Б.Тулга: Сонгуулиас өмнө МАН, МАХН нэгдэж болохгүй, харин эвсэж болно

 

 

МАН, МАХН нэгдэх, эвсэх асуудлаар намын нарийн бичгийн дарга нар байр сууриа илэрхийлэв.

–Хоёр намын ахмад гишүүдийн зүгээс хамтарч сонгуульд оролцох санал гарсан. Ер нь цаашиднэгдэх асуудал намын түвшинд яригдаж байгаа юу?

МАХН-ын НБД Б.Тулга: Хоёр намын тухайд угшил нэгтэй, түүх нэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, 95 жилийн түүхтэй гэж хэлж болно. 90 жил хүртлээ нэг байж ирсэн. Үүнтэй холбоотойгоор МАН болон МАХН-ын ахмад гишүүд 2015 оны 11 дүгээр сарын 4-ны өдөр хамтрах санаачилгыг гаргасан. Түүнээс өмнө ч гаргаж байсан юм билээ. Ахмадууд маань хоёр намын удирдлагуудтай уулзаж, улс орныг тогтвортой хариуцлагатай авч явахад хоёр хүчин цаашид нэгдэж ажиллах нь зүйтэй юм гэсэн санаачилгыг тавьсан. Үүнийг аль аль намын удирдлагууд авч хэлэлцээд судалж үзэх нь зүйтэй гэсэн. Гэхдээ эцсийн шийдвэр аль ч нам дээр гараагүй. Өнөөдрийн байдлаар ямар нэгэн шийдвэр гараагүй байгаа. 

–Удирдлагуудын хооронд яригдаж байгаа зүйл бий юу? Хэрвээ цаашид нэгдвэл нэр нь ямар байх вэ гэх мэтчилэн зүйл яригдах байх. Энэ нь нэгдэх эхлэл гэж үзэж болох уу? 

МАН-ын НБД Д.Амарбаясгалан: Сүүлийн хэдэн өдрүүдэд МАН МАХН-тай хамтран \”Эх орончдын өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх” ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байгаа. Нам нэгдэх асуудалд намын анхан шатны байгууллагад байгаа гишүүд, намын удирдлагуудаас санаачилга гараад энэ ажил явж байгаа. Манай намын дарга телевизийн нэвтрүүлэгт орох үеэрээ \”Монголын эдийн засаг, нийгмийн эрх ашгийн төлөө тусгаар тогтнол аюулгүй байдлын баталгаа болох үүднээс энэ хоёр нам ер нь нэгдэх ёстой. Энэ нь сонгуулийн өмнө эсвэл дараа байх нь чухал биш. Энэ хоёр нам нэгдэж байж Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг авч үлдэх юм” гэж ярьсан. Аливаа улс орны хувьд тогтвортой хөгжлийг бий болгох үүднээс томоохон намууд нь тодорхой байр суурийг хадгалж, бусад жижиг намуудаа өөртэйгөө нэгтгэж эвсэж ажилладаг жишиг байдаг. Манай намын зүгээс энэ жишгээр бидний зүгээс санал санаачилга гаргаж ажиллаж байна.

МАН бол 1921 оны гуравдугаар сарын 1-нд байгуулагдсан. Монголдоо төдийгүй Азид анхны улс төрийн хүчин. Тэр ч утгаасаа хэрвээ хоёр нам нэгдвэл Улсын дээд шүүхийн бүртгэлээр нэгдүгээрт байдаг МАН-ын нэр дээр нэгдэх байх гэж би хувьдаа бодож байна.  

-Ажлын хэсэг гарч ажиллаж байгаа гэсэн үг үү, эсвэл зүгээр яригдаж байгаа юу? 

Б.Тулга: Нэгдэх тал дээр Ажлын хэсэг ерөөсөө гараагүй. Зөвхөн 95 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх Ажлын хэсэг гарсан гэж ойлгож болно. Ялгаж салгах ёстой шүү. Сонгуульд эвсэж орох асуудал бол нээлттэй. Гэхдээ энд нэг зүйлийг хэлэхэд \”нэгдэнэ\” гэж яриад байна. Сонгуулийн тухай хуулиар санал хураах өдрөөс 6 сарын өмнө буюу сонгуулийн жилийн 1 дүгээр сарын 1-нээс хойш намууд нэгдэж, нийлэх нь хориотой. Хэрэв нийлвэл намын нэр, лого, хаяг, тамга бүгд өөрчлөгдөх учир сонгуульд оролцох эрхийг нь хасна. Тиймээс сонгуулиас өмнө бол нэгдэж болохгүй гэсэн үг. Нэгдвэл МАН, МАХН алийг нь ч сонгуульд оролцуулахгүй. Харин сонгуульд эвсэж орж болно. Гэхдээ дээр дурдсанчлан энэ асуудал зөвхөн удирдлагын түвшинд л яригдаж байгаа. Эцсийн шийдвэр гараагүй. 

-МАХН Монголын ногоон намтай эвсэх талаар мөн яригдаж байгаа гэсэн. Энэ талаар?

-МАХН-ын хувьд аль ч улс төрийн хүчинтэй эвсэж сонгуульд ороход нээлттэй гэдгээ илэрхийлсэн байгаа. Бид Монголын ногоон намтай хамтарч, эвсэл болж болох юм гээд Ажлын хэсэг байгуулсан байгаа. Нэг суурьтай нам учир эвсэж сонгуульд оролцох нь илүү хүч зузаатгана гэж үзсэн. Мөн дэлхийн нийтийн чиг хандлага Ногоон хөгжилд чиглэж байгаа учир энэ намыг сонгосон.