Нар дэлхийгээс харахад шар өнгөтэй мэт боловч үнэн хэрэгтээ түүний ялгаруулдаг үзэгдэх гэрэл нь олон өнгийн нийлбэр бөгөөд үндсэндээ цагаан гэрэл юм. Нарны гэрлийг призмээр нэвтрүүлэхэд улаан, улбар шар, шар, ногоон, хөх болон нил ягаан өнгийн туяа болон задардаг нь үүний нэг нотолгоо билээ. ☀️🌈
🌍 Тэнгэр яагаад хөх, нар яагаад шаргал харагддаг вэ?
Үүний гол шалтгаан нь дэлхийн агаар мандалд гэрэл сарнидагтай холбоотой.
Нарны гэрэл агаар мандлаар нэвтрэх үед агаарын молекулууд богино долгионы урттай хөх, нил ягаан туяаг урт долгионы урттай улаан туяанаас илүү хүчтэй сарниулдаг. Үүнийг шинжлэх ухаанд Рэлейн сарнил гэж нэрлэдэг.
Сарнисан хөх туяа тэнгэрийн янз бүрийн чиглэлээс бидний нүдэнд хүрдэг учраас тэнгэр хөх өнгөтэй харагдана. Харин нарнаас шууд ирэх гэрлийн зарим богино долгионы хэсэг замдаа сарнисан байдаг тул нарны өнгө тодорхой нөхцөлд шаргал мэт үзэгдэж болно.
🌅 Нар мандах, жаргах үед яагаад улаан, улбар шар болдог вэ?
Нар тэнгэрийн хаяанд ойр байх үед түүний гэрэл агаар мандлын илүү урт замыг туулдаг. Энэ хугацаанд богино долгионы хөх туяа илүү их сарнидаг тул бидэнд шууд хүрэх гэрэлд улаан, улбар шар өнгийн туяа харьцангуй давамгайлна.
Харин нар тэнгэрт өндөр байх үед гэрэл агаар мандлыг харьцангуй богино замаар туулдаг учраас нар илүү цагаан өнгөтэй харагдаж болно.
Агаар дахь тоос, утаа, усны дусал болон бусад жижиг хэсгүүд ч өнгөнд нөлөөлдөг. Тиймээс нар жаргах үеийн өнгө өдөр бүр адил байдаггүй.
🔬 Сонирхолтой шинжлэх ухааны баримт
* Нарны гэрэл: Үзэгдэх спектрийн бүх өнгийг агуулдаг тул үндсэндээ цагаан гэрэл юм.
* Хөх тэнгэр: Агаар мандлын молекулууд богино долгионы гэрлийг илүү хүчтэй сарниулдагтай холбоотой.
* Улаан нар жаргалт: Нарны гэрэл агаар мандлаар урт зам туулах үед богино долгионы туяа илүү их сарнидагтай холбоотой.
* Сансраас харагдах нар: Дэлхийн агаар мандлын сарниулах нөлөө байхгүй нөхцөлд нарны гэрэл цагаан харагдана.
📚 Эх сурвалж
1. НАСА, Why Does NASA Observe the Sun in Different Colors? NASA Science
2. АНУ-ын Үндэсний далай, агаар мандлын захиргаа, Why Is the Sky Blue? NOAA
3. АНУ-ын Үндэсний цаг уурын алба, Why Is the Sky Blue? National Weather Service
4. НАСА-гийн Дэлхий судлалын төв, Crepuscular Rays and Light Scattering NASA Earth Observatory
5. Хонконгийн цаг уурын ажиглалтын газар, гэрлийн сарнил ба тэнгэрийн өнгөний тухай тайлбар Hong Kong Observatory
☀️ Бидний харж буй өнгө зөвхөн тухайн биетээс бус, гэрэл ямар орчин дундуур дамжин нүдэнд хүрч байгаагаас мөн хамаардаг. 💚🌍
