БНСУ-д ажиллаж, амьдарч байсан он жилүүд – 12 /цуврал/

 

 

 

Ази тивд анх удаа Солонгос-Японд Хөл бөмбөгийн дэлхийн
аварга шалгаруулах тэмцээн болохын өмнө Солонгос улсын засгийн газраас Солонгос
улсад ажиллаж, амьдарч буй бүх гадаадын иргэдэд анх удаа 100.000 воноор нэг жил
амьдрах виз олгож, жилийн дараа нутаг буцах хамгийн хямдхан нь усан онгоцны
билет 100.000 воноор захиалуулсан.

Маш олон гадаадын ажилчдаас нэг хүнээс л 200.000 вон
авсан тул хичнээн их мөнгө босгож чадсан тэр ухаалаг шийдвэрээр би бахархаж
явдаг. Үндсэндээ зардлаа гадаадынхнаар гаргуулсан гэхэд болно.

Обойг 1м, 60 см-ийн өргөнтэй, хоёр янзаар үйлдвэрлэдэг
байсан. Тэгэхдээ гол солих гэж их ажил болдог байв. Гол солихдоо илүү цагаар
ажилласныг цалин дээр нэмж өгдөггүй.

Би цалин дээр илүү цагийн мөнгө бодогдоогүй учир эзэнтэйгээ
Туулыг уулзуулахад, гол солих нь бэлтгэл ажил учраас илүү цагт орохгүй.

Би оройн хоол өгч байгаа гэсэн. Обойг үйлдвэрлэх
сүүлийн шатанд цавуутай, цавуугүй 2 цаасыг наадаг 1 том гол байдаг юм. Тэр
голын дор байх савны усыг солих гэж их ажил болно.

Тэнд ажилладаг Солонгос тэр усыг шавхах гэж хувин, шанага
аваад бараг 1 цаг болно. Тэр хавтгай саванд байгаа усыг шанагаар хутгахад балга
уснаас илүү орохгүй. Шинэхэн ажилчин надаар хийлгэхгүй тул би зөвхөн хажуунаас
нь хараад зогсож байдаг.

Ер нь Солонгос улсын ямарч үйлдвэрт ажилласан нэг
сарын дараа л тэр үйлдвэрийнхээ үйл ажиллагаатай, бүрэн танилцаж чаддаг юм.
Обойг эхлээд хээг нь тавиад цавуутай, цавуугүй хоёр цаасыг наагаад, хоёр
ирмэгийн захыг зүсээд, хуйлаад, гадуур нь гялгар уутаар бүрээд, халуун тенээр
оруулдаг.

Энэ бүх ажиллагаа автоматаар явагдана. Тэгээд урт төмөр
лангуун дээгүүр өнхөрөөд, лангууны эцэст тугалган цаасаар ороосон зүйлийг
мөргөөд зогсдог.

Тэр тугалган цаастай зүйл их хатуу учраас обойнууд мөргөөд
ойдог. Тэгэхдээ обойг гэмтээх үе байдаг. Би ажил хийж байх үедээ тэр тугалган
цаасан дотор юу боосон болоод, тийм хатуу байдаг юм бол доо гэж боддог байлаа.

Нэг удаа ажил багатай надад хийх зүйл олдохгүй болохоор би
гэнэт санаад, нөгөө тугалган цаасыг задалж үзэхэд,тоосго боосныг хараад
гайхсан.

Эрчээрээ өнхрөөд ирж буй обой тоосгоны ирмэг мөргөөд,
гэмтэхээс өөр аргагүй тул надад тоосгыг юугаар соливол обойг гэмтээхгүй байж
болох уу? гэсэн асуулт урган гарч ирсэн. Ирмэггүй мохоо зүйл байх шаардлагатай.

Обойны үйлдвэрт скочны голоос их юм байхгүй. Би тоосгыг
скочны голоор сольсон боловч хатуу учраас ойгоод байсан. Тэгэхээр нь скочныхоо
голыг зөөлөн зузаан порлоноор ороогоод байрлуулсан.

Нэг өдөр эзэн миний хийсэн зүйлийг хараад, үүнийг хэн хийсэн
бэ? гэж асуухад нь би сольсон гэхэд, Монгол толгой сайтай юм аа гэж магтаж
билээ. Солонгосчууд ухаантай гэдэг үгийг голцуу толгой сайтай гэж ярьдаг юм.

Би обойны үйлдвэрт ажиллаад, сар гаруй болсны дараа нөгөө
голны доорх усыг намайг соль! гэсэн. Би хувин, шанагаа барьж очоод, хэд
хэдэн удаа хутгасан боловч нэг л биш ээ.

Би ажлаа орхиод нөгөө голоо тойрч баахан харлаа. Голны дор
1:1 метрийн харьцаатай, тавцан дээр яг адилхан хэмжээтэй, 10 см-ийн өндөртэй
төмөр сав байрлуулсан байв.

Би нөгөө төмөр савыг нь татаад, тавцангаас нь өнгөрөөгөөд,
хөлөөрөө дарж байгаад урсаад ирсэн усыг шанагаараа хэдхэн хутгаад ажлаа
дуусгасан.

Намайг тавцан дээрх савыг наашаа татаж байгааг Солонгосчууд
цаанаас хараад, болохгүй гэж орилолдоод, гүйгээд ирэх хооронд би савыг нь
буцаагаад байранд нь байрлуулсан.

Тэд нарын нэг цаг шахуу хийдэг ажлыг хэдхэн минутанд хийсэн
тул намайг бас магтсан. Ер нь Солонгосчууд шинээр ажилд орсон хүнийг байнга
хянаж байдаг. Ямар нэг буруу үйлдэл хийхэд, хаа нэг газраас харчихсан зогсож
байдаг юм.

Обой хуйлагдах үедээ гацаад байдаг юм. Түүнийг гаргах гэж
бөөн ажил. Гар, хуруу хавччих гээд хэцүү. Би түүнд оролцдоггүй.

Үйлдвэрт олон жил ажилласан Солонгосчуудын долоовор, дунд
хуруу нь дандаа мухар байдаг юм. Обойны үйлдвэрт өргөтгөл хийж, 60 см-ийн
голтой обойг үйлдвэрлэх төхөөрөмж, шинээр суурилуулснаар гол солих ажил хасагдсан.

Үйлдвэрт өргөтгөл хийсэнтэй холбоотойгоор гэр бүл Хятад, нэг
Монгол залуу нэмж авсан.

Гэр бүл гээд Хятадуудыг том өрөөнд, бид хоёрыг жижиг өрөөнд
оруулсан. Үйлдвэрийн дарга маань солигдоод, шинээр өөр хүн ирсэн. Шинэ
үйлдвэрийнхээ даргатайгаа би таардаггүй байлаа.

Шинэ үйлдвэрийн дарга урд нь олон гадаад хүмүүстэй ажиллаж
байсан тул дээрэлхүү зантай. Би тэр занд их дургуй тул ажлаасаа гарсан.

Обойны үйлдвэрээс гараад, хуучин ажиллаж, байсан
хайрцагныхаа үйлдвэрт буцаж орсон. Миний цалинг 600.000 вон болгон нэмж өгсөн.
Тэнд Сергей гэдэг Оростой, хамт нэг өрөөнд амьдрах болсон.

Бид хоёрын өрөө хамгийн мухарт тул заавал Бангладеш,
Филлипинүүдийн хэцэн доогуур ордог байв. Тиймээс бид хоёр наад хаалгаа хааж,
цаашаа гудамж руу гарсан хаалгыг засварлаж ашигласан.

Орос гэхэд Сергей хулмасгүй, шивэр ихтэй байлаа. Гэхдээ
шивэр, хулмаснаас дээрээ…Бид хоёр мөнгөө нийлүүлж, хүнсээ дэлгүүрээс бэлтгэн,
ээлжээр хоолоо хийдэг юм.

Нэг удаа би дэлгүүр орж, хогийн шүүр, хутгуур аваад, ирэх
замдаа Туулын гэрээр орсон. Жаахан ярьж суугаад, харуй бүрийгээр тэднийхээс
гараад, хашааных нь хойд хаалгаар нь гарах гээд явтал, обойны үйлдвэрийн дарга,
ажилчинтайгаа хамт хашаа руу бие засаж байхтай тааралдсан.

Тэр хоёр намайг таньсан тул би тэд нартай мэндэлсэн. Обойны
үйлдвэр шинэ төхөөрөмжөө ашиглалтанд оруулсан гээд хашаан дотроо жаахан
цайллага хийгээд, тэд нар халамцуу байсан.

Обойны үйлдвэрийн дарга надад агсан тавьж, заамдаад, сүүлдээ
боох маягтай болохоор нь би барьж явсан хуванцар хогийн шүүр, хутгуураараа
цохичихоод зугтаасан.

Туулынх бас хашааныхаа нөгөө талаас гал тогоо руу ордог
хаалгатай. Би голцуу тэр хаалгаар орж гардаг юм. Би тэр хаалгаар нь ороод,
Туулд болсон явдлыг хэлээд, тэднийд жаахан сууж байгаад харьсан.

Тэднийд байхдаа хутгуур хагарсныг харсан. Маргааш нь ажил
тараад явж байтал, Туул намайг гэртээ ороод ир! гэж дуудлаа.

Хайрцагнын үйлдвэрийнхэн ажилдаа явах, ирэхдээ Туулын гал
тогооны араар явдаг тул Туул бид нарын шуугианаар мэддэг юм. Тэр өдөр Туултай
обойны үйлдвэрийн эзэн уулзаад, намайг өчигдөр орой обойны үйлдвэрийн даргыг
зодож, гэмтээсэн тул цагдаа дуудаж, хохирлыг нь барагдуулна гэж айлгах маягтай
ярьсан гэнэ.

Туул обойны үйлдвэрийн эзэнд танай хоёр Солонгос хуучин
ажилчнаа таньсан мөртлөө агсан тавиад, явуулахгүй байхаар зугтаах гээд гараа
өргөх үед түүний гарт нь байсан хогийн шүүр, хутгуурт үйлдвэрийн даргын чинь
нүүр гэмтсэн байх. Та нар цагдаагаа дууд!

Та нарт таньдаг цагдаа байдаг бол надад ч бас таньдаг хүн
бий. Танай цагдаа нар согтуу хүнээ өмөөрөх үү, эрүүл хүнээ шийтгэх үү гэдгийг л
харъя! гэсэн гэв. Туул надад чи манай хашаагаар долоон хоногтоо үзэгдэж хэрэггүй!
гэсэн. Тэр хэл ам тэгс хийгээд дарагдаж билээ.

 

Үргэлжлэл бий

Ц.Эрдэнэбат