Ц.Цэцэгдэлгэрэх: Албан тушаалтнууд оффшор дансаа өнөөдрийн дотор хаах ёстой

Авлигатай тэмцэх газраас оффшор бүс дэх 49 улсад данс болон
эд хөрөнгө эзэмшдэг албан тушаалтнуудыг асуудлаа цэгцлэх гурван сарын хугацаа
өгсөн. Энэ хугацаа өнөөдөр дуусгавар болж байгаа. Энэ асуудлаар Авлигатай
тэмцэх газар (АТГ)-ын Мэдүүлгийн бүрдүүлэлт, дүн шинжилгээний албаны дарга,
ахлах комиссар Ц.Цэцэгдэлгэрэхтэй ярилцлаа.

-Оффшор бүсээс хөрөнгөө татах хугацаа өнөөдөр дуусч байгаа. Энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл
өгөхгүй юу?

-Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг
зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд өнгөрсөн
дөрөвдүгээр сарын 13-нд нэмэлт өөрчлөлт орсон. Энэ өөрчлөлтөөр хөрөнгө орлогын
мэдүүлэг гаргадаг албан тушаалтнууд болон тэдгээрийн хамаарал бүхий этгээдүүд
оффшор бүсэд мөнгөн хөрөнгө байршуулах, данс эзэмших, хуулийн этгээд үүсгэн
байгуулах, үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөхийг хуулиар хориглож өгсөн. Оффшор бүс
нутагт ямар бүс нутаг хамаарах вэ гэдгийг Засгийн газрын тогтоолоор батална
гээд хуулинд өөрчлөлт орсон. Үүнтэй уялдуулан өнгөрсөн наймдугаар сарын 31-нд Засгийн
газрын 244 дүгээр тогтоолоор оффшор бүсэд 49 улс орныг багтаасан жагсаалт
баталсан. Энэ тогтоол АТГ-т аравдугаар сарын 4-ний өдрөөс албажиж ирсэн.
Тэгэхээр хуулиараа аравдугаар сарын 4-нөөс хойш гурван сарын хугацаанд 49
оффшор бүс нутагт мэдүүлэг гаргагч болон тэдгээрийн хамаарал бүхий этгээдүүд
мөнгөн хөрөнгөө татах, дансаа хаалгах, хуулийн этгээд үүсгэн байгуулсан бол
захиран зарцуулах эрхээ бусдад шилжүүлэх зэргээр оффшор бүс дэх хөрөнгөө татах
ёстой. Энэ гурван сарын хугацаа өнөөдөр дуусгавар
болж байгаа.

-Энэ хугацаанд оффшор дансны мэдээллээ өгсөн хүн бий юу. Тоо
гарсан уу?

-Хуулийн хугацаа хараахан дуусаагүй байна.Тийм болохоор одоогоор
оффшор дансны мэдээллээ өгсөн этгээдийн талаар мэдээлэл өгөх боломжгүй.Харин
хугацаа нь дууссаны дараа албан ёсоор мэдээлэл өгнө.

-Заасан хугацаанд мэдээлэлээ гаргаагүй тохиолдолд
хуулийн хариуцлага хүлээлгэх үү?

-Хэрвээ заасан хугацаанд өөрийн болон хамаарал бүхий этгээд
болох эхнэр, нөхөр, гэр бүлийн гишүүн, нэгдмэл сонирхолтой этгээдүүд дээрх бүс
нутгуудад данс эзэмшсэн, түүнийгээ АТГ-т мэдүүлээгүй бол хуулиараа нийтийн
албан тушаалтан албан тушаалаасаа халагдах хүртэл хуулийн хатуу зохицуулалттай.Тиймээс
мэдүүлэг гаргагч нар энэ асуудалд маш их ач холбогдол өгөх ёстой.Өөрөөр
хэлбэл, дээрх дурдсан хугацаанд мэдээлэгчид мэдээлэлээ гаргаагүй тохиолдолд
нийтийн албанаас халах арга хэмжээ авч хуулийн хариуцлага хүлээлгэнэ гэсэн үг.
Мөн улс
төрийн албан тушаалтаныг эгүүлэн татна.

-Оффшорын 49 бүс нутагт сүүлд нэмэлт өөрчлөлт оруулж, 15
улсыг шинээр нэмсэн. Сүүлд шинээр зарлаж батлагдсан 15 улсын оффшор бүсэд
хамраалалтай этгээдүүд хэзээ мэдээллээ өгөх бэ. Хуулийн хугацаа нь өөр өөр байх
уу?

-Олон нийтийн дунд оффшор бүсэд хөрөнгөтэй гэж дуулиан
дагуулж байсан хүмүүсийн хөрөнгөө байршуулсан улс энэ жагсаалтад байхгүй байна,
Монголчууд төдийлөн зорчдоггүй бүс нутаг байна гэсэн гомдлууд иргэдийн зүгээс
их гарч байсан. Тиймээс оффшорын 49 бүс нутагт өнгөрсөн арванхоёрдугаар сарын
6-ны Засгийн газрын 326 дугаар тогтоолоор нэмэлт өөрчлөлт орсон. Өөрөөр хэлбэл
офшшор бүсэд 15 улсыг шинээр оруулсан. Тухайлбал, монголчуудын ихэнхдээ зорчдог
Хонконг, Сингапур, Швейцарь, Макао, Малайз зэрэг 15 улс багтсан. Энэ бүс
нутгуудад оффшор данстай иргэд Засгийн газрын тогтоол батлагдсанаас хойш гурван
сарын хугацаанд оффшор бүс дэх дансаа хаах ёстой. Өөрөөр хэлбэл гуравдугаар
сарын 6-нд хугацаа нь дуусна.

-Шинээр батлагдсан хуулиар оффшор бүсэд данс эзэмшсэн
хуулийн этгээдэд хүлээлгэх хариуцлага нь өөрчлөгдсөн гэсэн. Ямар өөрчлөлт орсон
бол?

-Энэ хууль батлагдахаас өмнө оффшор бүсэд хууль ёсны дагуу
данс, компани эзэмшиж байсан бол хуулийн дагуу ямар нэгэн хариуцлага
хүлээлгэдэггүй байсан. Шинээр батлагдахдаа ямар ч тохиолдолд хариуцлага
хүлээлгэхээр тусгаж өгсөн.Тухайлбал, ард иргэдээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүн, аймаг,
нийслэлийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчдийг эргүүлэн татна.Харин томилогддог
албан тушаалтнуудыг ажлаас чөлөөлөх бүрэн боломж бүрдэж байгаа юм.Ингэсээр
сонгогдох болон томилогдох албан тушаалтнуудад хүлээлгэх хариуцлага нь
нэмэгдэнэ.

-Оффшор бүсээс мэдээлэл авахад бэрхшээлтэй, нууцлагдмал гэж
байна. Ямар шугамаар мэдээллээ цуглуулж олж, авч байна вэ?

-Оффшор бүсээс мэдээлэл авахад ихээхэн хаалттай, мэдээлэл нь
нууцлагдмал байдаг. Олон улсын гэрээний дагуу мэдээллээ олж авдаг.

-Одоогоор 40 гаруй иргэн оффшорын асуудлаар АТГ-д шалгагдаж
байгаа. Шалгалтын талаар мэдээлэл өгөх юу?

-АТГ-ын
Мөрдөн шалгах хэлтэстоффшорын асуудлаар 40 гаруй хүн шалгагдаж байна.
Мөрдөн шалгах үйл ажиллагаа явагдаж байгаа учраас одоогоор илүү
дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх боломжгүй.

Н.Алтанцэцэг