Бидэнд эх орноо бусдын “өмчлөл\”-өөс салгах боломж бий

Энэ парламентын бүрэн эрхийн хугацаа
дуусах тун дөхөж байна. Энэ үед тэдний өнгөрч буй хугацаанд хийж бүтээсэн ажлыг
эрэгцүүлж, дараагийн дөрвөн жилд итгэл хүлээлгэж болох уу, үгүй юу гэдгээ
дүгнэдэг.

 

Энэ парламент маш олон хууль,
тогтоолын төсөл баталлаа. Гэвч ихэнх нь иргэд, олон нийтийн бухимдал,
дургүйцэлтэй тулгарч байв. Сошиал ертөнцөөр хүн бүр өөрийн үзэл бодлыг
чөлөөтэй илэрхийлж чадаж байгаа учраас, дарга нарын далд хэлбэрээр хэлэлцсэн
цөөнгүй асуудал ил болж, тэр хэмжээгээр ард иргэдийнхээ итгэлийг алдсаар байгаа
юм. Ер нь энэ 76-д дахин итгэл хүлээлгэх хэрэг байна уу, үгүй юу гэдгийг
хэлэлцэх боллоо.

 

Өнгөрөгч хорь гаруй жилийн
хугацаанд тэд л Монгол Улсыг удирдан жолоодож явлаа. Гэвч \”болохгүй” гэсэн бүх
зүйлсийг тэд хийчихсэн байна. Одоо өөрийнх нь эрх ашигт нийцэхгүй, өөрт нь
ашиггүй бол улс орон, ард иргэдийг хямрааж, хохироож байгаад ч болов \”улсын
ажлыг гацааж”, өөнтөглөж, дур зоргоороо аашлах болж. Гэвч тэдний энэ үйлдэлд
хариуцлага тооцох хууль тогтоомж гэж Монголд алга. Тиймээс л тэд дур зоргоороо
аашилж, улс орныг өөрийн мөнгөний авдар мэтээр хутган, самарч гүйцлээ. АН ч тэр, МАН ч тэр, МАХН-ыг ч эндээс хасч
болохгүй. Чимээгүй хэрнээ хутгалдаж яваа ИЗНН ч энд багтана. Уг нь гавьяаны
амралт, тэтгэврийн хугацааг тэдэнд л өгчихмөөр байгаа юм. Дөрвөн жил улсыг
удирдаж, туршлага, мэдлэг хуримтлуулж болно. Үүнийгээ дараагийн дөрвөн жилд
хэрэгжүүлж ч болно. Харин 20 гаруй жил улсыг удирдаж буй нэртэй өөрийн халаасыг
дүүргэж, эрх мэдлээ зузаатгаж байгаа хүмүүсийг л нэн тэргүүнд сольж, шинэчлэх
хэрэгтэй болчихож. Сүүлдээ хууль, шүүх засаглал бүхэлдээ нэг хүний мэдэлд
шилжиж, нэг хүний заавраар хөдлөх гэдэг болж. Үндсэн хуулийн цэцээ УИХ-ын дарга
нь өшиглөөд л \”олон нийтэд муухай харагдуулах” гэж баалаад л сууж байдаг болсон
байна. Олон мянган иргэдийн итгэлийг хүлээж сонгогдсон бүхэл бүтэн нам дөрвөн
жилийн хугацаанд улсын ажил гацааж, завсарлага авахаас өөр онц зүйл хийсэнгүй.
Нөгөө хэсэг нь бусдыг үл тоомсорлож, хууль тогтоомжийг өөрт ашигтайгаар хүч
хэрэглэн баталсаар өнөөдөртөө золгож байна. Харин тэдний дунд хор хутгагч \”оймсны
хүүхдүүд” овоо ч сайн бэлжээд авлаа. Одоо энэ бүгдийг зогсоох цаг болсоон.
Зогсоох эрх мэдэл нь ард иргэд бидэнд л бий.

 

Тэд хуулийг баталж, өөрт
ашигладаг ч бидэнтэй ядаж дөрвөн жилдээ нэг удаа улаан нүүрээрээ уулзах
тавилантай. Энэ үед нь л ард иргэд бид сонголтоо зөв хийж, тэдэнд хариуцлага
тооцож болох юм.

 

Яг дөрвөн жилийн өмнө \”хэн ч
танихгүй шижигнэсэн залуус гарч ирээд л, хувийн биш нийтийн ашиг сонирхлын
төлөө нэгдэн, улс орноо хөгжүүлж, азийн бар болохоор тэмүүлж байна” хэмээн
мөрөөдөн бичиж байлаа. Тэгвэл энэ мөрөөдлийг өнөөдөр ажил хэрэг болгох цаг нь
иржээ. Бид тэдний тансаглалыг харж дэмий л олон жил бухимдалж, шүд зуун
амьдарлаа. Одоо уур бухимдлаа гаргаж, тэднийг бүхэлд нь өөрчилж, шинэ сонголт
хийх цаг үе ирчихсэн байна.

 

Улс орон тэр чигтэй намжиж,
намын системд бүслүүлчихсэн. Тиймээс эдгээр намуудыг сонгохгүй байх боломжгүй. Гэхдээ
улс төрийн карьерын хувьд тэтгэвэрт гарах насанд хүрсэн \”хууччуудыг” солих
боломж бидэнд бий. Намын залгамж халааг үргэлжлүүлэх ч хийе, бүтээе, хөгжүүлье,
чадна, даван туулна гэсэн чин хүсэлтэй, оргилсон, буцалсан залуу үеэ л дэмжмээр
санагдах боллоо.

 

МАН-д шинэ, эрч хүчтэй залуус
олон байна. Нийслэлийн иргэдийн хуралд сууж буй Д.Амарбаясгалан, С.Амарсанаа
нарын тэргүүтэй эрч хүчтэй залуусыг дэмжиж болж байна. Намынхаа 25 жилийн ойн
хурал дээр \”шинэчлэл шаардсан” АН-ын залуусыг дэмжиж ч болж байна. Ингэж байж л
ардчилалыг өмчлөгчдөөс салах боломжтой. МАХН-ын хувьд нэг хүний өмч. Гэхдээ л
залуучуудыг нь дэмжвэл хууччууд нь зайгаа тавьж өгөх нь ойлгомжтой. ИЗНН-ыг
С.Зоригт хайртай хүмүүс дэмжсээр л ирсэн. Тиймээс ч олон жил С.Оюун улс орон
удирдах албан тушаалд томилогдлоо. Одоо болно доо. Өөрчлөх цаг болчихсон.
ИЗНН-д маш олон эрч хүчтэй, мэдлэг туршлагатай залуус байна. Тэдний үе
ирчихсэн. Р.Булгамаа тэргүүтэй мэдсэн сурснаа хийж хэрэгжүүлэх хүсэлтэй олон
залуус намын бодлогод баригдан, эрэмбэ дараалал хэмээх хөшигний цаана зогсож
байна.

 

1990-ээд онд Улс төрийн
товчооныхон залуу үеэ дэмжиж тэдэндээ буулт хийсэн. Гэтэл тэр үед эрч хүчтэй
байсан залуус одоо бүхнийг өмчлөгсөд болж. Улс орныг хүссэнээрээ удирдаж,
залуусын хөлийг тушиж, амыг барьж, хөдөлгөөнийг хязгаарлаж байна. Яагаад өөрсдөд
нь сайгаа тавьж өгсөн ахмадын жудгыг бодож, одоо гавьяандаа сууж болохгүй
байгаа юм бэ. Залуус нь эх орноо удирдаж, ахмадууд нь алсаас зөвлөмж, дэмжиж
болдоггүй хувьчлагдсан ардчилалтай улс орон юм гэж үү. Үүнийг сонгуулийн үр дүн
л мэднэ дээ. Бидэнд улс эх орноо бусдын өмчлөлөөс салгах боломж бий. Энэ бол
дөрвөн жилд нэг удаа болдог эрх чөлөөт, ардчилсан сонгууль юм.

\”Цүнх баригч\” биш жинхэнэ хүсэл зорилготой, эрч хүчтэй, эх орноо гэсэн зүрх сэтгэлтэй залуусаа дэмжиж, хайртай Монгол орноо мандуулъя.  

 

А.Аюуш