УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд болон Хөдөлмөрийн үндэсний намын дэргэдэх Бодлого судалгааны хүрээлэнгийн судлаачид зээлийн хүүг бууруулах асуудлаар мэдээлж байна.
УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд зээлийн хүүг бууруулах, коронавирусийн халдвартай холбоотой эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулахын тулд, иргэдийн ажлын байрыг хадгалах, нэмэгдүүлэх чиглэлээр авах арга хэмжээний саналуудаа холбогдох байгууллагуудад хүргүүлсэн талаараа хэллээ. Хөдөлмөрийн үндэсний намын дэргэдэх Бодлого судалгааны хүрээлэнгийн судлаачид “Зээлийн хүүг бууруулах стратеги” УИХ-ын тогтоолын төсөлтэй холбоотой тайлбар өгч байна.
БАНКУУДЫГ ЛИБЕРАЛЧИЛАХ, ГАДНЫ БАНК ОРУУЛЖ ИРЭХ АСУУДЛЫГ ШУУРХАЙ ОРУУЛЖ ИРЭХ ХЭРЭГТЭЙ
УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд: МАН-ын мөрийн хөтөлбөрт зээлийн хүүг сарын 1 хувиас доош болгож бууруулна гэсэн заалт бий. ХҮНам, Зөв хүн электорат эвслийн зүгээс зөв зүйтэй санал гэж хүлээн авч байна. Шинэ коронавирусийн халдвартай холбоотойгоор эдийн засагт хүндрэл үүссэн энэ үед иргэдийн ажлын байрыг хадгалах, нэмэгдүүлэх, орлого нэмэгдүүлэх чиглэлээр маш хурдтай арга хэмжээ авах ёстой гэж үзэж байна. Тиймээс энэ ажлыг эрчимжүүлэх тодорхой саналуудыг дэвшүүлж байна. Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатарт зээлийн хүүг буулгахаар тооцож байгаа бол хадгаламжийн хүүнд өсөн нэмэгдэх татварыг хэрхэн нэмэгдүүлэх аргачлалыг хүргүүлж байна. Нөгөө талдаа хөрөнгийн зах зээлийг үүсгэж ЗГ-ын үнэт цаасыг тогтмол хугацаанд гаргах нь зүйтэй. Татвартай холбоотой хуулийн өөрчлөлтийг зөвхөг ЗГ оруулах тул энэ хүсэлт, шаардлагаа хүргүүлсэн. Мөн банкуудын лицензийг ангилалтай олгох, банкны салбарыг либералчилах, гадны банк оруулж ирэх асуудлыг шуурхай оруулж ирэх шаардлагатай талаар Монголбанкид шаардлага, хүсэлт өгсөн. Банк төдийгүй ломбард, өдрийн зээл зэрэг маш олон төрлийн зээл байгаа учраас мөнгө хүүлэлтийн эсрэг зохицуулалт хийх нь зүйтэйг Санхүүгийн зохицуулах хороонд хүргүүлсэн. Эдгээр ажлыг хийхгүй бол бид хийх болно.
МЭРГЭЖИЛТНҮҮДИЙН БОЛОВСРУУЛСАН СТРАТЕГИ БОЛОВЧ ХЭРЭГЖИХ БОЛОМЖ МУУ БАЙНА
Эдийн засагч Г.Рагчаасүрэн: Зээлийн хүүг бууруулах стратегийг судалж үзээд салбарын мэргэжилтнүүд үүнийг боловсруулсан гэдэгтэй санал нэг байна. Хүрээлэнгийн судлаачид стратегийг зарчмын хувьд дэмжиж байгаа боловч хэрэгжих эсэхэд эргэлзэж байна. 2023 оны эцэс гэхэд одоогийнхоос 4 нэгж буурч сарын 1 хувь болно гэсэн зорилтыг тавьсан. Үүнийг хэрэгжүүлэхийн тулд макро эдийн засаг өсөж, төсвийн алдагдал буурч, гадаадын хөрөнгө оруулалт тогтвортой байхаас гадна нэмэгдэх, нийлүүлэлтийн гаралтай инфляци тогтвортой байх ёстой гэсэн шаардлага тавигдаж байна. Гэвч энэ нөхцөлүүд хангагдах боломж маш муу. Эдийн засаг гадаад шок буюу нүүрс, зэсийн зах зээлээс асар хамааралтай, гадаадын хөрөнгө оруулалт тогтвортой биш, төсвийн сахилга хариуцлага сул байгаа тул стратеги хэрэгжих боломж муу байна.
ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН 80 ХУВИЙГ ТӨЛӨӨЛЖ БУЙ 76 ОРОН ЗЭЭЛИЙН ХҮҮГИЙН ДЭЭД ХЯЗГААРЫГ ТОГТООСОН
ХҮН-ын дэргэдэх Бодлого судалгааны хүрээлэнгийн захирал н.Түвшинтулга: Зээлийн хүүг бууруулах аргачлал нь макро үзүүлэлтүүдийг өгсөх буюу тогтвортой барьж байх юм. Дотоод болон гадаад нөхцөлийг харахад 3-4 жилд ийм боломж алга. Энэ нөхцөлийг хүлээгээд зээлийн хүүг бууруулна гэвэл хэзээ зээлийн хүү буурах нь тодорхойгүй байна. Тиймээс манай хүрээлэнгээс шууд тусгаж болох эдийн засгийн аргыг санал болгож байна. Нэгдүгээрт, зээлийн хүүгийн дээд хэмжээг тогтоох ёстой. Дэлхийн эдийн засгийн 80 хувийг төлөөлж байгаа 76 орон энэ аргыг хэрэглэж байна. Мөн хадгаламжийн хүүгийн орлогод шаталсан татвар тогтоох зэрэг аргаар бодитойгоор бууруулах боломжтой. Хоёрдугаарт хадгаламжийн хүүгийн орлогод шаталсан татвар ногдуулж, банкинд түгжигдэж буй хөрөнгийг дотоодын бонд болон хөрөнгийн зах зээлийг дэмжих зорилгоор оруулах хэрэгтэй. Нийт хадгаламж эзэмшигчдийн 8 хувь нь нийт хадгаламжийн 90 хувийг бүрдүүлж байна. Өндөр хүүтэй хадгаламж авч, өндөр хүүтэй зээл олгож байгаа нь ард түмний нуруун дээр ирж байна.
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН БОНДЫН ТОДОРХОЙ ХУВИЙГ ЖДҮ ЭРХЛЭГЧДЭД ОЛГОХ ХЭРЭГТЭЙ
Судлаач, эдийн засагч Б.Отгонтөгс: Зээлийн хүүг бууруулахын тулд биелэгдэх шууд аргууд байна. Шууд биелэгдэж болох арга хэмжээний нэг нь Засгийн газраас төссийн алдагдлаа санхүүжүүлэх гэж гаргаж буй дотоодын бондын тодорхой хэсгийг жижиг дунд үйлдвэр эрхлэгчэд олгож чадвал зээлийн хүү шууд буурах боломжтой. Одоогийн байдлаар ЖДҮ эрхлэгчид долдугаар сард сарын 16.4 хувийн зээл авч байна. Тиймээс бондын орлогын тодорхой хэсгийг ЖДҮ эрхлэгчдэд олгох нь зүйтэй.
