Г.Хажидмаа: Ахмадын тэтгэврийн зээлийг тэглэх Шаардлага хүргүүллээ

$\"\"$ Утааны эсрэг хэлэлцүүлгийг эмэгтэй гишүүдийн хамт хэлэлцүүлж
байсан \”Хөгжлийн түлхүүр эмэгтэйчүүд\” төрийн бус байгууллага энэ
удаад ахмадуудад дэм болох нэгэн ажлыг санаачилжээ. Энэ талаар тус байгууллагын
тэргүүн Г.Хажидмаатай ярилцаж, санал бодол, цаашдын төлөвлөсөн ажлынх нь талаар
сонслоо.

-Та бүхний дэвшүүлсэн асуудлууд ямар шатандаа явж байна вэ. Энэ
удаад ямар асуудал хөндөж тавив?

-Манай ТББ-ын зохион байгуулсан утааны эсрэг хэлэлцүүлэг тийм ч
бүрэн өгөөжтэй болж чадаагүй гэж үзэж байгаа. Энэ талаар урьд нь мэдээлэл
өгсөн. Харин бид энэ удаад ахмадуудын тэтгэврийн зээлийг тэглэх асуудлаар
Монгол Улсын Ерөнхий сайдад хандаж, өчигдөр буюу энэ сарын 7-нд шаардлагаа
хүргүүллээ.

-Төрөөс ахмадын тэтгэврийн зээлийг үе шаттайгаар бууруулж байгаа. Шууд тэглэх боломж бий юу?

-Үе шаттайгаар бууруулж байгаа л даа. 18 хувь байсныг 15 болгосон.
Хамгийн сүүлд гэхэд өнгөрсөн нэгдүгээр сарын 5-нд гэхэд 15-аас 12 болгож
бууруулсан. Гэхдээ энэ хангалтгүй байна. Монгол улсад төр үнэхээр яаж ажиллаад
байгаа нь маш ойлгомжгүй болоод удлаа. Үе үеийн засгийн газар нь төрөөс
төрсөн тэрбумтнуудын толгойг байнга илж, төрөөс зээлсэн мөнгийг нь улс буцаан
авахгүй байх шийдвэр гаргадаг гэдгийг ард түмэн мэдэж байгаа шүү дээ. Ийм мэдээ
үе үе чих дэлсдэг. Сая л гэхэд 2018 оны нэгдүгээр сард шатахууны асуудал ард
түмэнд маш хүнд туслаа. Шатахуун хомсдож байна гэсэн нэр барьж байгаад Монголын
толгой баячууд нь Онцгой албан татвар буюу 200 тэрбум гаруй төгрөг улсын
данснаас хасууллаа. Энэ бол аль ч улс оронд байж боломгүй үзэгдэл.

-Улсын төсөв хүнд байдалтай байгаа, сэхээний өвчтөнтэй хүртэл
зүйрлэж Ерөнхий сайд үг хэлсэн. Дөнгөж сэхээнээс гарсан энэ төсөвт хэр хүндрэл
гарах бол?

-Улсын төсөв улайсан гэж яриад байдаг нь худлаа. Төрөөс төрсөн
баячуудынхаа зээлийг тэглэж өгдөг. Тийм болохоор цагаан сараас өмнө тэтгэврийн
зээлийг нь тэглээд өгөөч гэж байгаа юм. Төрийн хариуцлагагүй үйлдлээс болж
өргөн хэрэглээний барааны үнэ өссөн нь энгийн ард иргэдэд, тэр тусмаа сар
шинэдээ бэлдэж буй ахмадуудад ямар их дарамт авчирч байгааг та бид сайн мэдэж
байгаа шүү дээ. Хамгийн их хохирч байгаа нь яг одоо бол өндөр настнууд болоод
байна. Тэгэхээр төрөөс хулгай хийсэн хүмүүсийн данс, ХОМ-ыг шалгаж, төр төмөр
нүүрээ харуулан тэдгээр хууль бус хөрөнгийг нь хураан авч эдийн засагтаа
нэмэрлэх гарц ч бас бий.

-Нэг удаа тэглүүлэх юм уу, ер нь байнга \”тэг” байх шаардлага өгөв
үү?

-Баячууд нь татвараас чөлөөлөгдөөд ард түмэн үүнийг нь нуруундаа
үүрэх болж байна. Ер нь байдал маш олон жил үргэлжилж байна шүү дээ. За ингээд
энэ бүхнийг бид хараад Монголын улсын бүтээн байгуулалтад үнэтэй хувь нэмрээ
оруулсан ахмад буурайнууд маань төрөөс нэг удаа дэмжлэг авах нь зөв гэж үзээд
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхэд шаардах бичиг өгсөн. Гэхдээ цаашид дахин тэглүүлэх
асуудлыг хөндөж ярьж магадгүй. Бид судлаж үзэх болно.

-Уг нь тэтгэвэр нь буухаас урьтаж энэ асуудлыг гаргаж тавьсан бол
нэлээд өгөөжтэй зүйл болох байж. Цаг хугацааны хувьд жоохон хоцорчихсон биш үү?

-Харин тийм. Бид үүнийг эрт ярьж байсан ч, утааны асуудал үнэхээр
тулгамдаад байсан учраас утааг урьтал болгож явсаар хожуу гаргаж ирлээ. Гэхдээ
хоцорсон гээд орхиж болохгүй гэж бодсон. Яагаад гэвэл тэтгэврийн зээлээ
хараахан аваагүй ахмадууд байж л байгаа. Зээл авсан ч бай төрөөс төлөх
хэрэгтэй. Тэгэхээр бид цаг хугацааг үл харгалзан энэ асуудлыг шийдвэрлэх ёстой
гэж үзсэн.

-Та бүхэн энэ асуудлаар ахмадуудтай ярилцаж байж шийдсэн үү?

-Би ингэх нь зөв гэж бодсоны үндсэн дээр ахмадуудтайгаа уулзаж,
тэдний дэмжлэгийг авсан. Биднийг дэмжиж 40 ахмад шаардлага дээр гарын үсгээ
зурсан байгаа. Ер нь ахмадууд бидний энэ санаачлагыг маш ихээр дэмжин хүлээн
авч байгаа. Дан ганц ахмадууд биш, залуучууд ч үүнийг
зөв зүйтэй асуудал гэж дэмжиж байна.

-Өнөөдөр Монгол Улсад өр зээлгүй хүн гэж байхгүй гэж болно. Тэгвэл
энэ удаад ахмадууд, дараа нь хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид, тэгээд төрийн албан
хаагчид гэх мэтээр үргэлжлүүлэх үү?

-За яг ингэж дараалсан үе шаттайгаар үргэлжлүүлэх тухай бид
яриагүй байна. Цаашид нийгмийн тусын төлөө бид олон зүйл санаачлан хийх нь
ойлгомжтой. Энэ удаад ямар ч байсан улс эх орныхоо төлөө залуу халуун насаа
зориулан хөдөлмөрлөж ирсэн ахмад настнуудаа ингэж харж үзэх нь зөв зүйтэй юм аа
гэж бодоод энэ санаачлагаа хэрэгжүүлэхээр явж байна даа.

-Шаардлагын хариуг хэзээ авах ёстой вэ. Ер нь хүмүүс шаардлагын
хариу өгсөнгүй гээд нэлээд бухимдаж, жагсаал хүртэл хийгээд байгаа шүү дээ?

-14 хоногийн дотор хариу өгөхгүй бол бид дахин хариу шаардах
болно. Гэхдээ ийм эмзэг сэдвийн хүрээнд төрөөс ямар ч байсан яаралтай хариу өгөх байх гэж найдаж байгаа.

-14 хоног гэхээр цагаан сар өнгөрчих юм байна. Тэгэхээр агуулгын
хүч нь саарчихгүй юу?

-Зөвхөн Цагаан сараар зээл авдаг гэсэн тогтсон ойлголт байхгүй л
дээ. Хэрэв үнэхээр бүтчихвэл нэг удаа ч гэсэн ахмадуудад багагүй нэмэр болно.
Хамгийн гол нь төр энэ асуудлыг хойш тавилгүй сар шинээр ахмад настнуудаа
баярлуулах л хэрэгтэй байгаа юм.

-Төр нийгэмд бухимдал их байна. Хамгийн сүүлд гэхэд оффшорчдын
хөрөнгөө оруулж ирэх хугацааг нэг сараар сунгалаа. Энэ талаар таны бодлыг
сонсмоор байна.

-Оффшор данстай хүмүүстэй хатуу хариуцлага тооцож, бүгдээс нь амыг
нь асуугаад, шалгаж тогтоогоод хөрөнгийг нь улсынхаа данс руу шилжүүлж Монгол
орныг босгох хэрэгтэй. Хугацаа сунгасан гэж байгаа нь хэтэрхий давраасан үйлдэл
болж байна. Тэгсэн мөртлөө ард түмний татварыг нэмнэ гэж сүрдүүлдэг. Харин
төрийн хулгайчдыг за яахав дахиад нэг сар гэж толгойг нь илдэг байдлаар энэ
асуудлыг замхруулах гээд байна гэж
бодогдох болсон.Энэ талаар дэлгэрүүлээд
ярьвал их юм бий.

-Ер нь та ямар нэг намын харьяалалтай юу. Манайхан их намчирхлаар
ялгаварладаг болсон. Тиймээс санаачлагатай ажлын тань ард ямар нэг санаа оноо
байгаа болов уу гэсэн бодолтой уншигчийн өмнөөс үүнийг асууж байгаа юм.

–Би хэдийгээр намын харьяалалтай ч нийгэмд болохгүй байгаа асуудал,
тэр дундаа төрийн санхүү, эдийн засагтай холбоотой асуудалд нам
харгалзалгүйгээр шүүмжилж, хуруу, хушуу дүрж явдаг хүн. Тэгэхгүй бол өнөөдөр
томчуудын гайгаар манай иргэд элгээрээ хэвтэж байна. Үүнд би зөвхөн эмэгтэй
хүний хувьд эмзэглэж явдаг учраас ингээд асуудал хөндөөд, гарц шийдлийг хайгаад
явдаг юм.

-Эцэст нь лавлахад, утааны асуудал тэгээд ямар шийдэлд хүрч байна
вэ?

-Бид эмэгтэй гишүүдтэй хийсэн хэлэлцүүлэг ач холбогдол муутай болсон
гэж дүгнээд нийслэлтэй хамтарч дахин хэлэлцүүлэг зохион байгуулахаар болсон.
Хэлэлцүүлэг энэ сарын 9-нд Хангарьд ордонд болно. Хотын даргыг урьсан байгаа.
Мөн нийслэлийн холбогдох албан тушаалтнуудыг оролцуулахаас гадна иргэдийн
төлөөлөл мөн оролцохоор бидэнд нэрсээ ирүүлж байгаа. Эндээс бид илүү тодорхой
шийдэлд хүрнэ гэж итгэж байна.

-Нийгмийн чухал сэдвээр ярилцсан танд баярлалаа.

-Бидний ажилд анхаарлаа хандуулж байгаа та бүхэнд болон иргэд,
уншигчиддаа баярлалаа.

$\"\"$