Х Түц продакшны залуу жүжигчин Н.Баясаа их л завгүй ажиллаж байгаа сурагтай. Энэ их завгүй ажлын үр дүн мэдээж шинэ уран бүтээлүүд гэдэг нь тодорхой. Тиймээс түүнийг зорьж, шинэ, сонин, содон мэдээлэл дүүрэн яриа өрнүүллээ.
-Н.Баясааг хараад хошин урлагийн жүжигчин гэдгээр нь танихгүй хүн ховор байх. Гэхдээ хувь хүн талаасаа өөрийгөө товч танилцуулаач.
-Би Улаанбаатар хотын уугуул. 2004 онд Ерөнхий боловсролын сургуулиа төгсөөд СУИС-д элсэн орсон. 2008 онд жүжигчний ангийг төгссөн. 2009 оноос Х Түц продакшнд орж ажиллаж байна. Эхнэр, хоёр хүүхэдтэйгээ дөрвүүлээ аз жаргалтай амьдарч байна. Дуртай ажлаа хийгээд, хүсэл мөрөөдөлтэй, хайртай хүмүүстэйгээ хамтдаа жаргалтай амьдарч байна даа.
-Жүжигчин Н.Баясаагаар ойрын үед уран бүтээлийн ургац арвин уу. Шинэ сониноосоо хуваалцахгүй юу?
-Би сургуулиа төгсөөд л “Х Түц” продакшндаа орсон, одоо найман жил боллоо. Тайз, дэлгэцийн олон уран бүтээлд ах эгч нартайгаа ажиллаж, тэднээсээ их зүйлийг сурч байгаа. Одоо ингээд өөрийн бие даасан контент болох “Бурхан буусан өдөр” цувралаа хийж байна. “Х Түц” продакшны хувьд бол жилийн хугацаанд тайзны уран бүтээлээ завсарласан. Одоо дэлгэцийн уран бүтээл рүү хандаж маш гоё бүтээлүүдийг хийж байгаа. Гэхдээ энэ зун ч гэсэн сонирхолтой уран бүтээлүүд хийнэ. Удахгүй шоу тоглолтуудаа хийж эхэлнэ.
-“Бурхан буусан өдөр” гээд нэрнээсээ эхлээд сонирхол татаж байна л даа. Шинэ контентоо танилцуулъя. Ямар жанрын бүтээл вэ?
-Энэ контент маань нийт найман ангитай. Бүх насныхан үзэх боломжтой контент болж байгаагаараа давуу талтай. Хамгийн гол нь өнөөдөр Бурхан буугаад ирвэл яах вэ? гэдгийг л харуулах гэсэн юм. “Бурхан буусан өдөр” контентын жанр бол +17-гоос өөр, “фантази комеди” жанрын бүтээл. Ерөнхийдөө бурхан буугаад ирнэ гэдэг чинь фантазтай, хийсвэр зүйл шүү дээ. Тэгээд дээр нь инээдмийн кино. Бусад улс орны хийсвэр кинонууд маш их байдаг л даа. Бурхантай, сахиусан тэнгэртэй гээд киноны ийм тусдаа нэг төрөл байдаг юм. Ер нь фантази комеди мюзик, фантази драм ч гэж байна. Тэдгээрийн нэг төрөл нь “фантази комеди” юм.
-+17 цувралтай дөхөм санагдлаа. Юугаараа өөр байж чадах вэ. Онцлогийг нь ярих уу?
-Би +17 цувралын 10 анги дээр нь найруулагчаар нь ажилласан. Ямар ч байсан найруулгын тал дээр нь ажилласан эхний контент маань маш амжилттай болсон. Мөн “Босго фильм”-ийн залуус энэ цувралын 10 ангийн зураг авалт, монтаж, треллер зэрэг бүх гүйцэтгэл дээр нь ажилласан байгаа. Үүний араас “Босго фильм”-ийн хийж бүтээе гэсэн залуучуудтайгаа хамтраад бид арай өөр төрлийн цуврал хийж эхлээд байна. Хамгийн гол нь уг контентод ёс бус үг хэллэг агуулагдаагүй гэдгийг онцолж хэлмээр байна. Мөн түрүүн дурьдсанчлан жанрын хувьд ч онцлогтой. “Бурхан буусан өдөр” хэмээх контентынхоо эхний ангийг IPTV буюу Shymedia, Univision, LookTv, Ddish-ийн видео санд оруулсан. 14 хоногийн дараагаас хоёр дахь ангиа гаргана.
-“Бурхан буусан өдөр”-өөр хэлэх гэсэн санаа нь юу юм бол?
-Бидний анх энэ зохиол, сэдвээ ярьж байхдаа хамгийн том хэлье, хийе гэсэн зүйл гэвэл, яг одоо бурхан буугаад ирвэл энэ нийгмийн хүмүүс яах вэ гэдгийг харуулах юм. Монголын яг энэ нийгэмд бурхан бууж ирээд ч нэмэргүй болчихсон зүйл байна. Түүнийг бас бид анги болгоноороо ойлгуулъя гэж зорьж байгаа. Ямартай ч эхний анги үзэгчдэд хүрээд байна. Үзсэн хүмүүс ам сайтай байгаа. Энэ ангид ерөнхийдөө залуучуудын зугаа цэнгэл, найр наадам, шоудалт гэдэг зүйл заримдаа хэтрээд байдаг. Үүнийг уран сайхны аргаар ойлгуулъя гэж бодож хийсэн.
-Нэгдүгээр анги нь гараад эхэлсэн. Үзсэн хүмүүст хоёрдугаар ангийн хүлээлт үүсээд эхэлсэн байх. Хоёрдугаар ангийг хэзээнээс видео санд оруулах юм бол. Нууц биш бол энэ ангиар юу өгүүлэх вэ?
-Хоёр дахь анги зургадугаар сарын 25-н гэхэд видео санд орно. Тэгэхээр үзэгчид наадмын үеэр бас үзэх юмтай болно. Хоёр дахь анги маань бас их сонирхолтой байгаа. Нууцаас задлахад, энэ ангид хүн өөрөө өөрийнхөөрөө байж, өөрийн хүч хөдөлмөрөөр амьдралаа босгох хэрэгтэй гэдгийг ойлгуулах санаатай. Худлаа ярьж, бусдыг залилаад байвал хол явахгүй гэдгийг харуулахыг зорьсон. Ер нь бидний хамгийн давуу тал бол энэ киног үзээд хүмүүс “нээрээ тийм юм даа” гэсэн тодорхой ойлолт авч үлдэх юм. Зарим контентыг үзээд зүгээр л инээдэг, цагаан инээд авдаг шүү дээ. Харин “Бурхан буусан өдөр” контентын анги болгон нь өөр өөр санааг илэрхийлнэ, үзэж байгаа хүмүүс өөр өөрийнхөөрөө ойлголт, бодлыг авч үлдэнэ.
-Хамтран ажиллаж байгаа уран бүтээлчид болон жүжигчдээсээ танилцуулаач.
-Би чинь жүжигчин хүн шүү дээ. Тэгэхээр энэ кинондоо өөрөө тоглож, гол дүрийг бүтээж байгаа. Энэ кинонд маань Эмоци продакшны жүжигчин Төөдөө ах, Ганбаа ах, үнэг Цоомоо буюу Намуунаа, Эмоцийн Номин, саяхан СУИС-ийг төгссөн, сүүлийн үед кинонуудад маш их тоглож байгаа Энхүүш, Энхүүлэй гээд хоёр залуу, Х Түц продакшны жүжигчин Зоригоо гээд маш олон хүн тоглож байна. Үзэгчдэд сонирхолтой байлгах үүднээс маш олон жүжигчдийг оролцуулж байгаа. “Босго фильм”-ийнхэн гэж миний үе тэнгийн залуучууд байгаа. Ган-Очир гээд хоолой бичдэг, найруулдаг залуу байна. Өлзий гээд мотажчин, зураг авдаг залуу бий. Жижиг Өлзий гэж бас графикч байна. Өөнөө гээд бид их олуулаа.
-Ер нь хошин урлагийнхан гэр орондоо, ажлын бус цагаар ч, ер нь их алиа хүмүүс байдаг уу?
-Үгүй шдээ, манайхан ингэдэг байхгүй юу. /сурв: инээв./ Хүмүүс харин тэгээд байдаг юм. Амьдрал дээрээ өөр шдээ. Энд тэнд найр наадам, найз нөхөд дээрээ хаяа очно. Тэгэхээр “За Баясаа, нэг инээлгэчих” гэдэг. Юу гэсэн үг вэ, бид нар яадаг улс юм бэ. Амьдрал дээрээ дандаа тэгээд байвал сонин. Энэ чинь мэргэжил. Тайзан дээр нэг өөр хүн болж харагдах өөр. Амьдрал дээр байдгаараа л байна. Гэхдээ мэргэжлээс хамаараад ч юм уу, хошин урлагт байдаг болоод ч тэр үү, энд тэнд очихоор ер нь өөрөөсөө гоё энергитэй байдаг санагддаг юм. Хүмүүсийг гоё инээлгээд, эерэг энергитэй байдаг юм.
-Хүмүүсийг инээлгэх ажил хийдэг хүмүүс хошин шогийн их мэдрэмжтэй байдаг байх, дээр нь их гярхай, эмзэг байдаг уу. Сэдвээ яаж олдог вэ?
-Ерөнхийдөө жүжигчин мэргэжлээр явахад давхар хүн судлаач мэргэжлийг дипломгүй ч гэсэн эзэмшдэг. Хүнийг судлана гэдэг нь гаднах байдлаар нь ч, дотоод сэтгэлээр нь ч бүхлээр нь судлана гэсэн үг. Ер нь бид нар их өлөн. Энд тэнд, хаа ч явж байхдаа хүмүүсийг харж, битүүхэндээ судалгаа хийгээд явдаг гэж болно. Аль болох олон мянган хүмүүсээс сонин содонг нь харж явдаг. Хошин урлаг, инээдмийн кинонуудын нэг давуу тал юу вэ гэхээр нийгэмд болохгүй байгаа асуудлыг маш сайн шүүмжилж чаддаг. Урлагаар дамжуулж хүмүүст маш их зүйлийг ойлгуулж, ухааруулж өгдөг гэж боддог. Тэгэхээр бид эхлээд юу болохгүй байна гэдгээ ярилцана. Араас нь ямар дүр байх вэ гэдгээ хэлэлцэнэ.
-Үзэгчид сүүлийн үед тайзны хошин урлагт тэр болгон хошуурахаа больж байх шиг санагдаад байгаа юм. Тэгэхээр тайз, кино, цуврал контент зэрэг олон төрөл байдлаар уран бүтээлийг үзэх боломжтой болж байна л даа. Үүнээс ялангуяа цуврал контент шоу, богино хэмжээний кинонд илүү сонирхолтой болжээ. Энэ тухай бодлоосоо хуваалцаач.
-Тайзны хошин шоу хөтөлбөрүүдийг продакшнууд хийгээд гаргаж байгаа. Хүмүүс ч үзэж байгаа гэж бодож байна. Гэхдээ монголчууд их уйдамтгай хүмүүс. Юмнаас маш хурдан уйддаг. Гэхдээ хошин урлагийн тоглолтыг хүмүүс бүхэл бүтэн 20 жил үзлээ. Энэ бол асар урт хугацаа. Хоёр жил болоод унадаг юм ч байгаа шүү дээ. Яг энэ цаг мөчид дэлгэцийн уран бүтээлүүд маш их гарч байна. Ингэж гарахдаа маш их чанаржиж байна. Нэг хэсэг кинонууд арай л замбараагүй гардаг байсан. Явцын дунд шүүгдээд явдаг. Хамгийн гол нь дэлгэцийн ч, тайзны ч уран бүтээл хийж байгаа хүмүүс маш чанартай сайн уран бүтээл хийхгүй л бол хүмүүс үзэхгүй. Үзэгчид одоо фэйсбүүк, ютүүбээр хамгийн сайн, шилдэг кинонуудыг нээлттэй нь зэрэгцэн үзэж байгаа. Тэгэхээр Монголд жоохон тааруухан кино хийх л юм бол огт үзэхгүй. Монголын үзэгчид маань маш ухаантай, маш гярхай, мундаг болсон.
-Тэр үзэгчдийн дунд бас ийм шүүмжлэл гарсан. “Зөвхөн IPTV-гээр уран бүтээлээ гаргаж, мөнгөнд шунах боллоо. Урьд нь зүгээр энгийн сувгаар гаргаж болдог байсан хэрнээ одоо дандаа төлбөртэй сувгуудаар гаргаад байх юм. Үзэгчдээ бодохгүй, мөнгөний араас хөөцөлдөөд байна.” гэж яриа гарсныг сонссон байх. Энэ талаар тайлбар өгөх үү?
-Жишээ нь, “Бурхан буусан өдөр” гэдэг бол 40 минутын контент. Энэ бол асар их хүмүүсийн хүч хөдөлмөр, маш их хөрөнгө мөнгөний зардлаар бүтдэг зүйл. Зүгээр л гол дүрийн Баясаа ганцаараа л зургаа авахуулаад явчихдаг юм шиг бодоод байх шиг байна. Үгүй юм, зөвхөн дэлгэцээр гарч байгаа цөөн жүжигчдийн цаана түүнээс хэдэн арав дахин олон хүмүүс ажиллаж байдаг. Тэр хүмүүс юу идэх вэ, техник тоног төхөөрөмжийн зардал гээд асар их зүйлийг зарцуулдаг. Талхны үйлдвэр маш амттай талх үйлдвэрлэчихээд зүгээр л дэлгүүрийн лангуун дээр тавиад байлгаад байдаггүй, хүмүүс түүнийг нь мөнгөө төлж авч амтархан иддэг биз дээ. Үүний адил бид ч хүний оюун санаанд нь юм хийж байгаа юм чинь хүмүүс мөнгөө төлж үзэх ёстой. Одоо ч хүмүүс сурч байна дөө. Анх Х Түц продакшны “Өвлийн инээмсэглэл” гарч байхад нэлээд хэл ам гарсан. Жил болгон үнэгүй гаргадаг байсан байж, шуналтаад мөнгөөр тавьлаа гэж аймар хэл амтай байсан. Яваандаа хүмүүс үүнийг ойлгож эхэлсэн. Энэ нь асар их хүч хөдөлмөр, хөрөнгөөр босдог, бүтдэг юм байна гэдгийг ойлгодог болсон. Гэхдээ IPTV дээр тавигдаж байгаа уран бүтээлүүд тийм ч өндөр үнэтэй байдаггүй шдээ. Жишээ нь, 3000 төгрөг төлөөд “Бурхан буусан өдөр” контентыг гурван хоногийн хугацаанд гэр бүлээрээ, түүнээс ч олуулаа, 30-уулаа ч үзэж болно.
-Шинэ контентын араас уран бүтээлийн ямар төлөвлөгөөтэй байгаа вэ?
-Х Түц продакшны хувьд ч, Босго фильмийн хувьд ч тэр уран сайхны кино хийх гэж байгаа.
-Үзэгчдэдээ хандаж хэлэх үгийн энэ орон зайг өөрт тань үлдээе.
-За одоо хөлбөмбөгийн тоглолтууд эхэллээ. Хөлбөмбөгийн тоглолтууд дандаа шөнийн цагаар байгаа. Тэгэхээр хөлбөмбөгөө хүлээх зуураа IPTV-гээр ороод хэсэгхэн хугацаанд сонирхолтой, инээдмийн шинэ контентоо үзээд инээгээд аваарай. Skymedia, LookTv, Univision, Ddishtv-гийн видео санд орсон байгаа.
-Цаг зав гаргаж, сонирхолтой яриа өрнүүлсэнд баярлалаа. Уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсье.
-Баярлалаа.
