Хил минь эзгүйрчихээгүй биз

Манай хилчид хилээ сайн манаж
байгаа. Тэдэнд асуудал байхгүй. Гэвч Хөвсгөлийн ар тайгаар, Зүүн Саяны нуруу, Уртраг,
Жаран даваа орчмоор хяналт сул байна уу гэх хардлага төрж байна. Эх сурвалжийн /Bayarsaikhan Baatar / мэдээлж байгаагаар энд хил давж орж ирсэн оросууд дур зоргоороо аягладаг
бололтой юм.

Манай хоёр улс харилцан визгүй
зорчдог болсон. Гэхдээ л бүхэл бүтэн улс орон руу хажуу айлынхаа хашааг давж
байгаа юм шиг орж ирээд ямарч зохих
зөвшөөрөлгүйгээр дур зоргоороо аяглаж байна гэдэг бидний хяналт сул байгаагийн
л илрэл болов уу. Туртын боомтоор орж ирсэн
оросууд Хөвсгөл нуурын эргэн тойронд ямарч зөвшөөрөлгүй загасчлаад удаж байгааг
эх сурвалж мэдээллээ. Түүний мэдээлснээр өнгөрсөн жилд гэхэд 8000 орчим орос
иргэд ирж, зөвшөөрөлгүйгээр загасчилжээ.

Уг нь гадны улсын иргэн манай
улсад загасчлахаар бол зохих зөвшөөрлийг Байгаль орчин, Ногоон хөгжил, Аялал
жуулчлалын яамнаас авах ёстой байдаг. Мэдээж Монгол Улсад тодорхой хэмжээний
хураамж төлж байж заасан газарт тоо ширхэгийн дагуу л загасчлах үүрэгтэй. Гэтэл
хойд Туртын боомтоор орж ирж буй оросууд ямарч зөвшөөрөлгүйгээр загасчилж, үй
олноор нь хядаж, үүнийхээ хажуугаар байгаль орчныг бохирдуулаад ёстой л \”хүнийх”
гэсэн шиг аашлаад явдаг бололтой юм.

 

Засаг захиргаагүй, хууль
хяналтгүй улс орон уг нь биш л юмсан. Заавал яам тамгын газар гэж байхаар орон
нутагт энэ асуудлыг хариуцаад шийдвэрлээд явж болмоор. Туртын боомт дээр ямар
зорилгоор орж ирж байгааг нь тодруулаад, загасчлах бол зохих төлбөр тооцоог нь
хийлгээд нааш оруулбал сум орон нутгийн төсөвт ч хэрэгтэй л баймаар. Нийслэлд, БОНХАЖЯ-нд энэ эрх
бий. Тиймээс улс хилээс нийслэл рүү хандаж зөвшөөрөл авах нь төвөгтэй асуудал.
Тэгвэл энэ эрх мэдлийг орон нутагт хуваарилж, олсон орлогын тодорхой хувийг
улсын төсөвт шилжүүлдэг байдлаар шийдвэрлэх боломжтой л харагдаад байгаа юм.

Гэвч бидний хяналтгүй, салан
задгай байдлаас болоод хойд хилийн орчимд зөвшөөрөлгүй загасчлал хүрээгээ тэлж,
тэсэрч дэлбэрэх бодис ашиглан үй олноор нь агнаж байгааг орон нутгийнхан ч
чихэнд дуулгаж байна. Энэ асуудалд анхаарал тавихгүй бол Оросууд хойд хилээр
орж ирж архидчихаад хогоо тэр дороо хаяж, машиныхаа тэвшийг загасаар дүүргэж
аваад буцдаг жишиг тогтох нь. Үүнийг л хил нь эзгүйрчихсэн улс гэж нэрлэх биз.
Анхаарлаа хандуулаарай, түшээд минь.

А.Аюуш

Үндэстэн агентлаг