БНСУ-д ажиллаж, амьдарч байсан он жилүүд – 3 /цуврал/

 

 

…Өнөр дэлхийн хөрсөнд амьдрал, жаргал гэдэг

   Өрж тавьсан юм шиг адил байдаггүй…
Р. Чойном

 

1990 онд өрнөсөн Ардчиллаас хойш манайхан
гадаад орон руу их явах болсон. Би 1996 онд Солонгос улс руу явах гээд хүнд
гадаад паспортаа 100 доллартой өгөөд, Солонгос улс явах виз ч гардаггүй.
Сүүлдээ 100 доллараа авах гэж бөөн юм болж цагдаа, сэргийлэхдээ тулж билээ.

1996 онд Ардчилсан Холбоо Эвсэл сонгуульд ялж,
байгууллагын байруудыг хувьчлах шийдвэр гаргаж, би Толгойтын нефть баазын
дэргэд байдаг, байгууллагын байраа 2000 онд хувьчлан авч зараад, III хороололд
нэг өрөө байр авахгэтэл байрны үнэ огцом өссөн тул гэрийн тавилгаануудаа,
III хороололд амьдардаг хадам эгчийнхээ нэг өрөөнд хийгээд, өөрөө тэднийд
амьдарч эхнэр, хүүгээ, XY хороололд амьдардаг, дунд эгчийнх рүү нь хүргэж өгөв.

Ингээд бид тусдаа амьдарч байтал эхнэр, нэг
өдөр манай ажил руу залгаад, Их дэлгүүрийн арын байранд, Алганы хээ
үзээд, хүний амьдралын зам мөрийг сайн хэлдэг хүн байна. Орой Их дэлгүүрийн
үүдэнд хоёулаа уулзаж, тийшээ очъё гэв.

Би социализмаар хүмүүжсэн тул шашин сүсэгт
итгэдэггүй. Нэгэнт эхнэр ярьсан тул аргагүй очсон билээ. Их дэлгүүрийн арын
байрны подвальд хүмүүс дугаарласан байв. Тэдгээр хүмүүс хоорондоо Цогзолмаа
гэдэг нь илүү гэлцээд түүн дээр орох хүмүүсийн дараалал их байв.

Манай эхнэр дараалал багатай нөгөө хүн дээр нь
орсон. Одоо нэрийг нь мартжээ! Эхнэр маань тэр хүүхэнд үзүүлж байхдаа, хаалгаар
шагайгаад надаас, 500 төгрөг, 1000 төгрөг гээд л аваад байсан. Тэгээд удалгүй
гарч ирээд, бид гадаа гарав. Би эхнэрийгээ эгчийнх рүү нь хүргэж өгөх, замдаа
ярилцав.

Эхнэр: – Үзмэрч 12 сард хүссэн газраа байр
авна. Тэгэхдээ жаахан саад байна. Засал хийлгэ! гэсэн. Юм үзэхэд 500 төгрөг,
засал хийх, арц, утлага авахад, 1000 төгрөг зарцуулсан. Мөн маргааш хоёр
тавагийн идээ, нэг шил архи, 250 грамм шар тос аваад, Яармаг дахь багш дээр нь
очиж засал хийлгэ! гэсэн гэж ярив.

Би хоёр сарын дотордутуу 2 сая төгрөгийг
хаанаас олох юм бэ? Шал дэмий юманд итгэх хэрэг юу байна гэсэн. Эхнэр ч
өөрийнхөөрөө зүтгэв. Би ялагдаж, маргааш өдөр нь хэрэгтэй зүйлсийг авч,
эхнэрийнхээ ажил дээр очих, гэхдээ Яармаг хамт явахгүйгээр тохиров.

Үнэхээр 2000 оны 12 сарын дундуур, Сансарт
Оросуудын байсан, таван давхар байрны таван давхарын нэг өрөө байрыг авсан. Тэр
үед бас 40 хүрч буй гэр бүлтэй, хүний Солонгос улс руу явах виз хурдан гарч
байнагээд хүмүүс шуугьж байлаа.

Би Эрээн рүү гурван удаа гарсан паспортоо
аваад, хуучин МАХН-ын байранд байрладаг Их Монгол хэмээх компани дээр
очиж, 10 долларын хураамж төлж, паспортоо хамт өгсөн. Тэгээд гэнэт Алганы хээ
үзээд байр авнагэж үнэн хэлсэн тэр үзмэрч рүү алхав. Намайг очиход 18.00
болж байсан тул хүнгүй байв.

Би тэнд буй ганц үзмэрчид, 500 төгрөг өгөөд, би
Солонгос улс руу явах гээд, материалаа өгөөд явж байна. ­­– Миний виз гарах уу?
гэж асуув.

Үзмэрч миний алганы хээг хараад, миний
төрсөн жилийн талаар, баахан юм хэлээд, виз гарна. гэхдээ жаахан саадтай
байгаа тул 1000 төгрөгөөр арц, утлага авч засал хий! гэв.

Долоон хоногийн дараа Их Монгол компаниас над руу ярьж,
Мягмар гаригт, Солонгос улсын элчин сайдын байранд бэлэн байж ярилцаганд ор!
гэв. Би хэлсэн өдөр, цагт нь Солонгос улсын элчин сайдын байранд очсон.

Солонгос улсын элчин сайдын хүмүүс хүлээн авах
өрөөнд ороход, орчуулагч Монгол эмэгтэй, настай Солонгос хүний хамт сууж
байсан. Намайг нэрээ хэлэхэд, орчуулагч эмэгтэй өмнөө байгаа ширээн дээрх бичиг
баримтнуудаас, миний бичиг баримтыг олоод, Солонгос хүндээ өгсөн.

Тэр Солонгос хүн миний бичиг баримтыг үзээд,
надаас хэдэн юм асуулгаад гар! гэсэн. хоёр хоногийн дараа Их Монгол компаниас
над руу ярьж, таны Солонгос улс руу зорчих, виз чинь гарсан тул паспортоо ирж
ав! гэхэд, би ямар их баярласнаа үгээр илэрхийлж үл чадна…

Үүнээс хойш би Солонгос улс руу явах, замын
зардлаа олохгэж хүмүүст Солонгос улсын визтэй, паспортоо харуулаад л
яваад байсан. Мөн нөгөө үзмэрч дээрээ очиж, миний виз гарсан боловч, мөнгө олдохгүй
байна.

Би Солонгос улс руу явбал, очоод өвдөх үү,
мөнгө олж чадах уу? гэж асуув. Үзмэрч чамд мөнгө олдоно. Солонгос улсад очоод
өвдөхгүй: – Чи сейфтэй мөнгөнд орсон юм шиг их мөнгөтэй болно! гэхдээ
жаахан саадтай тул өмнөх шигээ арц, утлага авч засал хий! гэв.

Мөн Солонгос улсын хил дээр очоод, саатах тул
явахаасаа, гурав хоногийн өмнө хоёр тавагийн идээтэй, нэг шил архитай, Яармагт
багш дээр очоорой! Цагаан сараас өмнө Монгол улсын хилээр гараарай! гэсэн. Би
мөнгө хайх, карманы мөнгө өгч, хилээр гаргаж өгөх, хүн олох ажлыг давхар хайж
байлаа.

Би Ард кино театрын өөдөөс харсан, МИАТ-ийн
билет захиалгын төвд очоод, 2 дугаар сард Солонгос улс руу явах, онгоцны билет
захиалахад, тэнд байсан эмэгтэй: – 3 дугаар сар дуустал билет дууссан гэв.

Би нилээд хөөцөлдөж байж, хүргэн ах болон
түүний эгчийнх нь хүү, найз нараасаа явах, зардлаа олж, найзынхаа зуу члалаар
карманы мөнгө өгч, хилээр гаргаж өгөх, хүнээ ч оллоо.

Тэр хүн намайг дагуулан, МИАТ-ийн билет
захиалгын төвд очоод, нэг эмэгтэйтэй уулзаад, надаас Солонгос улс руу хэзээ
явах уу? гэхэд, би 2 сарын 11-нд явна гэв. Нөгөө эмэгтэй 11-нийх байхгүй,
18-ных байна гэсэн.

Үзмэрч намайг цагаан сараас өмнө хилээр гар!
гэсэн тул би 11-нд явна гэдэг дээрээ бат зогссон. 18-нд цагаан сар болох байсан
юм. Намайг дагуулж очсон эрэгтэй за тэгвэл хүлээлэгэнд үлдээчих! гээд бид
хоёрбуцлаа. Нөгөө эрэгтэй маань замдаа билет бүтэх байхаа, харин мөнгөө
бэлдэж байгаарай! гэсэн.

Мөн карманы мөнгө 5000 доллар надад өгөх, тул
надаас байрныхаа ордерыг барьцаанд тавь! гэлээ. Би саяхан нэг өрөө байр авсан
ордер бий боловч нэр нь эхнэрийнх дээр тул болохгүй биз дээ. Мөн би өөрөө алс
хол явах гэж байгаа болохоороо танд ч бас итгэхгүй байна.

Гэхдээ би хүнд худлаа хэлж, итгэлийг нь алдах
дургүй, тийм болохоор ордероос илүү намайг тантай танилцуулсан, найзынхаа
итгэлийг алдахгүйг л бодож явна гэлээ. Тэр эрэгтэй надаас гадна бас хэдэн
хүнийг хамт авч явна гэж байсан.

Тэр хүн надад итгэсэн үү ямарч л гэсэн дахиж,
барьцааны ордер нэхээгүй. хоёр хоногийн дараа МИАТ-ийн билет захиалгын төвөөс
над руу ярьж, 11-нд явах билетээ ирж ав! гэв.

Би үзмэрчийн хэлсэн зүйлүүдийг аваад, явахаасаа
гурав хоногийн өмнө Яармаг руу явав. Хашаандаа овоо ч юмуу, суварга ч юмуу,
хадаг яндар, дарцаг хийсгэсэн зүйлтэй, сүм хэлбэртэй байшинд орлоо. Дотор нь
бас хэдэн сууж байна.

Өрөөн дэх компюторын дэлгэц дээр нь агаарт хий
завилан суусан хүний зураг байв. Зургийг нь харвал, 1990-эд оны сүүлээр шар
сонины \”ОД” болоод байсан, ЯЗУ БОЛД гэдэг хүн мөн байв. Би өмнө нь
түүнтэй нүүр учирч явсан биш түүний тухай сониноос л уншиж, зургийг нь харж
байсан юм. ЯЗУ Болд надад хандан:

-Та Солонгос улсын хил дээр саатна! гэхдээ би
таныг дааж ном уншина. Та Солонгос улсын хил дээр очоод, гаалийн эмэгтэй
ажилтанд хандаарай! гэсэн. Тэднийд нэгмуур байсан. Тэр муур хүний тавьсан
тавагийн идээ рүү явахаар, Болд загнана.

Үгэнд нь орохгүй бол барьж аваад, ам руу нь юм
хийхээр тэр муур хэсэгтээ л ямарч хөдөлгөөнгүй хэвтээд,дахиад л таваг руу явна.
Энэ үйлдэл намайг байх хугацаанд хэд хэдэн удаа давтагдсан.

 

Үргэлжлэл бий