\”Эрх чөлөөт сошиалчид\”-ын балаг

Хүүгээ \”комьютер
тоглоомонд донтчихлоо” гэж загинах эцэг өөрөө гар утаснаас уятай. Фейсбүүк,
твиттерт аж төрнө. Ихэнх аж ахуйн нэгжүүдийн WIFI пасспорт /нууц үг/ түүнд нээлттэй. Бүр болохгүй бол дата асаагаад ч болон
таймлайнаа шалгана.

Ер нь хүү нь
тоглоомонд донтлоо гэхээсээ мань хүн цахим ертөнцөд донтчихоод байгаа юм биш
үү. Хамгийн гол нь түүний донтчихоод байгаа ертөнцөд нь авах зүйл тийм ч их
биш. Ихэнх дээ хов жив, шалдар булдар зүйлсээр дүүрэн. Гэвч нөхөр олон дагагч,
олон найзтай гэдэгтээ бардаж, гэр бүлээсээ илүү тухайн ертөнц дөө цаг
хугацаагаа илүүтэйгээр зарцуулна.

 

Өөрийгөө
бусдаар магтуулах, лайк цуглуулахын тулд юу ч хамаагүй бичиж, хуваалцаж, хэний
ч хамаагүй зургийг дарж, олон нийтэд түгээж, шүүмжилнэ. Зүгээр л нохойгоо
салхилуулж явсан залууг \”нохойны хулгайч” гээд л хэнэг ч үгүй бичиж орхино. Түүний
коментийг хэр олон хүн харж, хэр олон хүн сэтгэгдэл бичиж, цааш нь хуваалцаж
байна, тэр хэрээр кайф гэгч зүйлийг мэдэрнэ. Тэгвэл энэ чинь донтолт юм биш үү.

 

Сошиал ертөнцийн
дутагдалтай тал бол энэ. Тамхичин хүн тамхиа татахгүй л бол бачимдаад байдаг
шиг сошиалчин бол фейсбүүк твиттерээ шалгаж, өөрийнх нь оруулсан коментэд хэн
ямар сэтгэгдэл үлдээж вэ гэдгийг нь шалгахгүй л бол санаа нь амрахгүй, нойр нь
хүрэхгүй байх нь энүүхэнд.

Бид ийм л
нийгэмд амьдарч байна. Олны танил, нэр хүндтэй эрхмүүд болон тэдэнтэй
өрсөлдөхүйц дагалдагчтай сошиал эрхэм гэх ангилал хүртэл бий болж.

Нэр хүндээ
алдахгүйн тулд ёстой юу ч хамаагүй бичиж нийтэлж байгаагаас үүдэн асуудал
ундарч эхэллээ. Нэг нөхөр ачаа салхилуулж яваа өвөөг \”хүүхдээ ганц шил юмаар
зарах гэж байна” гээд л постолж орхиж. Олон нийт түүнийг шууд хүлээн аваад
идэвхтэйгээр тараах, хуваалцах арга замыг сонгосон байна. Зарим нь өрөвдөж,
зарим нь буруутгаж, зарим нь эргэлзэж өөрийн таймлайн дээр шейрлэсээр /хуваалцсаар/…
бас л нэг донтолт энд явагдаад байгаа юм.

Сүүлдээ яг
хэн нь анхдагч вэ гэдэг нь мэдэгдэхгүй болтлоо түгэж. Ингээд өвөө гомдол
мэдүүлж цагдаад хандахад нөгөө хариуцлагагүй ор сураггүй алга болчихов. Харин
түүний зургийг түгээсэн бусад нь \”мэдэхгүй, үнэн л юм байх гэж бодсон”
гэгчлэнгээр мөрөө хавчиж зогсох нь тэр. Энэ бол дутагдал. БНХАУ яагаад олон
нийтийн цахим сүлжээг хориглодог гээч. Марк Зукербэргээс мөнгөө харамласандаа ч
биш хамгийн гол нь асуудал нь хэн нь мэдэгдэхгүй этгээд бусдыг өдөөн
турхирчихаад дараа нь нуугдах том аюул байдаг учраас л сэрэмжлүүлж байгаа нь
энэ гэж тайлбарладаг.

 

Харин манай
улсын хувьд сошиал ашиглах эрх нээлттэй. Бид эрх чөлөөтэйгөөр сошиалыг ашиглаж,
юу дуртайгаар чалчиж байна. Хүүгээ салхилуулж яваа өвөө \”хүний наймаачин” болгочих
хэмжээний эрх чөлөөтэй л байна шүү дээ. Гэвч эрх чөлөөг дагаж үүрэг хариуцлага
гэгч байх ёстой баймаар. Даанч олон нийтэд мэдээлэл түгээсэн шигээ дараа нь
хариуцлага хүлээчих сошиалчин алга даа.

 

Шар хүү