• Бидний тухай
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • Холбоо барих
2026 он 2 сарын 13
Монгол туургатны цахим сайт
deed
  • Нүүр
  • Нийгэм
    • All
    • Аймаг
    • Байгаль орчин
    • Боловсрол
    • Нийслэл
    • Нийтлэл
    • Хууль, эрх зүй
    • Ярилцлага
    Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

    Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

    Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

    Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

    Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

    Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

    Зудын нөхцөл байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 56 сум цагаан зудтай байна

    Зудын нөхцөл байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 56 сум цагаан зудтай байна

    СОР17: Бэлчээрээ аврах боломж буюу өгөөжийг нь малчид ч хүртэнэ

    СОР17: Бэлчээрээ аврах боломж буюу өгөөжийг нь малчид ч хүртэнэ

    “Халуун элгэн нутаг” дууны үгийн орчуулга, тайлбар

    “Халуун элгэн нутаг” дууны үгийн орчуулга, тайлбар

    Эхнэрээ онц хэрцгийгээр хөнөөсөн Н.Энхбатын гомдлыг УДШ хэлэлцэхээс татгалзсанаар түүнд оноосон бүх насаар нь хорих ялыг хэвээр үлдээв

    Эхнэрээ онц хэрцгийгээр хөнөөсөн Н.Энхбатын гомдлыг УДШ хэлэлцэхээс татгалзсанаар түүнд оноосон бүх насаар нь хорих ялыг хэвээр үлдээв

    Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар өдөртөө хүйтний эрч суларна

    Маргааш, нөгөөдөр нутгийн төв болон зүүн хагаст цасаар шуурч ихэнх нутгаар хүйтний эрч эрс чангарна

    А.Амартүвшин: Хийн зуух дэлбэрээгүй. суурилуулалтын улмаас багахан гэмтэл гарсан

    А.Амартүвшин: Хийн зуух дэлбэрээгүй. суурилуулалтын улмаас багахан гэмтэл гарсан

  • Улс төр
    Монгол Улсад ногдох Оюутолгой төслийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхээр санал нэгдэв

    Монгол Улсад ногдох Оюутолгой төслийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхээр санал нэгдэв

    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    Ж.Баярмаа: АН засаглах үед авлигын индекс буурдаг

    Ж.Баярмаа: АН засаглах үед авлигын индекс буурдаг

    Цагаан сараар цахилгааны хязгаарлалт хийхгүй байхыг сайд Б.Чойжилсүрэнд даалгалаа

    Цагаан сараар цахилгааны хязгаарлалт хийхгүй байхыг сайд Б.Чойжилсүрэнд даалгалаа

    Б.Энхбаяр: Гэмт хэргийн мэдээллийг шүүлтүүргүй олон нийтэд түгээх нь сэтгэцийн гэмтэлтэй хүмүүст сэдэл болж байна

    Б.Энхбаяр: Л.Оюун-Эрдэнэ огцрохоосоо дөрөв хоногийн өмнө улсын хилийн бүсийн 10 байршилд 34,000 га газрыг ашиглуулах зөвшөөрөл гаргасан

    УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяаг огцруулах асуудлаар АН-ын бүлэг 5 өдрийн завсарлага авлаа

    Х.Булгантуяагийн асуудал Олон улсын парламентын холбоон дээр яригджээ

    Монгол Улсын дархан хилийн зурваст газарт 34,227 га газар олгосон өмнөх Засгийн газрын хууль бус тогтоолыг хүчингүй болголоо

    Монгол Улсын дархан хилийн зурваст газарт 34,227 га газар олгосон өмнөх Засгийн газрын хууль бус тогтоолыг хүчингүй болголоо

    Дулааны V цахилгаан станц төслийн санхүүжилтэд 200 тэрбумын бонд гаргах эрхийг нийслэлд олголоо

    Дулааны V цахилгаан станц төслийн санхүүжилтэд 200 тэрбумын бонд гаргах эрхийг нийслэлд олголоо

    Иргэн, аж ахуйн нэгжийн газар эзэмших, ашиглах хүсэлтийг орон нутагт нь шийдвэрлэнэ

    Иргэн, аж ахуйн нэгжийн газар эзэмших, ашиглах хүсэлтийг орон нутагт нь шийдвэрлэнэ

  • Эдийн засаг
    • All
    • Бизнесс мэдээ
    • Уул уурхай
    Х.Сугир: “Тавантолгой”-н ТУЗ-ийн даргаар Д.Бат-Эрдэнэ ажиллаж байхдаа 70 ам.доллароор зарах боломжтой байсан 14 сая тонн нүүрсийг 25 ам.доллароор худалдсан

    Өвөр Монголд коксжих нүүрсний үнэ өсөв

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

  • Үндэстэн
    • All
    • Түүх, уламжлал
    • Яруу найраг
    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

  • Дэлхий дахинд
    Ким Жон Ун залгамжлагчаараа өөрийн охиныг албан ёсоор сонгосон гэв

    Ким Жон Ун залгамжлагчаараа өөрийн охиныг албан ёсоор сонгосон гэв

    Төрөлтөө өсгөхийн тулд гадаадаас эмэгтэйчүүдийг импортлох санаа гаргасан Өмнөд Солонгосын улс төрч намаасаа хөөгдөв

    Төрөлтөө өсгөхийн тулд гадаадаас эмэгтэйчүүдийг импортлох санаа гаргасан Өмнөд Солонгосын улс төрч намаасаа хөөгдөв

    Трамп өршөөл үзүүлсэн тохиолдолд Эпштейн агсны хамсаатан “нүцгэн үнэн”-ийг мэдүүлэхэд бэлэн байгаагаа мэдэгджээ

    Трамп өршөөл үзүүлсэн тохиолдолд Эпштейн агсны хамсаатан “нүцгэн үнэн”-ийг мэдүүлэхэд бэлэн байгаагаа мэдэгджээ

    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

  • Эрүүл мэнд
    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг  нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

  • Бусад
    • All
    • +18
    • Зөвлөгөө
    • Зурхай
    • Зүүдний тайлал
    • Технологи
    • Утга зохиол
    • Шар мэдээ
    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Нийгэм
    • All
    • Аймаг
    • Байгаль орчин
    • Боловсрол
    • Нийслэл
    • Нийтлэл
    • Хууль, эрх зүй
    • Ярилцлага
    Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

    Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

    Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

    Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

    Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

    Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

    Зудын нөхцөл байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 56 сум цагаан зудтай байна

    Зудын нөхцөл байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 56 сум цагаан зудтай байна

    СОР17: Бэлчээрээ аврах боломж буюу өгөөжийг нь малчид ч хүртэнэ

    СОР17: Бэлчээрээ аврах боломж буюу өгөөжийг нь малчид ч хүртэнэ

    “Халуун элгэн нутаг” дууны үгийн орчуулга, тайлбар

    “Халуун элгэн нутаг” дууны үгийн орчуулга, тайлбар

    Эхнэрээ онц хэрцгийгээр хөнөөсөн Н.Энхбатын гомдлыг УДШ хэлэлцэхээс татгалзсанаар түүнд оноосон бүх насаар нь хорих ялыг хэвээр үлдээв

    Эхнэрээ онц хэрцгийгээр хөнөөсөн Н.Энхбатын гомдлыг УДШ хэлэлцэхээс татгалзсанаар түүнд оноосон бүх насаар нь хорих ялыг хэвээр үлдээв

    Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар өдөртөө хүйтний эрч суларна

    Маргааш, нөгөөдөр нутгийн төв болон зүүн хагаст цасаар шуурч ихэнх нутгаар хүйтний эрч эрс чангарна

    А.Амартүвшин: Хийн зуух дэлбэрээгүй. суурилуулалтын улмаас багахан гэмтэл гарсан

    А.Амартүвшин: Хийн зуух дэлбэрээгүй. суурилуулалтын улмаас багахан гэмтэл гарсан

  • Улс төр
    Монгол Улсад ногдох Оюутолгой төслийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхээр санал нэгдэв

    Монгол Улсад ногдох Оюутолгой төслийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхээр санал нэгдэв

    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    Ж.Баярмаа: АН засаглах үед авлигын индекс буурдаг

    Ж.Баярмаа: АН засаглах үед авлигын индекс буурдаг

    Цагаан сараар цахилгааны хязгаарлалт хийхгүй байхыг сайд Б.Чойжилсүрэнд даалгалаа

    Цагаан сараар цахилгааны хязгаарлалт хийхгүй байхыг сайд Б.Чойжилсүрэнд даалгалаа

    Б.Энхбаяр: Гэмт хэргийн мэдээллийг шүүлтүүргүй олон нийтэд түгээх нь сэтгэцийн гэмтэлтэй хүмүүст сэдэл болж байна

    Б.Энхбаяр: Л.Оюун-Эрдэнэ огцрохоосоо дөрөв хоногийн өмнө улсын хилийн бүсийн 10 байршилд 34,000 га газрыг ашиглуулах зөвшөөрөл гаргасан

    УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяаг огцруулах асуудлаар АН-ын бүлэг 5 өдрийн завсарлага авлаа

    Х.Булгантуяагийн асуудал Олон улсын парламентын холбоон дээр яригджээ

    Монгол Улсын дархан хилийн зурваст газарт 34,227 га газар олгосон өмнөх Засгийн газрын хууль бус тогтоолыг хүчингүй болголоо

    Монгол Улсын дархан хилийн зурваст газарт 34,227 га газар олгосон өмнөх Засгийн газрын хууль бус тогтоолыг хүчингүй болголоо

    Дулааны V цахилгаан станц төслийн санхүүжилтэд 200 тэрбумын бонд гаргах эрхийг нийслэлд олголоо

    Дулааны V цахилгаан станц төслийн санхүүжилтэд 200 тэрбумын бонд гаргах эрхийг нийслэлд олголоо

    Иргэн, аж ахуйн нэгжийн газар эзэмших, ашиглах хүсэлтийг орон нутагт нь шийдвэрлэнэ

    Иргэн, аж ахуйн нэгжийн газар эзэмших, ашиглах хүсэлтийг орон нутагт нь шийдвэрлэнэ

  • Эдийн засаг
    • All
    • Бизнесс мэдээ
    • Уул уурхай
    Х.Сугир: “Тавантолгой”-н ТУЗ-ийн даргаар Д.Бат-Эрдэнэ ажиллаж байхдаа 70 ам.доллароор зарах боломжтой байсан 14 сая тонн нүүрсийг 25 ам.доллароор худалдсан

    Өвөр Монголд коксжих нүүрсний үнэ өсөв

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

  • Үндэстэн
    • All
    • Түүх, уламжлал
    • Яруу найраг
    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

  • Дэлхий дахинд
    Ким Жон Ун залгамжлагчаараа өөрийн охиныг албан ёсоор сонгосон гэв

    Ким Жон Ун залгамжлагчаараа өөрийн охиныг албан ёсоор сонгосон гэв

    Төрөлтөө өсгөхийн тулд гадаадаас эмэгтэйчүүдийг импортлох санаа гаргасан Өмнөд Солонгосын улс төрч намаасаа хөөгдөв

    Төрөлтөө өсгөхийн тулд гадаадаас эмэгтэйчүүдийг импортлох санаа гаргасан Өмнөд Солонгосын улс төрч намаасаа хөөгдөв

    Трамп өршөөл үзүүлсэн тохиолдолд Эпштейн агсны хамсаатан “нүцгэн үнэн”-ийг мэдүүлэхэд бэлэн байгаагаа мэдэгджээ

    Трамп өршөөл үзүүлсэн тохиолдолд Эпштейн агсны хамсаатан “нүцгэн үнэн”-ийг мэдүүлэхэд бэлэн байгаагаа мэдэгджээ

    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

  • Эрүүл мэнд
    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг  нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

  • Бусад
    • All
    • +18
    • Зөвлөгөө
    • Зурхай
    • Зүүдний тайлал
    • Технологи
    • Утга зохиол
    • Шар мэдээ
    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

No Result
View All Result
Монгол туургатны цахим сайт
No Result
View All Result

Алтан улсын амин голыг тэмтрэгч мятрашгүй жанжин Самуха

by
2018-04-02 09:03
in Үндэстэн
0
SHARETWEET

Чингис хааны эхний аян дайнаар ихэд доройтон цохигдсон Алтан улсын эзэн хаан түр найрамдлын гэрээ байгуулмагцаа, нийслэлийнхээ аюулгүй байдалд цаашид итгэлтэй байх аргагүй гэж үзээд, Яньзинийг орхин, хааны ордныг Шар мөрний цаана Хэнань мужийн нутаг Кайфын хотод шилжүүлэхээр шийджээ. Шар мөрнийг монголчууд хэзээ ч гаталж чадахгүй гэж хятадууд үздэг байлаа. Ингэснээрээ Алтан хаан өөрийн эзэнт улсын хамгийн баян хэсгийг орхисон байлаа. Тэрбээр өөрийнхөө оронд засаг баригчаар ойрын төрлүүдийнхээ нэгийг үлдээжээ. Үүний дараагаар нэгэнтээ зогсож эхэлсэн дайн дахин шатаж хэлэх нь тэр. Чингис хаан Мухулайг нэн даруй Манжуур луу хөдлөх тушаал өгөхтэй зэрэгцэн Самуха жанжинд нэг түмэн цэрэг өгч нэн даруй Алтан улсын хуучин нийслэлийг дайлаар эзлэх үүрэг өгөв. Гамуха жанжин бол монголын бүх том жанжнуудад шинж төгс байсан зорилгот чанараараа онцгой нэгэн байв. Тиймээс ч түүнийг Чингис хааны жанжнууд дотроос хамгийн шаргуу нь гэж зүгээр нэг хэлээгүй болой. Удахгүй түүнтэй нэгдэн нийлэхээр дахин хоёр түмт очив. Ийнхүү  хятадын нийслэл аюулд учирлаа.

Самуха жанжны удирдсан их цэрэг Алтан улсын нутагт давшин ормогц бүх нийтээр оргон зулбах давалгаа хятадын армийг хамрав. Самуха жанжин Дунхуан боомтыг авсны дараагаар Алтан улсын цэргийн зөвлөл яаралтай хуралдаж, Хатан голын урд хойтох эргийн хот болгонд цэрэг суулгаж, жижиг тулалдаан хийх шийдвэр гаргажээ. Энэ нь цэрэг дайны зориулалттай адуун сүргээ монголчуудад удаа дараа алдаж морин цэрэг дутмаг болсонтой холбоотой байжээ. Самуха гурван түмийг нэгггэж, бас 1214 онд Чингис хааны талд орсон Алтан улсын цэргийн жанжин Мин Анаар удирдуулсан олон тооны босогчдыг удирдан Яньзин рүү хөдөлж 1214 оны наймдугаар сард энэхүү асар том хотыг бүслэв. Эзэн хааны эзгүйд нийслэл түүний орчин тойрныг захирч байсан Алтан улсын хан хүү монголчуудын цэргийн байрлал дундуур зугтаахыг оролдсон боловч чадсангүй. Энэ бүх хугацаанд Кайфынд аюулгүй байдалд байсан эзэн хаан 1215 оны 4 дүгээр сарын 13-нд өлсгөлөн, дайн хоёрт ядарч туйлдсан нийслэл рүүгээ нүсэр том армиар хамгаалуулсан ачааг илгээсэн авч Самуха тосуулан цэрэг илгээн бут цохиж, энэхүү ачаа барааг олзлон авчээ. Ийнхүү нийлэл хот аврагдах найдвараа алдсан байна. Нийслэлийн хамгаалалтыг толгойлогч тусламж авч чадаагүйдээ тэсгэл алдан амиа хорлов. Харин түүний оронд суусан дарга нь монголчуудын хуаран дундуур зугган гарах гэсэн хамгийн сүүлийн аргаа хэрэглэхээр болжээ. Цөөн тооны зориггон түүнтэй нэгдсэн байна. Энэхүү улайрсан агаад сүүлчийн оролдлого 1215 оны 6 дугаар сард болжээ. Энэ бол мөхөж байгаа нийслэлийн зовлон шаналалын сүүлчийн мөчүүд байлаа. Харин Самуха энэ бүхнийг ажиггүй тэвчээртэй хүлээн суув. Хүн ам тэсвэр тэвчээрээ алдаж, хамгаалалтын албаны дарга цэргээ сүүлчийн тулалдаанд оруулсан үед хотод үлдэгсэд хотын хаалгыг нээн бууж өгчээ.

Яньзин хот унаснаар Шар мөрнөөс хойш хэсэгт Алтан улсын эсэргүүцэл үндсэндээ зогсжээ. Хуучин нийслэл хот унасан явдлыг Чингис хаан эцэст нь хүртэл ашиглан “Алтан хааны” шинэ нийслэл Хэнань дахь Кайфын хотод цохилт өгөхөөр шийджээ. Харин Хэнань мужийн нутагт л эсэргүүцэл үргэлжилсээр байв. Яньзин унасны дараа чөлөөлөгдсөн хүчийг удалгүй дахин байдцаанд бэлэн болгох ажил хятадын нутгийн гүнд хийгдэж энэ ажлыг гардан хариуцаж, Хэнанийг байлдан дагуулах үүргийг Чингис хаан мөнөөхөн Самуха жанжинд даалгажээ. Энэ үед Самухын мэдэлд байсан цэрэг ердөө ганцхан түмтээс бүрдэж байв. Юутай ч Чингис хаан аугаа их Шар мөрөн бол эдүгээ хүртэл монголчуудын замд тохиолдож байсан бүхий л саад тотгоруудын дундаас хамгийн аюултай, хамгийн автагдашгүй гэдгийг ухамсарлаж байв. Самуха жанжин Шар мөрнийг Нинь У-гаас баруунаар гаталж Шэньси мужийн өмнөд рүү оржээ. Энд Шар мөрөн нэн явцуу голдрилоор урсдаг бөгөөд түүнээс зүүн тийш орших Тунгуан цайз баруун замаас Хэнань мужийн яг голт зүрх рүү орох замын манаач нь болж байсан байна.

Энэ цайз Самухын бүх дайралтыг амжилттай няцаажээ. Өвлийн цаг дуусах дөхөж байсан учир Самуха жанжин энэ дуулгаваргүй цайзын дэргэд удаан саатахгүйгээр шийдсэн байна. Шар мөрний хөндийгөөр гарах замыг нь Тунгуаны цайз хааж, энэ хотыг эзэлж чадахгүй нь гэдгээ ойлгомогцоо тэрбээр Циньлиний салбар уулсын мөсөн бүрхүүл дээгүүр морин цэргээ туучуулж, өндөр бөгөөд мөстсөн уул энгэрийг давж, хөндий газар руу орж чадсан байна. Ийнхүү Кайфын руу явах замдаа тэрбээр Южоу цайзын дэргэд л нэг удаа амарч, дараа нь уг мужийг дэс дараатайгаар хоослон цөлмөж, 1216 оны өвлийн сүүлээр Кайфын хотод хүрчээ. Байлдааны төлөвлөгөө сайтар боловсруулагдсан мэт “айсан боловч хятадууд монголчуудаас тоогоороо үлэмж давуу хүчийг хотын дэргэд хуралдуулж чадсан байна.

Гэвч арга тасран балмагдсан Алтан улсын эзэн хаан найрамдал тогтоох гэж оролдсон боловч олон сая хүнтэй улс орны гүн дотор 1 түмэн цэрэгтэйгээр байлдаж байсанмонголын эрэлхэг жанжны болзол шазруун бөгөөд биелүүлэх аргагүй байсан тул галаас айх мэтээр монголчуудаас хулчийдаг  Алтан  улсын эзэн хаан хүртэл татгалзахаас аргагүйд хүрчээ. Кайфины бат бэх хэрмийг яаж ч чадаагүй Самуха жанжин өөрийн түмтийг ирсэн замаараа буцаав. Харин Самухын зол болоход өвөл эрт хүйтэрч, Шар мөрөн тас хөлдсөн байсан учир голын мөсөн дээгүүр эсэн мэнд гарч, умрыг барин саад тотгоргүй ухрах боломж нөхцөл бүрэн байсан ажээ. Гэвч ухарч няцсангүй 1216 оны 11 дүгээр сард түрүүчийн аянаа давтжээ. Энэ удаад түүний хүч арай нэмэгдсэн байв. Тэрбээр Кайфины дагуул хотод очихоосоо өмнө Южоу, Жоузяноу болон бусад хотуудыг эзэлсэн учраас бүслэлтийн зэвсэгтэй болсон байлаа. Самухын тактикийг зураглаж хятадын нэгэн түшмэл эзэн хаандаа явуулсан захидалдаа “Монголчууд нийслэл хот орох зам дээрх бүх суурингуудыг хоосолж, хотуудыг дайран нурааж байна” гэжээ. Энэ бол тооцоолон бодсон устгал байв.

Монголчуудын хувьд Кайфын дэндүү хүчирхэг байсан учраас тэд нийслэлийн эргэн тойрны нутаг дэвсгэрийг хоосолж, шатааж үгүйрүүлэхээр шийджээ. Нийслэлийг булшны аниргүй байдал л хүрээлж байх ёстой байв. Ийнхүү монголчуудын гол хүч хотоос гарах бүх гарцыг хааснаар дээд зэргээр сургаж, зэвсэглэсэн Алтан улсын цэргийн анги хот дотор хашигдав. Харин энэ үед Самуха жанжны тушаалаар Монголын морьт цэргүүд эргэн тойрныг нэгжин байв. Алтан улсын цэргийн зөвлөхүүд нь цэргээ байршуулах талаар эзэн хаандаа зөвлөхдөө юуны өмнө Тунгуаны цайзыг монголчуудаас хамгаалах, дараа нь монголын цэргүүдтэй партизаны болон хорлон сүйтгэх дайн хийх, түүнийг зохион байгуулахын тулд шилдэг дарга нарыг шилмэл дайчидтай илгээх хэрэгтэй гэцгээж байв. Кайфын хот бол Яньзын хотыг бодоход хамгаалахад зайлшгүй зүйлээр тун бага хангагдсан гэдгийг тэд бас хэлж байлаа. Гэвч Яньзин хот зэвсэг, хүнсний асар их нөөцтэй атлаа монголчуудыг зогсоож чадаагүй байхад Кайфины талаар итгэл муу байсан нь ойлгомжтой. Монголчууд хотыг бүсэлчих вий гэхээс хятадуудын нуруу руу хүйт оргиж байв. “Чингис хаан өөрөө тус хот руу зорьж ирэх гэнэ” гэсэн цуурхал ч хотынхны дотор тарж байв.

Энэ үед Алтан улсын эзэн хаан тээнэгэлзэж, зөвлөхүүдийн санал хуваагдан, айлган сүрдүүлэх, тамирдуулахын нөлөө аливаа санаачилгыг боомилж байв. Нэгэн цагт аугаа их байсан Зүрчидийн Алтан улсын төгсгөл ойртож байх мэт. Гэвч тэдний аз болоход Самуха жанжинг нутгаас нь дуудсанаар хэсэгтээ л сэхээ авав.Самуха жанжин цаашдаа дурсагдаад байх хэмжээний юм хийгээгүй байлаа ч гэсэн түүний энэхүү хоёр удаагийн аян дайн нь түүнийг бүрнээ зүй ёсоор хүн төрөлхтний түүхэн дэх морин цэргийн аугаа их жолоодогчийн нэг болгож дуурсгасан байна.

 

ShareTweet

Related Posts

Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө
Нийслэл

Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

2026-02-13 13:18
Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан
Нийгэм

Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

2026-02-13 13:00
Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ
Нийгэм

Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

2026-02-13 10:53
}

Шинэ мэдээ

Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

Хоёр сая төгрөгийн хийн түлш хэрэглэсэн айлд 900 мянган төгрөгийн татаас өгнө

by undesten
2026-02-13 13:18
0

Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

Б.Мөнхбаатар: Э.Батбаяр нь Сангийн яаманд ажилладаг хүмүүсээр багаа бүрдүүлж, “Зэс-Эрдэнийн хувь” ХХК-аас ₮30 тэрбумыг шамшигдуулсан

by undesten
2026-02-13 13:00
0

Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

Хөвсгөл нуурт цөмөрсөн автомашиныг татан гаргажээ

by undesten
2026-02-13 10:53
0

Зудын нөхцөл байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 56 сум цагаан зудтай байна

Зудын нөхцөл байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 56 сум цагаан зудтай байна

by undesten
2026-02-13 10:50
0

Ким Жон Ун залгамжлагчаараа өөрийн охиныг албан ёсоор сонгосон гэв

Ким Жон Ун залгамжлагчаараа өөрийн охиныг албан ёсоор сонгосон гэв

by undesten
2026-02-13 10:40
0

СОР17: Бэлчээрээ аврах боломж буюу өгөөжийг нь малчид ч хүртэнэ

СОР17: Бэлчээрээ аврах боломж буюу өгөөжийг нь малчид ч хүртэнэ

by undesten
2026-02-13 10:26
0

Монгол Улсад ногдох Оюутолгой төслийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхээр санал нэгдэв

Монгол Улсад ногдох Оюутолгой төслийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхээр санал нэгдэв

by undesten
2026-02-13 10:20
0

УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяад намын дарга нь ёс зүйн сануулга өгснөөр уучлал гуйв

by undesten
2026-02-13 09:55
0

Ж.Баярмаа: АН засаглах үед авлигын индекс буурдаг

Ж.Баярмаа: АН засаглах үед авлигын индекс буурдаг

by undesten
2026-02-12 17:48
1

“Халуун элгэн нутаг” дууны үгийн орчуулга, тайлбар

“Халуун элгэн нутаг” дууны үгийн орчуулга, тайлбар

by undesten
2026-02-12 17:41
1

oren-sarmats.ru
  • Бидний тухай
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • Холбоо барих

© 2018 UNDESTEN.MN

  • Халимаг
  • Тува
  • Өвөрмонгол
  • Буриад
  • Алтай

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Нийгэм
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үндэстэн
  • Дэлхий дахинд
  • Эрүүл мэнд
  • Бусад

© 2018 UNDESTEN.MN

  • Халимаг
  • Тува
  • Өвөрмонгол
  • Буриад
  • Алтай