2016 оны ОНЦЛОХ АМЖИЛТУУД

2016оны
ажлын сүүлийн өдрийн мэнд хүргэе. Таны хувьд амжилт бүтээлээр дүүрэн жил болж
өнгөрсөн гэж найдаж байна. Тэгвэл 2016 оноо Монгол Улс ямар амжилтаар үдэж
байна вэ. Улс төрийн хүрээнд өрнөл, адал явдал ихтэй жил байлаа. Алдаа, оноо
бүгд давхцаж, гуниг харуусал, уур бухимдал ч байсан биз. Спорт, соёл урлагийн
салбарт амжилтаар арвин байв.

Гурван
ч сонгуулийг амжилттай зохион байгууллаа

УИХ-ын нэгдсэн чуулганы 2016 оны
тавдугаар сарын 5-ны өдөр баталсан Сонгуулийн тухай хуулиар энэ оны УИХ-ын
сонгууль тус бүр нэг мандаттай 76 тойргийн зарчмаар явагдлаа. Өрсөлдөөн
ширүүсч, нам гэхээсээ хувь хүнд чиглэсэн сонгууль болсон гэж ойлгож болно. Ялсан
нам баярлаж байхад ялагдсан нам гомдоллох нь ойлгомжтой. Гэхдээ л энэ удаагийн
сонгуулиар иргэд хүсвэл яаж бүхлээр нь өөрчилж болдогийг харуулсан гэж
дүгнэмээр. Холилдсон намуудын систем төрийг удирдах бус харин бусниулдаг. Харин
ганц нам олонх болж засгаа байгуулвал ажлаа ч хийнэ дараа нь хариуцлагаа ч
хүлээнэ гэдгийг иргэд ухаарч, сонголтоо ч энэ зарчмаар өглөө.

 

УИХ-ын сонгуульд 12 нам, гурван эвсэл, бие даагч нийт 498
нэр дэвшигч өрсөлдсөн байна. Мөн энэ сонгуульд хамгийн олон буюу 69-н бие даагч
бүртгүүлсэн нь бас нэгэн онцлог байв. Ингээд МАН 65, АН 9, МАХН 1, бие даагч 1
гэсэн харьцаатай сонгуулийн эцсийн дүн гарав.

 

Мөн энэ удаад аймаг, нийслэлийн
сонгууль зэрэг явагдсан нь төсөв хэмнэсэн алхам болсон билээ. Нийслэлийн ИТХ-д 286 нэр дэвшигч 45 тойрогт өрсөлджээ.
Үүнээс МАН 34, АН 11 тойрогт ялалт байгуулсан байна. Харин аравдугаар сарын 19-нд товлогдсон орон нутгийн сонгуулийг зохион байгууллаа. Өмнөх
жилүүдийг бодвол маргаан багатай сонгууль боллоо гэж дүгнэмээр.

 

 

Ази, Европийн төрийн дээд хэмжээний айлчлалыг бардам зохион байгуулав

 

 

Ази, Европын 50 гаруй улсын төрийн өндөр дээд хэмжээний
зочдыг хүлээн авсан 11 дэх удаагийн АСЕМ-ийн уулзалт Монголд амжилттай зохион
байгуулагдлаа. Долоодугаар сарын 15-16-нд буюу хоёр өдрийн турш
үргэлжилсэн дээд хэмжээний арга хэмжээний үеэр нэгдсэн хоёр хурал зохион байгуулагдаж, Монгол Улсад дэлхийн улс орнууд дотоод асуудлаа хэлэлцэж, Монгол Улсыг
дэлхийн нийт тольдон харсан юм.

АСЕМ-ыг улс төрийн олимп гэж үнэлдэг.
Тэгвэл Монгол Улс энэ олимпийг амжилттай \”онц сайн” гэсэн үнэлгээтэйгээр зохион
байгуулсан гэдгийг зочид төлөөлөгчид онцолж байлаа. Монгол Улс энэхүү арга
хэмжээг зохион байгуулахад нийтдээ 21 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. Арга
хэмжээнд уригдан ирсэн зочдын сэтгэл тодоор үлдсэн нэгэн дурсамж бол Монголын
бэсрэг наадам, мөн Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн наадмын гоёл байсан юм.

 

Дэлхийн олимпод Монгол Улс данстай болсон

Өөрөөр хэлбэл бид олимпийн дэвжээнээ
үнэлэгддэг тамирчидтай болчихсон гэдгээ \”РИО-2016”-ийн үеэр дэлхий нийтэд
зарласан билээ.

 

Зуны олимпийн 31-р наадам Рио де Жанейро хотноо наймдугаар
сарын 5-21-нд явагдаж өндөрлөсөн. Манай улсын хувьд түүхэндээ байгаагүй
хамгийн өргөн бүрэлдэхүүнтэй буюу 43 тамирчинтай энэ наадамд өрсөлдөж, жүдо
бөхийн 57 кг-ын жинд Д.Сумъяа мөнгө, боксын 60 кг-ын жинд Д.Отгондалай хүрэл
медаль хүртсэн. Ингээд багийн дүнгээр Монгол Улс 206 орноос 67-р байрт
бичигдсэн юм.

Харин есдүгээр сарын 7-нд эхэлсэн
паралимпд манай улсаас спортын таван төрөлд найман тамирчин оролцож,
паурлифтингийн 88 кг-ын жинд Э.Содномпилжээ хүрэл, жүдо бөхийн 60 кг-ын жинд
Б.Ууганхүү мөн хүрэл медаль тус тус хүртсэн нь энэ жилийн спортын салбарын
онцлох үйл явдал болж байна.

Уг
нь \”Рио 2016” наадмаас манай тамирчин Г.Мандахнаран хүрэл медаль хүртэх боломжтой байсан. Гэвч цаг
дуусахаас өмнө баяраа тэмдэглэснээр торгуулж, медалаа алдсан юм. Шүүгчдийн энэ
шийдвэрийг манай дасгалжуулагчид эсэргүүцэж дэвжээн
дээр хувцсаа тайлан шидэлж, нүцгэн зогсож, дэлхийн
томоохон хэвлэлүүдийн анхаарлыг татаж Монголыннэрийг олон улсын хэвлэл
мэдээллийн хэрэгслээр АСЕМ-аас илүү гаргасан гэхэд буруудахгүй. АВАРГА
ШИГ БАРИЛД,МОНГОЛ ШИГ ТЭМЦ… гэсэн
бичигтэй богино цамц хүртэл худалдаанд гараад амжсан билээ.

 

Татвар төлөөд азтан
боллоо

 

Үнэн худлааг нь хэлж мэдэхгүй юм. Гэхдээ л бид татвар
төлдөг байснаа одоо түүнээсээ азтан болох боломжтой болчихоод байгаа. Азтанууд
ч тодорч сая сая төгрөгийн хонжвор авч байгаа нь зурагт радиогоор цацагдсаар
байна.

НӨАТ-ын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга 2016 оны
нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлсэн. Энэ өдрөөс хойш худалдан авалт хийсэн
баримт бүрээ цуглуулж, тусгай цахим хуудсанд явуулж баталгаажуулснаар азтан
болж 400 сая төгрөг хүртэл хожих боломж нээгдэж байгаа юм. Азтанууд тодорсоор л
байгаа.

 

 

Х Богдын хойд дүр
Монгол Улсад мэндэлсэн гэв

 

 

Дээрхийн гэгээнтэн XIV Далай лам
арваннэгдүгээр сарын 18-21-ний өдрүүдэд манай улсад айлчилсан. Энэ нь түүний
Монголд хийсэн ес дэх айлчлал байв. Түүний
айлчлалыг Гандантэгчинлэн хийдээс цэвэр шашны зорилготой гэдгийг онцолсон.

XIV Далай лам айлчлалынхаа
төгсгөлд \”X Богд Монголд мэндэлчихсэн байгаа шинж тэмдэг илэрч байна.
Одоогоор нарийн тодруулах үйл явц, мэдээллийг хэлэх боломжгүй. Хүүхэд их жаахан
байгаа. Тэгэхээр том болохоор нь тодорхой хэлж болно\” хэмээгээд буцсан юм.

 

С.Зориг агсны хэргийг 18 жилийн дараа шийдвэрлэлээ

 

1998 оны 10 дугаар сарын 02-ны өдөр төр
нийгмийн зүтгэлтэн С.Зориг бусдын гарт амиа алдсан. Тухайн үед гэрт нь түүний
эхнэр Б.Булган байсан бөгөөд түүнийг хүлж орхиод л явсан тухай мэдээллүүд
өнөөдрийг хүртэл бичигдсээр байв.

Хэрэг гарснаас хойш мөрдөн байцаалт
мухардал ороод байсан бөгөөд 18 жилийн дараа сэжүүр гарч гурван ч хүн энэ
хэрэгт холбогдож саяхны өдөр шүүхээс тэдэнд ял оноолоо.

\”Төрийн нууц” гэх тайлбартайгаар шүүх
хурал хаалттай явагдсан учраас тухайн үеийн гэмт хэргийн процесс, ямар учраас
С.Зоригийг хөнөөх болсон зэрэг нь тодорхойгүй. Мөн хэргийг захиалгат аллага гэж
шүүх дүгнэсэн. Тэгэхээр захиалагч гэх этгээд гарч ирж байна. Гэвч шүүхээс
захиалагчийг бус гүйцэтгэгчийг л яллаад өнгөрлөө гэж нийгэм буруутгаж байна.
Гэхдээ л 18 жил цэцэг өргөх төдийхнөөр хэмжигдэж байсан энэ хэргийг шийдвэрлэж,
гэмтнүүдийг яллаж, захиалагчдыг нийгэм даяар хайж эхэллээ. Үүнийг Монголын
хууль зүйн салбарт гарсан амжилт гэхээсээ Монголчуудын амжилт ч гэж нэрлэж
болохоор. С.Зориг бол Монгол түмний хүү байсан. Түүнийг хөнөөсөн хэргийг
илрүүлэх нь Монгол түмний л асуудал байв.

 

 

 

\”Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг Монголчууд худалдаж авав

 

 

Оросын холбооны улс \”Эрдэнэт” үйлдвэр дэхь өөрийн
эзэмшлийн 49 хувийг худалдахаар болов. Энэ үед Монгол Улсын Худалдаа хөгжлийн
банкны дэргэд байгуулагдсан \”Монголын зэс” ХХК худалдаж авсан байдаг.

 

 

 

Энэ тухай Монгол Улсын Ерөнхий сайд
Ч.Сайханбилэг 2016 оны 6 дугаар сарын 28-ны өдөр олон нийтэд мэдээлсэн билээ.
Хэн хэрхэн хэний хөрөнгөөр худалдаж авсан тухай энд бичихийг хүссэнгүй. Харин
тал өөр улсынх байсан Монголын өмчийг Монголдоо авч ирсэн явдлыг нь амжилт гэж
нэрлэх гэсэн юм. Бусад асуудал хуулийн дагуу шийдэгдэнэ гэж итгэж байна.

Оффшорчдыг
зарлав

Монголд С.Баярцогтоос өөр баян хүн, түүн
шиг мэдлэгтэй хүн байхгүй мэт л ойлгогдож байлаа. Учир нь С.Баярцогт л өөрийн
хөрөнгийг гадны татвар багатай бүсэд хадгалж байсан юм шиг мэдээлэлтэй явлаа
шүү дээ. Тэгвэл 2016 онд Монголын оффшорчдын нэрс тодорч улс төсвийг хэд
нугалахаар хөрөнгө гадны татваргүй бүсэд хадгалагдаж байдгийг бид мэддэг
болсон.

Гэхдээ Монгол Улсын хуульд оффшор бүсэд
данс эзэмших, тэндээ мөнгөө хадгалахыг хориглосон зүйл заалт байхгүй. Үүнээс
болоод л энэ их хөрөнгийг бид яаж ч чадахгүй харсаар л сууна. Гэхдээ энэ
парламент маргаан дуулиантайхан хуулийн төсөл оруулж ирээд байгаа. Хэрвээ зарим
гишүүдийн хүссэн шиг хуулийн төсөл батлагдаж чадвал гадаадад байгаа тэр их
хөрөнгийн гарал үүслийг шалгаж, хууль бус бол улсын орлого болгож чадахаар
байгаа юм. Гэхдээ л хуулийн төслийг санаачлагч болоод батлагчид дунд оффшор
дансаа хамгаалагчид байгааг мартаж болохгүй. Ямартай ч Монгол Улс дэлхийн
жишигт нийцсэн оффшорчидтой гэдгээ мэдэж авсан амжилттай.

 

Энэ мэтээр хар барааныг ч бас амжилттай
талаас харж бичиж болохоор. Гэхдээ бидний өнгөрсөн бус ирээдүй л хүлээж байгаа.
Өөрөөр хэлбэл 2017 онд Монголчууд их сорилттой тулгарна. Олон ч өр зээл төлөгдөж
эхэлнэ. Их хямралын дараагийн жил түүнээс ч илүү хямралтай тулгардаг гэх үг
бий. Энэ бүгдийг талцаж муудалцалгүйгээр нэг хүсэл зорилготойгоор эвлэлдэн
нийлж даван туулах ёстой байх. Эвлэлдэн нийллээ гэх дээгүүрээ хамтдаа идэж
уугаад өг гэж хэлээгүйг ойлгох биз. Одоо улс орноо бодох цаг болсон. Үгүй бол
бүгд л өлсгөлөн нүдээр эх нутгийг минь харж, шүлсээ залгиж суугааг мартах
хэрэггүй ээ.

А.Аюуш

Үндэстэн
агентлаг