\”Зам тээврийн ослоор хохирогсдод хүндэтгэл үзүүлэх Дэлхий нийтийн өдөр”-ийг жил бүрийн 11 дүгээр сарын 3 дахь 7 хоногийн \”Ням” гаригт дэлхий даяар зохион байгуулан тэмдэглэн явуулдаг. Энэ жил 2015 оны 11 дүгээр сарын 15-нд тохиож байна.![\"\"](http://undesten.mn/uploads/posts/2015-11/1447209560_f6f80af0d4131f5a0f00c98c21c31414.jpg "\\"\\"")
Уг өдрийг анх 1993 онд Английн Вант улсад тэмдэглэсэн ба үүнээс хойш улс орнууд уг арга хэмжээг авто ослоор амь үрэгдэгсдийн дурсгалыг хүндэтгэх, сэтгэл санааны болон бусад хохирол амсаж суугаа тэдний ар гэр, ойр дотныхонд гашуудал илэрхийлэх, сэтгэл санааны дэмжлэг үзүүлэх өдөр болгон тэмдэглэж байхаар Нэгдсэн үндэстний байгууллагын Ерөнхий ассамблейгаас шийдвэрлэсэн байна.
Тус арга хэмжээг нийслэлд 2 дахь жилдээ зохион байгуулан явуулах гэж байна.
Арга хэмжээний үеэр зам тээврийн осол хэргийн хор уршгийг сурталчлах, согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байх, хурд хэтрүүлэхгүй байх, хамгаалах бүс, хамгаалах малгай, хамгаалах суудлыг хэрэглэж хэвших, ач холбогдлыг нь сурталчлах, зам тээврийн осол, түүний үр дагаварт сэтгэл санаа нь зовж байдаг бүх хүнийг өөрийн ухуулга сурталчилгааны индэр болгохыг уриалж, зам тээврийн ослын нас баралт, гэмтлийн хохирол нь гамшиг, тахлын хэмжээнд хүрснийг хөдөлгөөнд оролцогчдын сонорт хүргэнэ.
\”Зам тээврийн ослоор хохирогсдод хүндэтгэл үзүүлэх өдөр”, \”Хэн ч зарлаж завдаагүй дэлхийн 3 дугаар дайн” арга хэмжээг нийслэл, аймаг, сум, дүүргийн хэмжээнд зохион байгуулан явуулах ба арга хэмжээний үеэр зам тээврийн ослоор хохирогсдод дуугүй зогсож хүндэтгэл үзүүлэх, хонх дуугаргах, зул өргөх, лам нараар ном уншуулах, уриалга, лоозон барьж хүндэтгэлийн жагсаал хийх, зам тээврийн ослоор хохирогсод болон зам тээврийн ослын үр дагаврыг арилгахад оролцдог хүмүүсийн дунд уулзалт, хэлэлцүүлэг өрнүүлэх, зам тээврийн ослын нас баралт, гэмтлийн статистик мэдээ, ноцтой ослыг харуулсан зурагт самбар, үзэсгэлэн гаргах, зам тээврийн ослын хор уршгийг харуулсан үзүүлэх тоглолт хийх, зам тээврийн ослоос урьдчилан сэргийлсэн сэрэмжлүүлэг гаргах, гарын авлага материал тараах, анонс байрлуулах зэрэг ажлуудыг зохион байгуулна.
\”Хэн ч зарлаж завдаагүй дэлхийн 3 дугаар дайн” гэдгийг 1997 онд болсон Европын \”Зам тээврийн ослоор хохирогсдын өдөр”-ийг тэмдэглэх үеийн хэвлэлийн мэдээнд зам тээврийн ослоор нас барагсдын тоог Английн яруу найрагч Хиткот Вильямсын \”Автогедон” зохиолоос иш татан доорхи байдлаар харьцуулан олон нийтэд хүргэж байсан байна.
\”Хэн ч зарлаж завдаагүй дэлхийн 3 дугаар дайн”
17 сая амиа алдагсад, энэ тоо цаашид үргэлжилсээр …
Энэ нь хорих лагерьт үхэгсдээс 2 дахин их
Солонгосын дайнд үрэгдэгсдээс 18 дахин их
Энэ бол 17 Вьетнамын дайнтай тэнцэх хохирол
Хиросимагийн үхлээс 130 дахин их
8500 Ольстерийн хохирол.
100 жилийн дайныг ганц 7 хоногт.
Загалмайтны аян дайны хохирлыг 30 секундын дотор гэж зүйрлэн бичиж байсан байна.
Монгол улсад 2001-2015 оны байдлаар 70722 хүн зам тээврийн осолд өртсөнөөс Тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний аюулгүй байдал, ашиглалтын нурмын эсрэг гэмт хэргийн улмаас 6155 хүн амь насаа алдаж, 17882 хүн хүнд, хүндэвтэр гэмтлийг авсан байна. Он тус бүрээр үзүүлбэл:
Зөвхөн 2015 оны эхний 10 сард:
Нас барсан хүн 2014 оны эхний 10 сард 569 байсан бол 2015 оны эхний 10 сард 501 болж, 12,0 хувиар буурсан.
Нас барсан 501 хохирогчийг замын хөдөлгөөнд оролцож байсан хэлбэрээр нь авч үзвэл: жолооч 183, явган зорчигч 130, тээврийн хэрэгслээр зорчигч 188 байна.
Хүний амь нас хохирсон хэрэг: Согтуугаар үйлдэгдсэн хэрэг 123, мотоцикл холбогдсон осол 76, онхолдох хэлбэрээр гарсан осол 311 бүртгэгдсэн байна. Үүнээс нийслэлд согтуугаар үйлдэгдсэн хэрэг 22, мотоцикл холбогдсон осол 5, онхолдох хэлбэрээр гарсан осол 125 гарсан байна.
2015 оны эхний 10 сард 1167 хүн гэмтэж байсан бол 2015 оны эхний 10 сард 1186 хүн гэмтэж 1,6 хувиар өссөн.
Зөвхөн 2015 оны эхний 10 сард улсын хэмжээнд 49 хүүхэд нас барж, 201 хүүхэд хөнгөн, хүндэвтэр, хүнд гэмтэл авсан байна.
2014 оны эхний 10 сард 39 хүүхэд нас барж байсан бол 2015 оны эхний 10 сард 49 хүүхэд нас барж, 25,6 хувиар өссөн.
2014 оны эхний 9 сард 183 хүүхэд хүнд, хэндэвтэр гэмтэж байсан бол 2015 оны эхний 10 сард 201 хүүхэд гэмтэж 9,8 хувиар өссөн.
Эхний 10 сард нийслэлд зам тээврийн осолд 862 хүүхэд өртөж, 14 нь нас барж, 848 нь гэмтсэн байна. Гэмтсэн хүүхдийн 120 нь хүнд, хүндэвтэр гэмтэл авсан байна.
Зам тээврийн осол гарсан шалтгаан, хэлбэрийг нь авч үзвэл согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсоноос, замын нөхцөлд хурдыг зөв сонгож яваагүйгээс, хажуу хоорондын зайг бариагүйгээс бүртгэгдсэн осол буурахгүй байна. Энэ нь автомашин онхолдох, үл хөдлөх зүйл мөргөх хэлбэрээр гарсан ослын өсөлтөөс харагдаж байна.
Мөн зам тээврийн ослын улмаас амь насаа алдсан, эрүүл мэндээрээ хохирсон жолооч, тээврийн хэрэгслээр зорчигчдын хамгаалах бүсний хэрэглээ маш хангалтгүй байгаагаас болон хүүхдэд хамгаалах бүс, зориулалтын суудал, суудал өндөрсгөгч, бүс тохируулагчийг хэрэглэдэггүйтэй холбоотой гарсан ослууд их байна.
Иймд хүн бүр Монгол Улсын Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль, Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийг алхам тутамдаа мөрдөж, хэрэгжүүлэн, гарч болзошгүй зам тээврийн осол, хэргээс урьдчилан сэргийлье.
ЗАМЫН ЦАГДААГИЙН ГАЗАР
