Стрессийн талаарх 5-н буруу ойлголт

$\"\"$

Хүмүүсын ихэнх нь сэтгэлзүйчид болон сэтгэл засалч эмчид хандахдаа эхний голлох шалтгаан нь стресс байдаг. Стрессээсээ ангижрах арга хэлж өгөөч,стрессдэхээ болимоор байна,стресс стресс стресс.

Тэгвэл энэхүү стресс гэдэг үгийг та ашиглахдаа чухам юуг төлөөлүүлж хэлж байна гэдгээ нэг бодоод үзээрэй. Хүн бүр энэхүү үгийг хэрэглэдэг авч бараг л бүгд л өөр өөр шалтгаан зовиураа энэхүү үгээр төлөөлүүлэх нь олонтаа байдаг.

Тэгвэл хүмүүсын дунд стрессын талаарх 5 худал төөрөгдөлийг таньд би танилцуулахыг хүслээ.

1 дэхь төөрөгдөл : Стрессын шинж тэмдэг,хариу урвал нь хүн бүхэнд ижил байдаг.

Хариулт : Энэ бол үгүй юм. Стресстэй хүн гэхлээр ихэнх хүмүүст ууртай,цухалдангуу,хүйтэн хөндий зантай хэн нэгэн мэт төсөөлдөг. Энэ бол ерөнхийлсөн шинж тэмдэг юм. Энэхүү хариу урвал хүний зан төлөв,амьдралын онцлог,тэр ч бүү хэл шашин шүтлэгээс нь хүртэл хамаараад өөр өөр байх боломжтой. Жишээ нь : Лам хүн стрессдсэн үедээ ухамсаргүйгээр судараа шүүрэн авч уншиж эхэлдэг. Энэ нь стрессд өгч байгаа хариу урал бөгөөд амьсгалын жигд хэмнэлд орж,бодол санаагаа цэгцэлж байгаа нэг хэлбэр юм.

2 дахь төөрөгдөл : Стресс гэдэг бол муу зүйл.

Хариулт : Стресс гэж үргэлж л байдаг. Огт стрессгүй ухамсартай хүн гэж нэгээхэн ч үгүй. Энэ нь гадаад орчинд бидний ухамсар өгч байгаа сөрөг хариу урвал бөгөөд та бүх зүйлд дуртай байдаггүйтэй ижил зүйл юм. Харин энэхүү сөрөг хариу урвал хэвийн хэмжээнээс ихсэж таны ажлын бүтээмжийг алдагдуулж,өвчин эмгэгийн үндсэн шалтгаан болж байгаа бол энэ нь асуудал юм. Аз жаргалыг мэдэрч байгаа бол стресс байсан болхоор л та аз жаргалыг мэдэрч байгаа хэрэг шүүдээ.

3 дахь төөрөгдөл : Стрессдсэн үедээ бид юу ч хийж чадахгүй болдог.

Хариулт : Стрессдэж байгаа хүн бүрийн хариу урвал өөр байдагаа гэж би түрүүн бичсэнтэй ижил энэ нь стресс-д өгч байгаа хувь хүний онцлог хариу урвал юм. Энэхүү үгэнд итгэгч хүн нь ямарваа нэгэн асуудалд орсон үедээ ажилгааны горимоо салгадаг хамгаалах механизимтай нэгэн бөгөөд энэ нь бүх хүн тийм юм гэж дүгнэж болохгүй.

Стрессдэх үедээ хүн тодорхой хэмжээний сааталд ордог хэдий ч одоо би юу хийх хэрэгтэй вэ? энэхүү асуудалд миний гаргаж байгаа авир ариншин тохирч байна уу?.Энэ асуудлыг шийдэхэд надад хугацаа хэрэгтэй болох нь байна гэх зэрэг ухамсартай бодлуудаар захирч сурах нь зүйтэй. Мэдээж амьсгалын дасгалаа хийхээ бас мартаж болохгүй шүү.

4 дахь төөрөгдөл : Ямар ч шинж тэмдэггүй байх нь стрессгүй байна гэсэн үг.

Хариулт : Стрессын шинж тэмдэг маш өргөн ойлголттой. Зөвхөн уурлаж уцаарлах,бухимдах зэрэг түрэмгий хариу урвалыг шинж тэмдэг нь юм байна гэж ойлгож болохгүй. Нуугдмал хэлбэрийн стресс гэж байдаг. Жишээ нь : Нойрмоглох,толгой өвдөх,цочромтгой болох,сулбагар болох,шилэн хүзүү хөших гэх мэт…

Энэ тохиолдолд хүмүүс эдгээр шинж тэмдэгүүдэд тохирсон өвдөлтийн эсрэг эм,элдэв төрлийн витамин хэрэглэдэг бөгөөд энэ нь үндсэн шалтгаан болох стресс байгаа цагт бүрэн эмчилгээ болж чаддагүй.

5 дахь төөрөгдөл : Стрессдээд байвал зүгээр л больчих,тоохгүй байх хэрэгтэй.

Хариулт : Стресс нь бидний Би үнэхээр хэн бэ?гэсэн асуултанд үнэтэй хариулт өгдөг. Та өөрийгөө таних хэрэгтэй байнаа гэсэн үг юм. Та юунд дургүй вэ?юунаас айдаг вэ?юу хүсдэг вэ?…гэдгийг та мэдэхүү?. Тийм болхоор энэхүү мэдрэмжийг зүгээр тоохгүй өнгөрөөх нь хайран бөгөөд,шийдэх хэрэгтэй болхоос биш зугтаах нь дахиад л та энэхүү асуудлаас болж стрессдэх болноо гэсэн үг юм.

Б.Мөнхнасан /Сэтгэцийн их эмч/

эх сурвалж: Мэргэжлийн сэтгэлзүйчид зөвлөж байна.