Өнөөдөр дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр. Монгол улс бол ардчилсан чөлөөт хэвлэлтэй дэлхийн цөөн улс орнуудын нэг.
Сэтгүүлчид бусдыг хардах, эрэн сурвалжлах, баримт мэдээлэл дэлгэх эрхтэй. Тэд үүнийгээ хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөний дор хэрэгжүүлдэг. Гэхдээ хэвлэн нийтэлнэ гэдэг нь батлагдаж нотлогдоогүй байдлыг “тэр тэгсэн бололтой, энэ ингэсэн байх гэж хардаж байна” гэдэг агуулгаар нийтлэл, контент, нэвтрүүлэг бэлтгэж, бусдын нэр хүндийг гутаан доромжилж, гүтгэн буруутгах эрхтэй гэсэн үг биш.
Харамсалтай нь манай зарим сэтгүүлчдийн дунд ийм хандлага байсаар байна.
Бүр ийм байдлаар дагнан ажилладаг сэтгүүлдчийг бид “ШИЛДЭГ нь, МУНДАГ нь” гэж өргөмжлөх хандлагатай явж иржээ. Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр ийм зүйл ярьж, бичиж байгаа даа үзэг нэгт сэтгүүлч нөхдөөсөө хүлцэл өчье. Гэвч бидний дунд оршиж, бидний нэрийг барьж шантааж хийж, бүхэл бүтэн салбарын нэр хүндийг унагаж яваа тэдний тухай өнөөдөр л бичихгүй бол хэзээ бичих вэ?
Ерөнхийлөгчийн сонгууль дөхөж байна. Үүнтэй холбоотойгоор нам улстөрийн идэвхтэн гишүүдийн хувьд ёстой хөлтэй нь хөлхөж, хөлгүй мөлхөх хэмжээнд зүтгэж, улс төрийн идэвх нь сэргэж эхэллээ.
Яг энэ цагийг анаж байсан мэт сэтгүүл зүй, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг “МӨНГӨ ОЛОХ АРГА” болгон “ямар ч үнээр, ямар ч аргаар” хамаагүй хардах эрх нэрийн дор бусдыг гүтгэх, доромжлох, харлуулах, улмаар өөртэйгээ “гэрээ” байгуулуулж, мөнгө олохоор улайрсан сэтгүүлзүйн ёс зүйг уландаа гишгэж, сэтгүүлчдийн нэрийг барьсан шантаажлагсад “ичээнээс гарлаа”.
Хэдхэн хоногийн өмнө нэгэн улстөрч рүү хандан ” …таны баримтыг гаргана. Та надад … сая төгрөг өгчих. Эсвэл зуслангийн газар шийдэж өг” гэж ичгүүр сонжуургүй хэлж байсан СЭТГҮҮЛЧ нэртэй нөхөр өнөөдөр ШУДАРГА СЭТГҮҮЛЧИЙН дүр эсгэн, өнөөх “баримт” гээд байгаа ч аль эрт шүүхээр шийдвэрлэгдсэн асуудлыг сөхөн ШАНТААЖ хийхийг оролдож байна.
Тэд өөрсдийгөө “Шүгэл үлээгч” гэж нэрлэх нь холгүй. Үнэндээ “шүгэл үлээгч” гэж олон нийтийн эрх ашгийн өмнөөс мэдээ баримтанд тулгуурлан дарагдсан мэдээллийг ил болгож, хувийн эрх ашгаа хөсөр хаян зүтгэдэг хүнийг нэрлэдэг болохоос биш хэн нэгэн бизнесмэн, нэр хүндтэй улс төрчийг “онилон” хувийн эрх ашгаа гүйцэтгүүлэх зорилгоор бусдыг гүтгэн харлуулах үйлдлийг хэлдэггүй л байлтай.
Борооны дараах мөөг шиг сонгууль дөхөхөөр гараад ирдэг мэдээллийн сайт, тэдний эрхлэгч нэртэй ганц нэг сэтгүүлчдийг улс төрчдийн дунд 50, 100-ийнхан гэж нэрлэдэг юм билээ. Учир нь тэд ийм хэмжээний мөнгөөр тухайн улс төрчийн дүрсийг дамжуулах, хэлсэн үгийг нь телевиз сайтдаа оруулж, тодруулга нэрээр асуултанд хариулт авах байдлаар мэдээ бэлтгэж олон түгээж, ажилладаг болохоор тэр. Муухайгаар хэлэхэд тэд бас л нэг юм аа үнэлээд байна тийм үү…
Гэтэл ковид цар тахлын үеэр УИХ-ын чуулган танхимаар хуралдахгүй байгаатай холбоотой “50, 100-ийнхан” “ажиллах, амьдрах аргагүй” болжээ. Тиймээс тэд ямарч аргаар хамаагүй “мөнгө олох”, “амьдрах”-ын тулд бусдыг “шантаажлах” замыг сонгоцгоож эхэллээ.
Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнө тэдний ийм “увайгүй, арчаагүй” үйлдэл улам ихэснэ. Гэвч манайд ийм замбараагүй үйлдлийг хянадаг, цагддаг болоод удаж байна. Харин хүн гүтгэж, хууль зөрчигчид хариуцлага хүлээх дээрээ тулах үедээ “хэвлэлийн эрх чөлөөнд халдлаа, аваарай туслаарай” гээд хашгарч эхэлдэг нь харамсалтай. Тэдгээр шантаажлагчдын дэлгэсэн гэх баримт өөрсдийг нь хамгаалж чадахгүй байна шүү дээ. Зүгээр л хэдэн төгрөг, эсвэл зуслангийн газар салгачих санаатай хальт сонссон мэдээллээ баталгаажуулалгүйгээр олон нийтэд түгээж, бусдыг нэр хүндийг л гутаасан төдий…
Гэхдээ ийм шантаажлагсдын үг үйлдлийг нийгэм ч, сошиал ч, хүмүүс ч таньдаг мэддэг болсон байна. Даанч эдгээр ШАНТААЖЛАГЧДЫН бусармаг үйлдлийн цаана мөрөөрөө ажлаа хийж яваа сэтгүүлчид, шударга үнэний дуу хоолой болж яваа ХЭВЛЭЛИЙНХЭН маань муу муухай нэр зүүгээд үлддэг нь үнэхээр харамсалтай…
