Монгол Улсын мал сүргийн тоо 2017 онд өсч 66 саяд хүрсэн. Бэлчээрийн даац хоёр дахин хэтэрсэн учраас төр засгийн зүгээс, малчид л ялгаагүй тоонд бус чанарт анхаарах нь чухал гэж ярих болсон. Гэвч хамгийн том бэрхшээл бол малын гоц халдварт шүлхий өвчин болоод байна. Өнгөрсөн 2017 онд л гэхэд найман аймаг, хоёр дүүрэгт шүлхий гарч 451 удаа хөл хорио тогтоосон. Яг одоо ч Монгол Улсад шүлхий өвчин байсаар л байна. Хамгийн сүүлд л гэхэд өнгөрсөн хоёрдугаар сарын 22-нд Булган аймгийн төвд малын гоц халдварт шүлхий өвчин гарч хол хорио тогтоосон. Мөн энэ сарын 4-нд Архангай аймгийн Хотонт сумын Бургалдай баг, Өгийнуур сумын Дойт багийн нутагт мал амьтны гоц халдварт шүлхий өвчин гарч, аймгийн Засаг даргын энэ сарын 4-ний өдрийн 84 тоот захирамжаар тус аймгийн Хотонт сумын Бургалдай баг, Өгийнуур сумын Дойт багийн нутагт хорио цээрийн дэглэм тогтоосон. Мөн Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр суманд малын шүлхий өвчин гарч, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжжээ. Энэ байдлаас харахад малын гоц халдварт шүлхий өвчин Монголд бараг хавтгайрчихсан гэж хэлж болно.
Шүлхий юунаас болж гэрлийн хурдаар тархаж байна
Шүлхий юунаас болж гэрлийн хурдаар тархаж байна. Хэрхэн таслан зогсоох ёстой вэ гэх асуудал хамгийн чухал. Өөрөөр хэлбэл, шүлхийтэй тэмцэх, өвчнийг уг үндсээр нь устгахад вакцинаас өөр шийдэл одоохондоо алга. Бүр тодруулбал, Монгол Улс адуун сүргээс бусад бүх малаа бүрэн вакцинжуулж шүлхийг устгана гэдгийг шат шатандаа мэдэж байгаа. Гэвч тэр хэмжээний мөнгө төлж вакцин худалдаж аваад малчдад өгөх хөрөнгө Монгол Улсад алга. Хэрэндээ төсөв мөнгөө зохицуулж хэдэн мянган тун вакциныг ОХУ-аас оруулж ирээд тал бүр тийш тараасан гэсэн үр дүнгээ өгөхгүй байна.
Тиймээс шүлхийтэй тэмцэж улс орныхоо эдийн засгийг хэмнэж, мал аж ахуйн салбараа аварч үлдэхийн тулд нэн тэргүүнд малчдыг хариуцлагажуулах хэрэгтэй. Мөн улсын төсөвт дарамт учруулахгүйгээр малчид өөрсдийнхөө эд хөрөнгийг хамгаалж, малдаа шүлхийн вакцин хийлгэх шаардлагатай. Шүлхий тархаж буй хамгийн түгээмэл хэлбэр нь малчдын хариуцлагагүй байдал. Нэг газраас нөгөө газар руу дур зоргоороо оторлодог. Шүлхийтэй малаа эрүүл бүсийн нутаг дэвсгэр дайруулан туух тохиолдол элбэг байгаагаас шүлхий тархаж байгаа. Тэр хэрээр малчид мадаа устгалд оруулж эдийн засгаараа хохирч буй. Мөн иргэд хорио цээрийн дэглэм зөрчин хязгаарлалттай нутаг дэвсгэрт дур зоргоороо зорчих, хулгайн замаар тээвэр хийх зэргээр ямар ч хяналтгүй байгаа учраас шүлхий өвчний тохиолдол буурахгүй байна гэдгийг эх сурвалжууд хэлж байна. Уг нь Зөрчлийн тухай хуулиар шүлхийн хорио цээрийн дэглэмтэй бүсэд зорчсон иргэдийг 150 мянган төгрөгөөр торгох заалттай. Түүнчлэн шинээр батлагдсан Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль ирэх зургадугаар сард хэрэгжиж эхлэнэ. Уг хуульд хариуцлагын талаар “Энэ хуулийг зөрчсөн албан тушаалтны үйлдэл нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээргүй бол Төрийн албаны тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.
36.2.Энэ хуулийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Эрүүгийн хууль, эсхүл Зөрчлийн тухай тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж заажээ.
11 аймгийн 27 суманд шүлхий өвчний голомттой байна
Өнгөрсөн 2017 оны нэгдүгээр сарын 28-ны өдөр Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан суманд бүртгэгдсэнээс хойш Дорноговь аймгийн зургаан сум, Дундговь аймгийн гурван сум, Булган аймгийн зургаан сум, Төв аймгийн гурван сум зэрэг 11 аймгийн 27 суманд шүлхий өвчний 30 голомттой байна.
Үүнттэй холбоотойгоор Улсын Онцгой комиссын даргын тушаалаар батлагдсан ажлын хэсэг шүлхийн голомттой байгаа аймгуудад ажиллаж, үүрэг чиглэлээр ханган ажиллаж байгаа бөгөөдтархалт нэмэгдэж байгаатай холбогдуулан төв зам дагуу нийслэлд Баянзүрх, Яармаг, 22-ын шалган нэвтрүүлэх товчоо, Налайх 4-р зөрлөг, орон нутагт Төв аймаг Дов толгой, Баянхонгор аймгийн Байдрагийн гүүр, Завханы Тэлмэнгийн даваа, СэлэнгийнБаруунбүрэн, Дархан-Уул аймгийн Хонгор суманд тус тус цэгт ариутгал халдваргүйтгэлийн цэгүүдийг ажиллуулж байгаа аж.
2018 оны нэгдүгээр сарын 31-ний өдрийн байдлаар нийт 41 сум, нийслэлийн хоёр дүүрэгт шүлхий өвчин оношлогдож нийт 838 өрхийн 9953 толгой мал, амьтан шүлхий өвчний эмнэлзүйн ил шинж тэмдэгтэйгээр өвчилснөөс 9487 толгой мал, амьтныг зориудын устгалд хамруулжээ.
