Хар масс … ?

Саяхан Чикагод нэгэн хэрэг мандав.Дөрвөн хар залуу нэг цагаан залууг гудамнаас хулгайлаад, гарыг нь хүлж аманд нь скоч
нааж байгаад \”Фаакин цагаан чи фаакин Трампад санал өгсөн\” хэмээн
зодож, танхайрч, үсийг нь хусч, жорлонгийн
ус уулгажээ.

 

 

Энэ бүх үйл явдлаа Фэйсбүүкээр лайв/live/ хийж цацаж, харууд дундаа бөөн лайк, шэйр болсон байна. Түүхээс улбаатай арьс өнгөний хоорондох өш
хонзон, үзэн ядалт болж ялангуяа
Чикаго хотод энэ нь эмзэг сэдэв болон хувирав. Тиймээсхотын удирдлагууд энэ үйл явц асуудал дагуулж мэдэх тул олон нийтийн жагсаал, эсэргүүцлийн
хөдөлгөөнд бэлэн байх тушаалыг хүчний
байгууллагууддаа өгсөн байна. Ядаж байхад өнөөх цагаан залуу нь хөгжлийн бэрхшээлтэй,
ядарсан нэгэн байж.

Гэвч нэг ч цагаан иргэн гудманд гарч жагссангүй, нэг ч цагаан
алдартан энэ талаар ам нээсэнгүй. Тэд асуудалд обьектив хандав. Нийгэмд байдаг
эмзэг асуудал дээр сэтгэлийн хөөрлөөр яаравчлан хандах нь сайн зүйл биш гэдгийг цагаанууд мэдэрсэн хэрэг.

Тэгвэл дөрвөн цагаан залуу нэг хар залууг
зодож танхайрсан хэрэг гарлаа гэж төсөөлье. Хэрвээ ийм зүйл болсон бол тэдгээр
дөрвөн залууд цаазын ял өгөхийг шаардсан олон мянган харууд жагсаж, хүний эрх
ярьж, бусдын эд хогшилыг эвдэж, дэлгүүр хоршоо тонож, шатаах байлаа. Мөн олны
танил харууд үг хэлж, энгийн цагаан иргэд гудмаар явахад ч бэрх болж,, нийгэм
тогтворгүй болох байв.

 

Ингэж ямар нэгэн
асуудалд өөрийн дотоод үзэн ядалтаар ханддаг нийгмийн давхаргыг \”хар масс” гэж
нэрлээд байгаа юм. Ер нь асуудалд хэт субьектив ханддагаараа харууд хар масс
болж байна. Гэхдээ хар масс аль ч нийгэмд, аль улс оронд бий. Сүүлийн үед хар
массын дуу хоолой сошиал ертөнцөд идэвхжиж, чангарлаа. Энэ нь жирийн иргэдийн
амьдралд дэндүү халтай. Хар масс, сошиал ертөнц хоёр нийлэхээрээ ямар хор
хөнөөлтэйг жишээгээр тайлбарлая.

2014 онд
Украйчууд \”Оросууд бол хүний адаг” гээд л боссон. Босогчид жагсаал үймээнийхээ
зургийг сошиалд нийтэлж, хэт субьектив тайлбар бичиж, хөөрцөглөсөөр улсдаа
иргэний дайн дэгдээх хэмжээний нөхцөл байдлыг бий болгосон байдаг. Мөн
Оросуудад Кримийн хойгоо ч алдчихсан.

 

Үүний дараа хар
масс ор сураггүй болж, сошиал ч дуугаа хурааж, болж өнгөрсөн үймээнд Украйн
улс, тус улсын жирийн ард иргэд л хохирч үлдлээ. Энэ бүгдийн дараа Украйны хар
масс, сошиал сүлжээг ашиглаж хийсэн Оросуудын ажиллагаа байж ч мэдэх юм гэх
тайлбарууд гарч байна.

 

Өөр нэг жишээ. \”Ядарсан”
Бутан гэж улс бий. 2013 онд тус улсын иргэд манайх шиг л хятадыг үзэн яддаг.
Тиймээс л хятадын иргэдийг гудманд зодож, танхайраад эхлэв. Удалгүй Хятадын
танкццд хил давж, зургаан цэргийн бааз тус улсад байгуулагдав. Хятад улс энэ
явдалдаа \”манайх иргэдээ хамгаалж байна” гэсэн тайлбар өгөөд л дэлхийн нийтийн
амыг таглачихсан. Ингээд Бутан улс дахиж Хятадын эсрэг үг дугарах ч эрхгүй
болчихлоо. Хар масс ор сураггүй.

Тэгвэл манай
улсад ч хар масс ажиллаж, зарим асуудал дээр хэт туйлшрах нь бий. Хар, цагаан
гэх арьс өнгөнөөс, үндсэрхэг гэж өөрсдийгөө өргөмжлөгчдийн туйлшрал илүү хор
уршигтай. 2015 онд хар
масс хөдөлж, сошиалд \”Вьетнам засварынхан задарч
байна” гэсэн ганц бөмбөг хаяхад манайхан яаж тэсэрлээ. Яг л үүн шиг явдал,
Украйнд, Бутанд болсон бөгөөд бид тэдний араас л явж байна.

Мөн Хятадуудтай
холбоотой, хамгийн хүнлэг бус, жигшмээр хэд хэдэн бэлтгэгдсэн мэдээлэл сошиалд
тавигдаж, уурандаа багтарсан олон нийт түүнийг баруун, солгойгүй шейр хийж, Хятад
гуанзны цонх хагалах цөс ихт хар масс манайд бий. Гэвч хэрэггүй. Нийгэмд байдаг
эмзэг асуудал дээр сэтгэлийн хөөрлөөр хандаж болохгүй. Ямар ч ашиггүй.

 

Асуудалд
цагаанууд шиг л хандаж сурах хэрэгтэй болж. Туйлшрал, хар масс шиг хэрэггүй,
хор хөнөөлтэй зүйл алга.

 

А.Аюуш