![\"\"](http://undesten.mn/uploads/posts/2016-11/1479694272_iluudel-jin.jpg "\\"\\"")
ДЭМБ-ын хамгийн сүүлийн мэдээллээр дэлхийд илүү жинтэй хүний тоо хоёр тэрбумд хүрээд байгаа бөгөөд эрдэмтдийн тооцоолсноор 2025 он гэхэд энэ тоо хоёр дахин өсөх магадлалтай байна. Таргалалттай холбоотой эрүүл мэндийн зардал ч үүнийг даган өсч байгаа. Таргалалтын хамгийн лидер орон АНУ-д энэ зардал жилд бараг 60 тэрбум хүрдэг ажээ. Дэлхий дахинд төдийгүй манайд ч гэсэн энэ өвчин ихэсч буй. Ялангуяа эмэгтэйчүүдийн дунд турах нь бараг \”мөрөөдөл” болсон гэхэд хилсдэхгүй. Иймд гоо сайхан болон эрүүл мэндийн гол \”дайсан” болсон таргалалтын талаар \”Гурван гал”эмнэлгийн дотор, зүрх судасны их эмч Ж.Нэргүйгээс дараах зөвлөгөөг авсан юм.ИЛҮҮДЭЛ ЖИНТЭЙ ХҮМҮҮСИЙН 80 ХУВЬД НЬ ЧИХРИЙН ШИЖИН ҮҮСДЭГ
-Манайд сүүлийн жилүүдэд илүү жин, таргалалттай насанд хүрсэн хүний тоо ихсэх хандлагатай байгаа. Мөн хүүхэд өсвөр насныхан жин нэмж байгаа нь эмч нарын санааг зовоосон асуудлуудын нэг болоод байна. Тиймээс хоёулаа энэ сэдвээр яриагаа эхлэе?
-Манай улсад сүүлийн үед хөдөлгөөний хомсдолтой холбоотойгоор жингийн илүүдэлтэй хүмүүсийн тоо олширсон. Хүмүүсийн боловсролын төвшин өндөр, мэдээлэл авах боломж нээлттэй байгаа өнөө үед эрүүл мэнддээ анхаарч өвчнөөс урьдчилан сэргийлж байх хэрэгтэй. Биеийн жингийн илүүдэл нь зүрх судасны өвчнөөр өвчлөх анхдагч хүчин зүйл болдог. Зүрх судасны, чихрийн өвчин, хорт хавдар нь дэлхийн хүн амын 43, нас баралтын 60 хувийг эзэлж байна.
Биеийн жингийн илүүдэлтэй хүмүүсийн 80 хувьд нь чихрийн өвчин үүсдэг. Иймд энэ өвчний талаарх анхан шатны ойлголт өгөх, эрсдлээс урьдчилан сэргийлэхэд нь туслах, өвчин туссан тохиолдолд эмчилж, сэтгэлийн дэм өгөхийн төлөө бид ажиллаж байна.
-Өндөр хөгжилтэй орнуудад хэт таргалалттай хүмүүст ходоод тайрах, ходоодны амсар боох, ходоодонд баллон тавих гэх мэт мэс заслын эмчилгээ эрчимжиж байгаа гэж дуулсан. Харин манайд бүсгүйчүүдийн энэ \”мөрөөдөл”-ийг ашиг орлого хөөсөн хэн нэгэн овжноор ашиглан бусдын эрүүл мэндийг хохироох явдал байнга шахуу л гардаг. Энэ тухай?
-Таргалалттай хүмүүс ядрах, сульдах, нойр хүрэх, өтгөн хатах, үе мөч өвдөх даралт ихсэх гэх мэт зовиур хэлдэг ч хоолны дуршил өндөр байгаа талаар хэзээ ч зовиурладаггүй. Гэтэл энэ нь цаанаа эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлөөд, өвчин үүсгээд яваад байдаг. Тиймээс биеийн жингийн илүүдлээс аль болох урьдчилан сэргийлэх нь зүйтэй. Хүмүүс зөв амьдралын хэв маягийг баримталж сурах хэрэгтэй байна. Зөв амьдралын хэв маяг гэдэг нь зохистой, эрүүл аюулгүй хоол хүнс хэрэглэж, дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийж, биеийн жингийн индексээ хэвийн хэмжээнд барьж, архи, тамхи хэрэглэхгүй байх юм.
ДОЛОО ХОНОГТ 3-5 УДАА ДАСГАЛ ХӨДӨЛГӨӨН ХИЙГЭЭРЭЙ
-Орчин үед хөдөлгөөний дутагдалд орсон хүмүүсийн тоо нэмэгдэж байгаа. Энэ илүү жинтэй болоход нөлөөлнө биз?
-Хөдөлгөөний хомсдол, суугаа амьдралын хэв маяг нь таргалалтын хүчин зүйлүүдийн нэг яах аргагүй мөн. Хотжилт нийгмийн хөгжлийг дагаад хүний хөдөлгөөн эрс хязгаарлагдан идэвхгүй байдал үүсч байна. Иймд дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийж байх хэрэгтэй. Дасгал хийхдээ долоо хоногт 3-5 удаа эрчимтэй хөдөлгөөн хийх хэрэгтэй. Нэг хийхдээ 30 минутаас дээш хугацаанд үргэлжлүүлэн хийх ёстой. Тухайлбал, спортын аль нэг төрлөөр хичээллэх, явган явах, усанд сэлэх, иогийн дасгал хийх, бүжиглэх гэх мэт. Хоёрдугаарт, хоолны дэглэм болон хоолны бүтэц чухал. Хүнсэндээ жимс, ногоо түлхүү хэрэглэж, өөх тос багатай, амархан шингэдэг хоол идэх хэрэгтэй. Мөн тодорхой хэмжээнд цэвэр агаарт явж байх нь зүйтэй. Ингэснээр биеийн жингийн илүүдлээс өөрсдийгөө сэргийлж болно. Биеийн жингээ тогтмол барьж чадсанаар зүрх судас болон чихрийн шижин, да¬ралт ихсэх өвчнөөс өөрийгөө бүрэн сэргийлэх боломжтой. Хүний бие организм нь дасгал хөдөлгөөний ачаар цусан дахь чихрийг задалж, энергийн эх үүсгэврийг бий болгодог. Биеийн жин нэг кг-аар нэмэгдэхэд артерын даралт хоёр мм мөнгөн усны баганаар ихэсч байдаг.
-Биеийн жингээ хэвийн хэмжээнд барьж чадвал олон өвчнөөс сэргийлж чадна гэж та хэллээ. Хүмүүс илүүдэл жинтэй байгаа эсэхээ яаж мэдэх вэ?
– Жингийн илүүдэлтэй эсэхээ мэдэхийн тулд биеийн жингийн индексээ бодож сурах хэрэгтэй. Үүнийг бодохын тулд өөрийнхөө биеийн жинг өндрийнхөө кв-т хуваана. Биеийн жингийн индекс /БЖИ/-ийн хариу нь 18-25кг/м2-ын хооронд гарч байвал хэвийн жинтэй байна гэсэн үг. 25-29 25кг/м2 гарч байвал биеийн жингийн илүүдэлтэй, 30-аас дээш байвал тарга¬лалт¬тай гэж үзнэ. Мөн эрэгтэй хүний хэвлийн тойрог 90, эмэгтэй хүнийх 80 см байвал хэвийн байна гэсэн үг. Үүнээс илүү байвал төвийн таргалалттай, дотор өөхтэй гэж үздэг. Жишээ, 1,75 см өндөр, 95 кг жинтэй хүн байна гэж үзвэл 95 кг/170см2 хуваахад 32 гарч байна. Энэ хүний хувьд таргалалтын нэгдүгээр зэрэгтэй гэсэн үг.
-Хэрэв илүүдэл жинтэй байвал яах вэ?
-Хэрэв жингийн илүүдэлтэй байвал хамгийн түрүүнд цусан дахь чихрийн болон өөх тос /холестрин, өндөр ба бага нягтралтай липопротеид,/-ны хэмжээгээ тодорхойлуулах болон артерийн даралтаа заавал хэмжүүлэх хэрэг¬тэй. Мөн таргалалттай тэмцэхийн тулд хоёрдугаарт зөв зохистой хооллох хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, гурван цагаан хор / давс, элсэн чихэр, өөх/-ыг бага хэрэглэх,хүнсний ногоо болон жимс, ширхэглэг бүтээгдэхүүн /цэцэгт байцаа, лууван, вандуй/ түлхүү хэрэглэх хэрэгтэй. Мөн долоо хоногт хоёр удаа цагаан мах буюу загас, тахианы мах идэж байвал зүгээр. Дасгал хөдөлгөөн хийхдээ тогтмол, идэвхтэй, эрчимтэйгээр биенд их ачаалал өгч байхаар хийх ёстой. Явган явлаа гэж бодоход хурдан хэмнэлттэй алхах, гүйх, шогших гэх мэт.
эх сурвалж: emch.mn
