Хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хууль шинэчлэгдсэнээр тус комиссын гишүүний гурван орон тоог тав болгон нэмэгдүүлсэн билээ. Уг таван гишүүнээс гадна Эрүү шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх асуудал эрхэлсэн нэг гишүүн байхаар хуульд заасан.

Мөн ХЭҮК-ын таван гишүүний жендэрийн харьцааг тэнцвэртэй байлгах үүднээс нийт гишүүдийн 40-өөс доошгүй хувь нь аль нэг хүйсийн төлөөлөл байхаар тусгасан.

Энэ дагуу энэ оны УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооноос ажлын хэсэг байгуулан, нийт зургаан гишүүний сонгон шалгаруулалт зарласан билээ. Сонгон шалгаруулалтад ХЭҮК-ын таван гишүүний орон тоонд 15 нэр дэвшигч, Эрүүдэн шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх асуудал эрхэлсэн нэг гишүүний орон тоонд дөрвөн хүн, нийт 19 хүн материалаа ирүүлсэн байна. Ажлын хэсэг эдгээр 19 хүнээс журмын дагуу сонгон шалгаруулалт явуулж ХЭҮК-ын таван гишүүнийг сонгожээ.

Эдгээр таван хүнийг томилох эсэхийг УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар хэлэлцлээ. Байнгын хорооны гишүүдийн олонхийн саналаар нэр дэвшүүлсэн таван хүнийг ХЭҮК-ын гишүүнээр томилохыг дэмжсэн байна. Байнгын хорооны саналыг УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэн эцэслэн шийдэх юм.

Харин Эрүүдэн шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх асуудал эрхэлсэн нэг гишүүний орон тоонд сонгон шалгаруулалт явуулахад хэн нь ч ажлын хэсгийний олонхын саналыг авч чадаагүй байна. Тиймээс Ажлын хэсэг уг орон тоонд тэнцэх хүнийг санал болгох боломжгүй гэж үзжээ.

Эрүүдэн шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх асуудал эрхэлсэн нэг гишүүний орон тоонд дахин сонгон шалгаруулалт явуулах асуудлыг Хууль зүйн байнгын хороо шийдэх юм байна.

Комиссын гишүүнд нэр дэвшигч нь хууль зүйн өндөр мэргэшилтэй, хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр ажилласан туршлагатай, 35 нас хүрсэн Монгол Улсын иргэн байх бөгөөд Комиссын даргыг гишүүдийн дотроос Улсын Их Хурлын даргын санал болгосноор зургаан жилийн хугацаагаар УИХ нэг удаа томилно гэж заасан юм.

ХЭҮК-ын гишүүнд сонгогдсон таван хүнийг танилцуулж байна: 

Х.Мөнхзул

Мэргэжил, боловсрол:

• Монгол улсын их сургуулийн Хууль зүйн дээд сургууль, “эрх зүйч”, бакалавр 1993-1997 он
• Хүмүүнлэгийн ухааны их сургууль, хүмүүнлэгийн ухааны бакалавр, “англи хэлний орчуулагч”, 2004-2007 он
• Удирдлагын академи, төрийн алба, удирдлагын сургууль, “төрийн захиргааны менежмент”, 2015-2016 он
• Удирдлагын академи, удирдахуйн ухааны сургууль, “төрийн удирдлагын магистр” 2016-2017 он

Ажлын туршлага:

1997-1998 он Сонгинохайрхан дүүргийн шүүх “нарийн бичгийн дарга”
1998-2009 Хүчирхийллийн Эсрэг Үндэсний Төв “хуулийн зөвлөх”, “эрх зүйн шинэчлэл хөтөлбөрийн зохицуулагч”
2009-2020 Хүний эрхийн үндэсний комисс

Б.Энхболд

Мэргэжил, боловсрол: 

• 2013-2016 онд Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Кёонгги их сургуульд Хууль зүйн ухааны доктор (Ph.D)
• 2007-2009 онд Цагдаагийн академид Хууль зүйн магистр (LL.M)
• 2003-2007 онд Цагдаагийн академид Эрх зүйч- Цагдаагийн ажил мэргэжлээр бакалавр

Ажлын туршлага: 

• 2017-2020 онд Монгол Улсын Дотоод хэргийн их сургуулийн Цагдаагийн сургуулийн Эрүүгийн эрх зүй, криминологийн тэнхимийн эрхлэгч,
• 2016-2017 онд Монгол Улсын Хууль сахиулахын их сургуулийн Эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн Цагдаа судлалын төвийн эрхлэгч,
• 2008-2013 онд Монгол Улсын Дотоод хэргийн их сургуулийн Цагдаагийн сургуулийн Эрүүгийн эрх, криминологийн тэнхимд багш, ахлах багш,
• 2007-2008 онд Цагдаагийн академийн Цагдаагийн анхан шатны сургалтын төвд багш

Ж.Хунан

Мэргэжил, боловсрол:

• 1999-2006 Еөтвөш Лорандын нэрэмжит шинжлэх ухааны их сургууль – төр, эрх зүйн ухааны бакалавр, магистр
• 1987-1997 Монгол-Оросын хамтарсан 3-р сургууль – Бүрэн дунд

Ажлын туршлага: 

• Монголын Хуульчдын холбоо, Ерөнхийлөгч
• Нээлттэй нийгэм форум, Эрх зүйн чадавхийг дээшлүүлэх нь төслийн Зөвлөх
• “Партнерс форевер” хуульч
• НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр, “Эрх зүйн чадавхийг нэмэгдүүлэх замаар ядуурлыг бууруулах нь” төсөл, “Хууль зүйн үйлчилгээний хүртээмж ба Хүний эрх” төслийн зохицуулагч
• ХЗДХЯ, мэргэжилтэн

Г.Нарантуяа

Мэргэжил, боловсрол:

• 2012–2017 Австралийн Үндэсний Их Сургуульд олон улсын нийтийн зүй, хүний эрхийн гэрээний хэрэгжилтийн асуудлаар докторын (PhD) зэрэг хамгаалсан.
• 2008–2010 Мельбурны Их Сургуульд хууль зүйн мастер (LL.M) зэрэг хамгаалсан.
• 1998–2003 Монгол Улсын Их Сургуулийн Хууль зүйн сургуульд суралцаж, эрх зүйч мэргэжил эзэмшсэн.
• 1999–2002 Монгол Улсын Их Сургуулийн Гадаад хэл, соёлын сургуулийн дипломын хөтөлбөрт хамрагдаж, Хятад хэлний орчуулагч мэргэжил эзэмшсэн.

Ажлын туршлага:

• 2018.8 сараас өнөөг хүртэл бие даасан шинжээчээр ажиллаж байна.
• 2012.02–2017.06 Австралийн Үндэсний Их Сургуулийн докторант судлаач.
• 2011.01–2012.01 Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комисст Ажлын албаны дарга
• 2007.03–2011.01 Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комисст бодлого, дүн шинжилгээ хариуцсан ахлах референт
• 2004.02–2007.03 Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комисст бодлого дүн шинжилгээ хариуцсан референт
• 2003.09–2004.02 Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Газрын тосны хэрэг эрхлэх газарт олон улсын гэрээ, хэлэлцээр хариуцсан мэргэжилтэн

Д.Сүнжид

Мэргэжил, боловсрол:

• 2006-2009, ХБНГУ-ын Людвиг-Максимилианы Их сургууль, хууль зүйн ухааны доктор /Dr.jur/
• 2000-2002, ХБНГУ-ын Людвиг-Максимилианы Их сургууль, хууль зүйн ухааны магистр /LL.M/
• 1999-2000, МУИС, ХЗС хууль зүйн ухааны магистр /M.A/
• 1994-1998, МУИС, ХЗС эрхч зүйч, бакалавр
• 1994-1997, МУИС, ОУХДС, герман хэлний хэлмэрч, оройн анги, диплом

Ажлын туршлага:

• 1998.10.01 оноос хойш Удирдлагын академийн эрх зүйн тэнхмийн багш, ахлах багш, дэд профессороор ажиллаж байна.
• 2017 оноос ХЗДХЯ, ШХА-ын хамтарсан “Иргэдийн оролцоо” төслийн зохицуулагчаар ажиллаж байна.
• 2015-2017 онд ЕТГ, ШХА-ийн “Иргэдийн оролцоо” төслийн зохицуулагчаар тус тус ажиллаж байв.
• 2012-2014 онд Хууль зүйн яамны Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын даргаар, Хууль зүйн яамны Төрийн захиргааны удирдлагын газрын даргаар
• 2005-2012 онд “Филантропи-хөгжлийн төлөө” ТББ-ын гүйцэтгэх захиралаар.
• 2003-2012 онд өмгөөлөгчөөр ажиллаж байв.