Хилэнцийн нөхөрт бүү авт. Шавь хүний анхаарах ёстой нэг зүйл бий. Номыг чухалчилж явах зам урт шүү. Энэ замд хилэнцийн нөхөр гэж номыг чухалчлах замаас нь буцаах, замд саад хийх айхтар бэрхшээл гарч мэднэ. Хилэнцийн нөхөр гэж чөтгөр, шуламсаас илүү их саад учруулдаг.
Гүнтэн гэгээн: Хилэнцийн нөхөр толгойндоо эвэртэй, архирч айлгасан, хазаж хавирсан дүрээр бидэн рүү ирдэггүй юм. Ингэж ирдэг бол бид хилэнцийн нөхөрт ойртохгүй зугтах учраас хорлол нь барагтай ирэхгүй шүү дээ. Хилэнцийн нөхөр яруу сайхан үг яриатай, инээмсэглэсэн дүртэй ирдэг гэж айлджээ.
Хилэнцийн нөхрийг яаж таних вэ?
Таныг буруу зүйл хийлгээд байвал тэр хилэнцийн нөхөр шүү! гэж тодорхойлдог. Тэгвэл хилэнцийн нөхөр гээд түүнийг орхих гэж үү, хэн түүнийг татах вэ? Тэр хүн нийгэмд орхигдох юм уу?
Хилэнцийн нөхрийг эхэн үедээ орхихгүй гэж хамт явбал хоёулаа орхигдоно. Иймд эхлээд өөрөө тэр хүний үйлдэлд татагдахааргүй болох хүртэл түүнээс тусдаа байх нь зөв юм.
Бурханы номд “Ямар ч бодгалийг хэзээ ч бүү буруутга” гэж айлддаг. Энэ намайг муугаар хэлж, намайг хорлож байна шүү дээ гэвэл: Хорлож үйлдэгч тэр хүнд өөрийн эрх гэж алга, хорлуулж үйлдэж буй муу сэтгэлийг нь үзэн ядах хэрэгтэй гэдэг.
Хүн аль болох аз жаргалтай, сайхан байхыг л хүснэ шүү дээ.
Харин тань руу муу үг хэлж, хорлол үзүүлбэл тэр өөрөө л зовно, уурлана, бухимдана, шанална. Хүн хүссэндээ биш, муу сэтгэлээ дийлэхгүй, муу сэтгэлийнхээ боол нь болж, юу гэж бодогдоно тэр дагуу хийж явна. Харин түүнийг өрөвдөх хэрэгтэй. Муу сэтгэлийг үзэн яд гэж байгаа бол “үзэн ядах” гэдэг өөрөө муу сэтгэл мөн биз дээ гэдэг асуулт гарна. Муу сэтгэлийг үзэн ядахыг “үзэн ядах” гэхгүй гэж Шантидэва гэгээн айлдсан байдаг.
Аливаа асуудал гарахад цаад хүнээ болохгүй бүтэхгүй, хилэнцийн нөхөр гэж бодох нь “тэр хүнийг нь” муу гэж үзэн ядсан биш ээ! Нэг хүн хамтдаа цэнгээний газарт очиж архи ууя, явъя гэвэл дараа болъё доо гэх зэргээр хүнд муу үг хэлэхгүй, уурлахгүй, тэгсэн хэр нь өөрийгөө татаж, орон зайг холдуулж, удирдаж чаддаг бол ийм хандлага өөрийг тань л аварна.
Ачит багшийн айлдвараас…2023
