Бүхий л шашин хүний айдас дээр дөрөөлж, оршин тогтнодог

 

Шашин
шүтэх, эс шүтэх эрх чөлөө бол хүний жам ёсны эрх чөлөө боловч шашин бүр
хүмүүнлэг энэрэнгүй үзэл номлолыг сурталчлан дэлгэрүүлдэггүй бөгөөд ардчилсан
үзэлд харш, харгис шинж чанартай шүтлэг, шашны урсгалууд олноор бий болж
дэлхийд өргөжин тархсаар байна. Үнэндээ
бидний шүтэх, эс шүтэх эрхээр дамжиж бий болох сөрөг үр дагаврыг хэн хэрхэн
тооцож байгаа нь сонин. Нийгэмд шашны үйл ажиллагаа нэрээр хүний эрхэнд
ноцтойгоор халдсан, мөн чанараасаа гажсан сөрөг үзэгдлүүд цөөнгүй гарч байна.

Өнөөдөр Монгол Улсад Будда, Христ, Ислам, Бахай,
Бөө мөргөл, Мүүн шашны урсгалын нийт 463 байгууллага улсын бүртгэлд бүртгүүлэн
үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Эдний 50
гаруй хувь нь буддын шашны, 40 орчим хувь нь христийн шашны байгууллага байна. Гэвч хэн ч үнэн
зөв мэдээлэл өгч, хэн нь бурууг зөвтгөж байгаа нь эргэлзээтэй. Би Үндсэн
хуулиар олгогдсон эрхийнхээ дагуу \”шүтэхгүй” байж болно. Энэ бол миний үзэл
бодол. Гэвч хэнийг хэрхэн дагахаа мэдэхгүй муйхарлаж яваа ирээдүй хойчийн маань
\”шүтэх эрх”-нд халдаж, тархи угаалт хийж байгаа юм биш биз гэсэн эмзэглэл байх
юм.

Модун Хүннү гэх нэрээр яг дээрх агуулгаар сэрэмжлүүлэг, анхааруулга
бичдэг нийтлэлч бий. Түүнтэй үзэл бодлоо
солилцдог болоод удаж байна. Дэмжих агуулга байх ч заримдаа хэт нэг талыг
бариад байна уу гэж бодогдох үе ч бий. Ингээд түүнтэй \”шүтэх болон эс шүтэх”
эрхээр дамжиж буй сөрөг үр дагаврын талаар ярилцлаа. 

Шашин бол чимээгүй тахал юм

-Шашин шүтэх эс шүтэх нь Үндсэн хуулиар олгогдсон хувь хүний эрх. Гэвч таны нийтлэлүүдэд хүний шүтэх, эс
шүтэх эрхэд халдаж байгаа мэт хандлага их ажиглагддаг. Яагаад шашинтай холбоотой
сэдвээр нийтлэл бичих болов?

-Хэрэв би бурханд итгэн сүм дээр ирсэн
хүмүүсийг \”оруулахгүй” гээд хаалгыг нь хаагаад, дараад зогсоод байгаа бол эсвэл
тэднийг айлган сүрдүүлж байгаа бол шүтэх эрхэнд нь халдсан болно. Гэвч би тийм
зүйл хийгээгүй. Үндсэн хуулийн заалт байгаа. Хуулиа л дагана. Гэвч үндсэн
хуульд маань \”эс шүтэх” нь хувь хүний асуудал гэж бас тусгасан байдаг шүү дээ.
Шашны байгууллагынхан шашнаа сурталчилдаг шиг би бидний ирээдүй үр хойч минь
нэг зүйлийг ойлгоосой, шашин тархиа
угаалгах бус эрдэм мэдлэгээр дэлхийтэй хөл нийлүүлж алхаасай л гэж хүсдэг. Энэ
утгаараа шашин дэлхийн түүхэнд ямар их хар мөр үлдээсэн байдаг гэдгийг түүхийн
баримт нотолгоотойгоор нийтлэлдээ тусгахыг хичээдэг.

Гэвч миний нийтлэлийн уншигчид
өчүүхэн юм. Харин шашныхан баян. Тэд өөрсдийн телевиз, ФМ-тай. Студитэй.
Түүгээрээ дамжуулж, шинжлэх ухааныг гүтгэн доромжилж, олон нийтийг төөрөгдүүлж
байдаг. Жишээ нь Чарлиз Дарвины онолыг худал гэнэ. Тэгснээ \”бурхан байдаг гэдгийг Ньютоны хоёрдугаар хууль,
термодинамикийн хоёрдугаар хууль баталдаг” гэж ямар ч үндэслэл, нотолгоогүй
мэдээлэл түгээнэ. Уг нь Ньютоны хууль хөдөлж байгаа биеийн хурдатгалтай болохын
нотолсон хууль. Нөгөө нь биеийн дулаан дамжуулалтын хууль. Дунд сургуульд
үүнийг заадаг биз дээ. Тэгтэл огт хамааралгүй хуулиар \”бурхан байдаг” гэж
тайлбарлаад олон нийтийг төөрөгдүүлж байна.

-Тэгэх ямар шаардлагатай гэж?

-Шашны байгууллагууд хууль
тогтоомжийн хүрээнд ажиллаж байна уу гэдгийг эхлээд шалгах шаардлагатай. Үндсэн
хуулийн 9.1-д \”Монгол Улсад төр нь шашнаа, шашин нь төрөө дээдэлнэ” гэж заасан
байдаг. Энэ нь шашны байгууллагууд төрөөс гаргасан хууль тогтоомжийг дагаж
мөрдөнө гэсэн үг биз дээ.

1993 оны Төр, сүм хийдийн харилцааны
тухай хуулийн 3.2-т \”Иргэнийг шашин шүтэх, эс шүтэхэд албадах, эрх чөлөөг нь
хязгаарлахыг хориглоно” гэсэн заасан байдаг. Мөн хуулийн гуравдугаар бүлэг
шашны байгууллагын тухай 7.7-д \”Аливаа шашны байгууллага, лам, санваартан
өөрийн шашныг эс шүтэгчдэд үзэл номлолоо хүчээр тулгах, шахалт үзүүлэх, эд
мөнгөөр татах, хууран мэхлэх, тэдний эрүүл мэнд, ёс суртахуунд хохирол учруулах,
санаа сэтгэлийг нь үймүүлэхийг хориглоно” гэж заасан байгаа. Гэвч эдгээр
хуулийн заалтууд амьдрал дээр хэрэгжиж байна уу. Үүнийг хэн шалгадаг вэ.
Өнөөдөр Монголд 800 гаруй христийн сүм ажиллаж, тэнд ямар зорилгоор ирсэн нь
мэдэгдэхгүй олон зуун гадны хүмүүс толгой хоргодож байна. Тэднийг шалгадаг
ямарч шалгуур алга. Элдэв гоё нэр хаягтай сүмүүд библээс өөр юу ч ярихгүй атлаа
цаана нь Монголын талаар мэдээлэл цуглуулах, эсвэл бохир мөнгөө угаах гэсэн
далд агуулгууд ч байхыг үгүйсгэхгүй.

Мөн бага болон дунд насны олон
хүүхэд сүм дээр чөтгөр, шулам, тамын галд шарагдахаас айж, бурхныг дуудан,
магтан дуулж зогсож байна. Хүүхэд насыг нь айдас, хүйдсээр хууран мэхэлж байгаа
биз дээ. Тэдгээр хүүхдүүд өөрийн хүслээр очиж, айж зогсохгүй нь ойлгомжтой. Энэ
хууль зөрчсөн хэрэг мөн үү? Сүмд явдаг хүмүүст аяга хоол өгч, хуучин хувцас
тараадаг. Энэ ч бас хууль зөрчөөд байгаа биз.

\”Төрийн харьяалал бүхий сургууль,
байгууллагуудад шашны сургалт, цугларалт зохион байгуулахыг хориглоно” гэж
дээрх хуулийн гуравдугаар бүлгийн 8.2.2-т заасан байна. Энэ заалт шашны соёл,
мэдлэг ухааны өв уламжлалын тухай шинжлэх ухааны сургалтанд үл хамаарна. Бүр
улсын их сургуулиуд, бүр цагдаагийн байгууллага дээр хүртэл христийн лам нар
оччихсон бурхан сурталчилсан лекц уншаад явж байхтай би таарч байсан. Гэвч энэ
бол бидний улс орноо хөгжүүлэх зам биш. Ирээдүй ч биш. Тиймээс төр одоо үүнийг
цэгцэлж, хуулиа дагаж мөрдөж байгаа нь шалгах цаг болсон. Шашин бол чимээгүй
тахал юм.

 

Үнэгүй юм гэж үгүй шүү дээ

-Таны олон нийтлэлд Библийн тухай болоод түүнд гардаг зарим дүрслэлүүд
зохиомол, хийсвэр гэж бичсэн байдаг. Гэтэл христийн шашинтнууд библийг хамгийн
ариун судар гэж өргөмжилдөг шүү дээ. Библе хийсвэр, бодит биш гэдгийг та ямар
үндэслэлээр тайлбарлах вэ?

-Библе эртний ном мөн. Маргахгүй.
Энэ номын тухай ярихад эртний Иудейн хаант улсын тухай ярих шаардлагатай болно.
Номонд дээр Иудейн хаант улс маш баян чинээлэг баатарлаг эрстэй мэтээр гардаг.
Уншиж танилцаж байсан хүмүүс үүнийг мэдэх байх. Гэвч үнэндээ энэ улс МЭӨ 722
онд Ассерчуудад, МЭӨ 586 онд Вавилоны Эзэнт гүрэнд, дараа нь Персүүдэд, үүний
дараа Грек болон Ромд эзлэгдэж байсан. Сүүлд МЭ 70 оноос бүр нутаг дэвсгэр ч
үгүй болж дэлхийгээр нэг тархсан түүхтэй. Өөрөөр хэлбэл 2700-аад жил өөрийн
төрт ёсгүй байсан үндэстэн л дээ. Боолчлогдож байсан үндэстэн учраас амьсгалах
агаар нь ч хэцүү байсан биз. Тиймээс л хэн нэгэн биднийг авраасай гэж хүсэхдээ
улс гүрнүүдийн үлгэр, домог, сургууль үгсийг нэгтгэн өөрийн мөрөөдлөө тусган
ном бичсэн нь Библе юм.

Энэ номонд \”бурхан ирж, дэлхийг
долоо хоногийн дотор бүтээдэг. Анхны хүн Адам. Тэр нь таван метр өндөртэй.
Түүний нэг хавиргыг сугалан авч эмэгтэй хүн бүтээж өгдөг. Ингээд Адам өөрийнхөө
яс махны тасархай охин үртэйгээ нөгцөж таван хүүхэдтэй болдог. Тэдний дөрөв нь
хоорондоо гэр бүл болж энэ дэлхийн хүн ам үүсчээ” гэж гардаг. Эцэг охин хоёрын
дундаа хүн төрөлхтөн үүсэх боломжгүйн дээр Монголын ёс жудагт үл нийцэх
сурталчилгаа байгаа биз.

Мөн бурхан 4000 жилийн дараа дэлхийн
бүх хүн амыг үр хүүхэд, ан амьтан, ургамалтай нь устгаж, ганцхан еврэй айлыг
үлдээдэг. Ийм харгис бурхан байж болох уу. Ийм л харгис бурангуй, садар самуун
зүйлийг библед бичсэн байдаг. Гэвч энэ ном дэлхийд хамгийн их хэвлэгдсэн номоор
бүртгэгдсэн. Жишээ нь гадаадад ихэнх орны зочид буудлын өрөө болгонд бий. Мөн
сүм дээр үнэгүй тараадаг. Тэгэхээр хэвлэлийн үйлдвэр, тээвэрлэлт гээд бүгд
үнэгүй, сайн дураараа ажиллаад байна гэж үгүй. Цалин хөлс авч л таараа. Харин
энэ хэвлэлт, тээвэрлэлтийн мөнгийг хэн хаанаас гаргаад байна вэ гэдэг нь сонин
байгаа биз. Үнэгүй юм гэж үгүй шүү дээ. Яг л үүн шиг Монголд байгаа том том
сүмүүд ажиллаж байна. Мөн телевиз, ФМ-үүдээр библийг сурталчилж байгаа. Харин
хаанаас хэрхэн цалинждаг вэ. Хэн тэдэнд ямар зорилгоор төлбөр төлөөд байгаа вэ
гэдэг анхаарал татах сэдэв шүү.

-Хандив тусламжийн мөнгө л санхүүжилт болдог байлгүй дээ. Эсвэл та өөр зүйл
байгаа гэж харж байна уу?

-Бид гуравхан саяулаа. Гэвч
харьцангуй уудам газар нутагтай. Байгалийн баялгаар дэлхийд эхний наймдугаарт
жагсдаг /2015 оны байдлаар/. Төрт ёс үүссэн анхны улсуудын нэг боловч одоо
хөгжиж буй орнуудын тоонд ордог. Хоёр их гүрний дунд оршдог. Энэ бол хөрөнгө
оруулахад маш ашигтай талбар гэж ойлгож болно. Тэгэхээр хэн их мөнгөтэй байдаг
вэ. Тэр л ашигтай талбарыг өөрийн болгохын тулд тэмүүлнэ. Гэхдээ бага зардлаар.

-Хөрөнгө мөнгө их орж ирээд хөгжил дэвшил явагдаж байвал сайн юм биш үү?

-Үнэн байгаасай. Бид өндөр хөгжилтэй
хүчирхэг гүрэн болвол сайнсан. Энэ эрин зуунд бид яаж улс орноо хөгжүүлэх вэ.
Яаж хөгжингүй орнуудын жишигт очих вэ. Энэ бол Монгол хүн бүрийн санаа тавих
асуулт юм. Бид үндэсний бахархалтай байж, оюунлаг эрдэм мэдлэгтэй байж л энэ
улс орон мандан бадана. Харин үүнд аль нэг христийн шашны суртал ухуулга
хэрэггүй. Тэгээд ч шашны үзэл хандлага бахархал, оюунлаг эрдэм мэдлэгийн эсрэг
үйл ажиллагаа явуулдаг. Дээр өгүүлсэн 800 гаруй сүм ням гариг болгон цуглаж, \”еврэй
үндэстэнг бурхан ивээсэн”, \”бид еврей Исүсийн хонин сүрэг”, \”аав аа намайг
ашиглаач” гээд орилолдож байна. Хүүхдүүд нь тамын галд шатахаас айж уйлцгааж
байна.

Ийм зүйл ярьж, хашхирч байгаа хүмүүс
эх орных нь хөгжил дэвшил ямар хамаа байх вэ. Тэд диваажинд очихыг л хүсч
байна. Диваажингийн иргэн л гэж өөрсдийгөө төсөөлж байгаа. Одоо бүр Монголчууд
еврей гаралтай гэж яриад эхэллээ. Энэ л нөгөө сүмүүдийн үндсэн зорилго.
Монголчууд бахархалгүй болж байна шүү дээ. Өвөг дээдсээ, түүхээ мэдэхгүй,
гутаан доромжилж, шүүн тунгааж эхлээд байна. Монгол хүн, Монгол газар шороон
дээрээ байгаа гэдгээ мартаж байна. Ер нь дан ганц христийн шашин гэлтгүй бүхий
л шашин хүний айдас, хүйдэс, зовлон бэрхшээл дээр дөрөөлж, оршин тогтнодог.

 

 

  Монголын ирээдүй үр хүүхдийн оюун санааг харийн үлгэр домгоор хиртүүлж буй энэ сүм нэртэй газруудыг цэгцлэх цаг болсон

 

-Хоёулаа сөрөг үр дагаврын талаар баримттай ярья. Болж байна уу?

-Эцэг эхээ ч хайрлахгүй болчихдог
хүүхдүүдийн тухай хэдэн баримт хэлье. 1212 онд \”Ариун газрыг гайхамшигт аргаар
чөлөөлөх” гэсэн Николас Стивен гэгч бодож олсон санааг Ромын пап дэмжсэн
байдаг. Ингээд Герман, Францаас олон мянган бага насны хүүхдүүдийг аян дайнд
дайчилжээ. 10-12 настай хүүхдүүд дүүгээ үүрч, гартаа сэлэм, бамбай барин явсан
гээд боддоо. 6500 км газрыг явган туулсан байгаа юм. Эцэг, эх нь миний хүүхдийг
Исүс харж байгаа. Тэд минь Ирусалим хотыг бурхны авралаар чөлөөлнө гээд л
явуулсан байгаа юм. Олон өдрийн замын уртад хүүхдүүд өлсөж, цанган харангадаж
үхэцгээж. Зарим өвчин тусч, ихэнх нь далайд живж үхсэн байдаг. Үлдсэн цөөн хэд
нь олзлогдож, боол болон худалдагдсан. Мөн алуулсан. Шашин гэж хүнийг ийм л
мунхаг болгодог. Энэ их эртний 800 гаруй жилийн өмнөх явдал. Яаж мэдэж байгаа
юм бэ гэж хүмүүс асуух байх. Тэгвэл 2016 оны 12 дугаар сард Голланд улсад
байрлах \”Олон улсын шүүх”-аас Угандаа улсын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг \”Ертөнцийн
эзний арми” гэгчийн толгойлогч Доминик Онгвенийг 70 гаруй үйлдлээр энгийн
иргэдийг үй олноор яргалан устгасан хэргээр шүүсэн юм. Гэвч тэрээр энэ
үйлдэлдээ \”Би Исүсийн өмнө гэм нүгэлгүй” гэж тайлбар өгсөн байгаа юм. Түүний
армид 14 нас ч хүрээгүй хүүхдүүд цээжин дээрээ тосоор загалмайн тэмдэг зуруулж, \”Чи
ертөнцийн эзний дийлдэшгүй цэрэг болсон” гэж итгүүлж, эцэг, эхийг нь ч хүртэл буудуулж байсан байгаа юм.

Манай улсад 60 гаруй телевиз үйл
ажиллагаа явуулдаг. Ихэнх нь далдын хүчин, шашин сурталчилдаг. Мөн сонин,
хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл бүр зурхайн тухай мэдээлэл хүргэдэг. Бод л доо.
Дэлхийн долоон тэрбум хүнийг 12 сарын зурхайгаар хуваагаад өнөөдөр үсээ
засуулбал үхнэ гэж мунхруулаад байна шүү дээ. Зурхайгаар болдог бол ганцхан
сарын дотор энэ дэлхийн бүх хүн үхэж дуусна биз. Саяхан нэг телевизээр \”Ванлуу”
гэх хүн шинжлэх ухааныг айхтар үгүйсгэв. Өөрөө биологийн ухааны дэд эрдэмтэн
гэнэ. Бурхан ирээд энэ дэлхийг зүйл зүйлээр нь үүсгэсэн гээд л уянгалуулан ярьж
байна. Үлэг гүрвэл, хүн хоёрыг цугт нь 14000 жилийн тэртээр хийсэн юм байгаа.
Гэтэл монгол газар шорооноос олдсон үлэг гүрвэл 200 сая жилийн настай байсан
шүү дээ.

 

-Шашинг дагасан сөрөг үр дагавруудын талаар ярилаа. Тэгвэл
энэ сөрөг үр дагавруудыг хэрхэн багасгах боломжтой гэж та үздэг вэ?

-Нэн тэргүүнд Монгол төрийн хуулийн хэрэгжилтэнд анхаарал
тавих хэрэгтэй. Мөн төрийн хар хайрцагны бодлогыг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй байна. Нэн ялангуяа тусламжийн гэсэн
байгуулгуудын цаана төрөл бүрийн шашныхан түүнийг дагасан бохир мөнгө угаагчид
татвараас зугтагсад нуугдаж байгаа нь нууц биш шүү дээ. Хамгийн чухал зүйл бол хүн бүр эх оронлог
сэтгэлгээтэй байх нь юу юунаас чухал. Та ямар шашин шүтэх нь таны хувийн
асуудал боловч, Монголын язгуур эрх ашгийг хөндөж
болохгүй. Монгол бахархал,
Монгол соёл зан заншилыг гутаан доромжилж болохгүй. Монгол хүн, Монголын ирээдүй үр хүүхдийн оюун
санааг харийн үлгэр домгоор хиртүүлж буй энэ сүм нэртэй газруудыг цэгцлэх цаг
болсон. Мөн 18-аас доош насны хүүхдэд
зөвхөн шинжлэх ухааны эрдэм боловсрол олгох хэрэгтэй. Хүүхэд 2-11 насан тархины
хөгжил хамгийн идэвхтэй байдаг. 11-25
насанд тархи бойжих үйл явц үргэлжилсээр байдаг. Тиймээс хөгжингүй орнуудад 22-оос доош
насныханд архи, согтууруулах ундааг хориглосон хууль тогтоомжууд байдаг. Өөрөөр
хэлбэл буруу зүйлд амархан уруу татагддаг нас юм. Иймд Монголын үндэсний
аюулгүй байдалд санаа тавьж байгаа бол, Монголын язгуур эрх ашгийг хамгаалах гэж байгаа бол, бага болон дунд насны
хүүхдүүдэд зөвхөн шинжлэх
ухааны боловсрол олгох, зөв хүмүүжил олгохыг чухалчлах
хэрэгтэй. Монголын болон дэлхийн сонгодог яруу найраг, уран зохиол, уран зурагтай
танилцуулах хичээлийн
цагийг нэмэгдүүлэх
хэрэгтэй. Бид өнөөдөр,
маргааш, нэг жил, таван жилийн дараахыг бус 20, 30
жилийн дараахыг өнөөдрөөс харах хэрэгтэй.

Таныг уг асуудлаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид хандаж, захидал бичнэ гэж
дуулсан. Захидлын агуулга юу байх вэ?

Хэдийгээр
шинжлэх ухаан үүсчхөгжиж шалиагүй 1000 жилийн өмнө Их Монгол Улсын Эзэнт Гүрний үед Монголын төр,
шашнаас ангид байсныг бид мартаж болохгүй. \”Их засаг хууль\” бүхэнд
үйлчилдэг байв. Ямар ч шашин Их засаг хуулийн өмнө сөгдөж байв. Энэ уламжлалыг
бид хадгалах хэрэгтэй.

Бид дүгнэлт хийх хэрэгтэй. Ерөнхийлөгчид
өргөн барих захидлын агуулгад

1.Төсвийн мөнгийг шашин шүтлэгэд зарцуулахгүй байх.

2.Боловсрол Шинжлэх ухааны байгууллагыг шашнаас ангид байлгах.

3.Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай
хуулийн хэрэгжилтэд төр анхаарлаа хандуулах, зөрчсөн сүм хийдийг хаах.

4.Гадна дотны иргэдийн үйл
ажиллагаанд хяналт тавих, тэдний хувийн түүх, намтарыг хянах,

5.Ттөрийн бүх хэвлэл, мэдээллийн
хэрэгслээр шашин болон мухар сүлэг, зурхайн нийтлэл хэвлэхгүй байх

6.18 наснаас доош хүүхэд сүм хийдэд
очиж, сургааль номлол сонсохыг хориглох, Зөвхөн мэдлэг эзэмших ерөнхий
боловсролын сургуульд хамрагдах гэх мэтийн санаа бий.

Бид хойч үеээ, Монгол бахархалтай,
хүнлэг энэрэнгүй, боловсролтой мэдлэгтэй болгохын тулд эдгээр зүйлс дээр
анхаарах хэрэгтэй санагддаг. Манай орны ирээдүй тэднээс л шалтгаана шүү дээ.

 

-Ярилцсанд баярлалаа.

 

           Уншигч та шүтэх, эс шүтэх эрхтэй.
Гэвч таны эс шүтэх эрхэд халдаад байгаа юм биш биз. Модун Хүннү нийтлэлчийн
ярьсантай та үзэл бодол нийлэхгүй байж магадгүй. Энд хэн нэгэнд тулган
шаардсан, захиран зааварласан зүйл байхгүй болно. Хэрвээ та үзэл бодол
нийлэхгүй бол эсрэг тайлбар өгсөн ч болно. Таны өмнө манай редакцын хаалга
нээлттэй байгаа. Бид шүтэх эс шүтэх эрхээ Үндсэн хуулиар баталгаажуулсан
Ардчилсан Монгол Улсын иргэд…

Ярилцсан А.Аюуш