Шүүх захиалгаар хүн алсан гэдгийг тогтоов, одоо захиалагчийг яах вэ?

Эрүүгийн хууль \”Хүний амь, бие, эрүүл мэндийн эсрэг гэмт хэрэг”

91 дүгээр зүйл. Хүнийг
санаатай алах

·91.1.Энэ хуулийн
91.2-т заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдалгүйгээр хүнийг санаатай алсан бол арваас
дээш, арван таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял
шийтгэнэ.

·91.2.Хүнийг:

·91.2.1.шунахайн
сэдэлтээр;

·91.2.4 захиалгаар;

·91.2.6.өөр гэмт
хэргийг нуун далдлах буюу хялбарчлах зорилгоор;

·91.2.10.хүнийг
санаатай алах гэмт хэргийг давтан үйлдсэн /энэ хуулийн 93 дугаар зүйл
хамаарахгүй/;

·91.2.11.бүлэглэж,
урьдчилан үгсэж тохиролцсон бүлэг, зохион байгуулалттай бүлэг, гэмт бүлэглэл;

·91.2.12.онц харгис
хэрцгий аргаар;

·91.2.13.нийтэд аюултай
аргаар;

·91.2.16. хоёр буюу
түүнээс олон хүнийг;

 

Энгийнээр тайлбарлавал хүний
захиалгаар, санаатайгаар алах гэмт хэрэг үйлдсэн гурван хүнийг өнөөдөр шүүж,
яллалаа. Сэжигтэн гурван этгээдэд ерөнхий дөө ялын дээд хэмжээ уншчихлаа гэж
ойлгож байна. 25 жилийн чанга дэглэм, түүний 20 жилийг гянданд өнгөрүүлнэ гэдэг
амьд хүний хүсээд байх зүйл биш ээ гэж эрхээ хасуулж байсан хүний амнаас сонсч
байлаа. Тэгэхээр Амгаланбаатар, Содномдаржаа, Чимгээ амьд хүний хүсээд
байхааргүй ялын тогтоолыг шүүгчид уншлаа.

 

Шүүх л эцсийн байдлаар гэм буруутанг
тогтооно. Түүний дараа сэжигтнийг ялтан гэж дуудах үндэслэл бий болно. Тэгэхээр
А, С, Ч гурав нь тэртээх 18 жилийн өмнө төр, нийгмийн зүтгэлтэн С.Зоригийг
хөнөөж, Эрдэнэт хотод олон жилийн туршид гэмгүй сайхнаар бүгэж байсан байх нь.
Хэрвээ А хүн амины хэргээр ял сонсч, С, Ч нарыг мэдүүлээгүй бол энэ хэрэг 18,
19, 20 … гэсээр үргэлжилсээр нэгэн цагт мартагдаж мэдэхээр байлаа л даа.

Гэхдээ л энд эргэлзэх зүйл тун олон.
Тухайн үед 16-17 настай байсан хүүхэд нас бие гүйцсэн хүнийг эхнэрийнх нь нүдэн
дээр тэр олон удаа хутгалж алчихаад хэргийн ул мөрөө баллаад Эрдэнэтийг зорьсон
гэхээр нэг л санаанд бууж өгөхгүй л байгаа юм.

 

Үйлдсэн байлаа гэхэд 16-17 настай
хүүхдийн хувьд энэ анхны хэрэг байх магадлалтай. Харин энэ анхны хэргийг нь
манай хууль хяналтынхан илрүүлж чадалгүй гадаад дотоодоор хүн эрэн сурвалжилж,
баривчилгаа хүртэл хийж байсныг нотлох баримтууд их бий. Баривчилгаа хийж
байсан хүн нь ч хуулийн том байгууллагыг удирдаад явж байгааг бид мэднэ.

Ингээд л шүүхийн эцсийн байдлаар
гаргасан шийдвэрт эргэлзэх үндэслэл, шалтгаанууд ихээр гарч ирээд байна л даа. Ер нь бид шүүх дээ л итгэхээ байчихаж. Энэ
шүүн таслах байгууллагад төрийн оролцоо их байдагтай л холбоотой биз.

 

Шүүгчдэгч Содномдаржаагийн ээж \”Энэ
хэргийг шударга шүүх байх гэж итгэж байсан. Гэвч шүүх шударга байж чадсангүй.
Дэргэд минь байсан хүүхдийг минь хилсээр гүтгээд аваад явлаа. Хадлан дээрээ
байсан хүүхэд яаж ч бусдыг зэрлэгээр хөнөөгөөд явж байх билээ” гэх
гомдолтойгоор хоолой зангируулан ярьж байна.

 

Үнэхээр Содномдаржаа хадлан дээр
байсан юм биш биз. Чимгээ ч бас тэр үед өөр ажилтай явсан. Харин хэргийн гогцоо
болчихоод байгаа Амгаланбаатар юугаа ч мэдэхгүй хүү Эрдэнэтэд \”окурка” түүж
татаад үеийнхэнтэйгээ \”гудамж метрэлж” явсан байх вий дээ.

Энэ бүх эргэлзээг \”нээлттэй шүүх” л
тайлах ёстой байлаа. Гэвч улсын нууцад хамаарах асуудал бий гэж хэлээд л шүүх
хурлыг хаалттайгаар хуралдуулж, гэр бүлийнхэн нь болон гэрч, хохирогчийг ч
оролцуулахгүйгээр яллах дүгнэлт уншчихлаа. Шүүх үнэн зөв шүүсэн эсэхэд эргэлзэх
болсон шалтгаан ердөө л энэ. Уг нь эрүүгийн хуульд ийм заалт байх
юм. Тодруулбал, эрүүгийн хуулийн 235 дугаар зүйлийн 235.1-т \”Төрийн
байгууллага, хувь хүний нууцыг хамгаалах болон насанд хүрээгүй этгээдэд
холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэхээс бусад шатны шүүх хурал нээлттэй явуулна”
гэх заалт.

Амгаланбаатар тухайн үед насанд
хүрээгүй байсан болохоос өдийд насанд хүрчихсэн. Содномдаржаа, Чимгээ нар ч мөн
адил. Тэгэхээр хэргийг насанд хүрээгүй этгээдтэй холбож хаалттай хэлэлцээгүй
гэдэг нь тодорхой болов. Ер нь бүгд \”Улсын нууц” гэж тайлбарласаар байгаа л
даа.

 

Тэгвэл тухайн хэргийн цорын ганц
гэрч яагаад усанд хаясан чулуу шиг алга болов. Яагаад шүүх хуралд оролцсонгүй
вэ. Тэр хүн л гэмт этгээдүүдийг таниж, хань ижлийг нь хороосныг нотлох ёстой
баймаар. Эсвэл нотолсон учраас А, С, Ч нарт ял оноов уу. Одоо Б.Булган хэнээс ч айхгүйгээр
нийгэм рүүгээ гарч болох юм биш үү тэгвэл. Мөн яагаад хохирогч талын төлөөлөл
болох талийгаачийн дүү С.Оюуны хэргийг нээлттэй шүүх ёстой гэсэн хүсэлтийг шүүх
хурал хүлээн авсангүй вэ. С.Зоригийн бие төлөөлөгч асан Г.Чулуунбат гэгч
хаанаас гарч ирэв. Тэр хүнд хэргийн талаар болоод гэрч, хохирогчийн үүднээс
мэдээлэл өгөх хуулийн эрх бий юу. Энэ мэтчилэн маш олон асуулт байна.

18 жил дуншсан хэргийг ийм хялбархан
шийдвэрлээд гурван хүнд хаалттай хаалганы цаана төрийн нууц гэсэн хаягаар
халхавчилж ял онооно гэж хэн ч санасангүй. Шүүх процетур үнэн зөв явагдсан эсэх
үнэхээр их эргэлзэж байна. Тэгээд ч \”улсын нууц”-тай холбоотой юм бол энэ хэрэг
улс төрийн болоод захиалгатай гэдэг нь нотлогдож байна.

Тэгвэл захиалагч хэн бэ. Яагаад
түүнийг нууцлав. 18 жил …

 

Үндэстэн агентлаг