“Таван Толгой”-оор сонин юутай байна?

Энгийн голдуу зарим хүмүүс \”Таван Толгой” гэхээр нүүрсний орд газартай андуурч болзошгүй. Тийм учраас бяцхан тайлбар хийе. Улаанбаатар хотоос баруун зүгт 50 км-ийн зайд Зэвсэгт хүчний сургалтын нэгдсэн төв буюу бидний нэрлэж заншсанаар \”Таван Толгой”-н цэргийн анги байрладаг. Цэргийн анги маань таван сайхан толгодын дунд оршидог тул ийм нэртэй болсон хэрэг. Энд зэвсэгт хүчний хээрийн сургалт, дадлага, марш тактикийн тэмцээн, буудлага, жолоодлого, олон улсын болон хоёр талын хамтарсан хээрийн сургууль, төрөл бүрийн гадаад дотоодын дамжаанууд мөн энхийг дэмжих ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэхээр сонгогдсон цэргийн багууд ажиллагааны өмнөх бэлтгэлээ хангадаг юм. Нэг ёсондоо гадаадад үүрэг гүйцэтгэхээр явж буй монгол цэргүүд энд л бэлтгэл сургуулиалтаа базаадаг гэсэн үг.

9 дүгээр сар буюу намрын сэрүүн өдрүүд эхлэхтэй зэрэгцэн манай анги дээр олон арга хэмжээ зэрэг явагдлаа. Тухайлбал НҮБ-ын Цэргийн ажиглагч офицерын дамжаа, АНУ-ын Тэнгисийн явган цэргүүдтэй хамтарсан Аминд халгүй зэвсгийн хээрийн сургалт дадлага, Монгол-Японы цэргийн инженерүүдийн хамтарсан \”Зам” сургууль явагдсан ба энэ бүгдэд тодорхой хэмжээгээр оролцлоо. Хажуугаар нь ирэх онд зохион байгуулагдах \”Khaan quest-2017” олон улсын энхийг дэмжих ажиллагааны сургуулийн төлөвлөлтийн хурал, Аминд халгүй зэвсгийн семинарт хүртэл оролцоод амжив.

НҮБ-ын цэргийн ажиглагч офицерын дамжаа

НҮБ-ын Цэргийн ажиглагч офицерын дамжаа нд сургалтын удирдагчаар 4 дэхь удаагаа ажилласан. Манай улсад 7 дахь удаагаа явагдаж буй уг дамжаанд өмнө нь 2009, 2010, 2011 онд сургагч багш, сургалтын удирдагчаар оролцож байжээ. Манай зэвсэгт хүчнээс НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж буй штабын, холбогч болон ажиглагч офицеруудын нэлээд нэмэгдээд буй энэ үед дараагийн ээлжийн офицеруудыг бэлтгэхэд чухал ач холбогдолтой арга хэмжээ боллоо гэж бодож байна. Бүх хичээл нь НҮБ-ын стандартын дагуу англи хэл дээр явагддаг уг дамжаанд өмнө дан гадаадын багш нар уригдаж ирээд хичээл заадаг байсан бол сая манай монголын 4, шведийн 1 нийт 5 багштай сургалтыг явуулсан. Монголын талаас оролцож буй офицеруудын идэвхи оролцоо сайн байсан хэдий ч англи хэлний мэдлэг гологдож байсныг нуугаад яахав. Цаашид өөрсдөө хичээнэ биз дээ.

Аминд халгүй зэвсгийн сургалт, дадлага

Ямар нэгэн байдлаар нийтийг хамарсан эмх замбараагүй байдал үүссэн үед нөхцөл байдлыг хяналтад байлгах, бусдын өмч хөрөнгө, амь насыг аврах, гэмтэж бэртэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор цэргийн болон цагдаагийн алба хаагчид тусгай зориулалтын үхэлд үл хүргэх зэвсэг, техник ашиглан тусгай ажиллагаа явуулдаг билээ. Манай улсад 3 жил тутам нэг удаа зохиогддог уг сургалт нь онолын семинар болон дадлагын сургууль гэсэн хоёр хэсгээс бүрддэг. 2007 онд манай улсад ийм төрлийн сургалт анх удаа явагдахад ротын захирагчаар оролцож байлаа.

Дадлагын хичээлийг АНУ-ын Тэнгисийн явган цэргийн сургагч багш нар удирдан явуулдаг ба сургалтандаа \”Teaser” цахилгаан гар буу, нулимас асгаруулагч, хөөсөн болон резинин сумтай буунууд, дуураймал гранат зэргийг ашигладаг юм. Дадлагын хичээлд манай зэвсэгт хүчний цэргийн алба хаагчдаас гадна цагдаа, шүүхийн шийдвэр биелүүлэх ерөнхий газрын алба хаагчид оролцлоо.

Монгол-Японы цэргийн инженерийн \”ЗАМ” хамтарсан сургууль

Нарантуул захын өмнөх \”Нарны зам”-ыг мэдэхгүй хүн ховор байхаа. Уг замыг японы инженерүүд барьж өгсөн нь өнөөг болтол 10 гаруй жил эвдрэл гэмтэл багатай ашиглагдсаар байгаа. Тэгвэл уг замыг тавьсан технологийг алс холын японы цэргийн инженерүүд манай зэвсэгт хүчний цэргийн инженерүүдэд зааж сургасан маш үр өгөөжтэй сургалт болж өнгөрлөө. Сургалт нь хэдэн жил дараалан онолын болон дадлагын гэсэн олон үе шаттай явагдаж байгаа бөгөөд энэ удаагийн сургалтаар засмал замыг бодитоор нь тавьж үзүүллээ. Тун удахгүй манай цэргийн инженерийн анги салбарууд япон технологоор олон жилийн баталгаатай засмал зам тавьж эхлэх сайхан цаг үе ирнэ. Ингэснээр ганц жилийн насгүй, нэг удаагийн борооны усыг даалгүй урсаад явдаг хуурамч замууд багасах байх гэж бодож байна. Энэ сургууль явагдсан биш анги маань хашааны гадна 300 метр засмал замтай болоод авлаа.

Дэд хурандаа Р.Энхболд