Бид өөрсдөөсөө улам алсраад, улам л үзэн ядахын зовлонгоор өвч биеэ цэнэглээд 4 жилийн давтамжид оржээ

-Сэтгүүлчийн мэргэжилээр сургууль төгсчихөөд нэг байгуулага,албан газрын хэвлэлийн төлөөлөгч байх нь үхмэл юм шиг санагдаад бас нөгөө талаар өнөөдрийн сэтгүүл зүйд утга зохиол,түүх танин мэдэхүй,угсаатны тухай олигтой уншчихаар сэтгүүл,сонин байхгүй учир гаргахаас өөр аргаггүйд хүрсэн.Бид өөрсдөөсөө улам алсраад улам л үзэн ядахын зовлонгоор өвч биеэ цэнэглээд 4 жилийн давтамжид оржээ.Энэ эмгэнэл миний үеэр дуусаасай! гэсэндээ эв эе,тусгаар тогтнол,эрх чөлөөний үнэт зүйлс нь зөвхөн эрүүл энх тунх жинхэнэ монгол хүн байх учиртай гэсний үндсэн дээр ерөнхий голч чиг баримжаатай бодлого явуулж байна.

-Таныг чинь рок попын дууны шүлгийн мастер,яруу найрагч гэсэн чинь бас нэг хөтөлгөө морьтой давхиж яваа гэж ойлгож болох нь ээ?

-Яруу найраг гэдэг Монгол хэлний оройн дээд титэм нь юм.Дууны яруу найраг болбаас түүний нэгэн нахиа мөчир гээд ойлгочих.Миний зүтгэл зорилго яруу найраг,дууны шүлэг байсаар байх болно.Монголын залуучууд Монгол хэлээрээ,зөв найруулагатай,зөв санаа бодолтой,эерэг үзэл бодолтой дууны шүлэгтэй дуулах ёстой.Сэтгэлийн хөдөлөөн бол дотор нь байлгүй л яахав.Одоо хэт их баруунжаад байх тусам ирээдүй хойчийн амин хэрэглээ энгийн зүйлс дотор харь санаа улам нэвтрээд байгааг анхаарах сөхөөгүй улс төржөөд байна.

-Тэгээд одоо ямар хамтлаг,дуучидтай хамтран ажиллаж байгаа вэ?

-Нэг хэсэг надруу хандсан олон залуусаас зайгаа барьсан л даа.Учир нь миний уран бүтээл,дууны шүлгүүд адилхан болчих вий! гэсэн айдас байсан.Хэдэн жил яг дууны шүлгээ орхисон.Одоо эргээд хоёр дуучинтай албан ёсны гэрээний дагуу ажиллаж байна.Нэг хамтлаг бий.

-Нууц биш бол нэрийг нь хэлнэ үү?

-Залуу дуучин В.Гантулга,Ш.Хүрэлбаатар нартай эхний уран бүтээлүүдээ хийгээд эхэлсэн.Шинэ дуунууд гэвэл МУ-ын УГЗ хөгжмийн зохиолч Г.Энхбаярын аялгуу \”Харанга”-ын Х.Лхагвасүрэн ахын дуулснаар эх орны сэдэвтэй \”Цаглашгүй эх орон” дуу бичлээ.Энэ жилдээ олонд хүрэх байх.Мөнхбат Үүрээ хоёрын хамтран дуулсан”Үр минь,Хайр минь”гэсэн дууг бүтээгээд байна.

-Өнгөрсөн \”Болор цом-34”үзсэн биздээ.Ямар санагдав..?

-Миний сэтгэгдлийг сонсмоор байна уу?болж байна.Манай зохиолчдын хороонд жоохон бодлого дутаад байна.Тасралтгүй хийж байгаа нь сайн хэрэг.Түрүүлсэн хүний хувьд боломжийн.Сайн шүлэг гэвээс Базарсадын Баттулгын шүлэг.

-Та чинь яагаад ордоггүй билээ?

-Орж байсан үе бий.1994 оны \”Болор цом”-д дөрөвт үлдэж байлаа.22 жилийн өмнө шүү дээ.Тэгэхээр цаг хугацаа харавсан сум шиг л өнгөрчээ.Тэр үеийн утга зохиол яруу найраг,Монголчуудын хөөрөл баяр бахдал одоо ч байгаа.Нэр хүндийг нь өндөрт өргөж одоо үе нь сайнаар авч явахгүй бол улам унах гээд байна.Нэр алдрын тайз гэхээсээ утга зохиол,үзэгч уншигч,ирээдүй үе ямар байна вэ?би тэр дунд аль хавьд нь байна гээд нэг ёсны сэтгэлийн цензурээр үздэг,чадвараа хардаг уралдаан юм.Яагаад уралдаан байх ёстой вэ гэвэл ур чадварын үнэлэмж болохоос сэтгэлгээг нь барьж …дугаар байр эзлүүлэх асуудал огт биш юмаа.

-Утга зохиолын өнөөгийн түвшин ямар байна вэ?

-Залуучуудын дотроос миний үеийнх шиг давалгаа алга.Гэхдээ өнгөрсөн,одоо,ирээдүй гурван цагийн эргэлтэнд утга зохиол боловсорч л байна.Олон улсын хэмжээнд гарч байна.Монгол хэл,Монгол сэтгэлгээ,Монгол оюун санаа дэлхий рүү нүүж явна.Та бүхэн олон жишээ харж байна.Г.Мэнд-Оёоо ах,Б.Галсансүх,А.Эрдэнэ-Очирийн шүлгүүд олон улсын шагнал авлаа.Бас уригдаж байна.

-Та бусдынхаа тухай яриад байх юм.Өөрийнхөө тухайд..?

-Бусдын сайн сайхныг мань мэт нь ярьж дэгэн дэлгэрүүлэх хэрэгтэй.Манай үндэсний утга зохиолыг дэлхий орчуулж байна.Бид дэлхийгээс гуйдаг байсан бол азийн тэгш өндөрлөг рүү хараа чилээж байна.Миний хувьд Олон улсын АЛТАРГАНА-2010 наадмын яруу найргийн төрөлд мөнгөн медаль авсан.Солонгос,Англи,Оросын утга зохиолын сэтгүүлүүдэд шүлгүүд тавигдсан.Хоёр сарын өмнө Өвөр Монголын яруу найрагч зохиолчдын бүлгэм миний \”Үүлсийн галбир”яруу найргийн түүвэр босоо бичигт буулган ном болгох санал тавьсан.Монголын Нууц Товчоо дууны шүлэг бичсэн гээд Өвөрлөгч ахан дүүс баяр хүргэж нутагтаа уриад байна.Ирэх жил Улан-Үдэд бас нэг арга хэмжээнд уриад л байна.Энэ мэтчилэн юм бий.

-Та ч олон улсын хэмжээний болчихсон юм биш үү?

-Чи их гэнэн асуулт асууж байна.Хүлээн зөвшөөрөгдтөл их зай байна.Энэ зай одоо миний өмнө хоосон байна.Уншиж мэдэхгүйгээр дан авьяасаар явахгүй.Боловсрол нэн чухал.

-Яруу найргийн мөн чанар,таны бичээд байгаагийн туйлын зорилго гэж байна уу?

-Яруу найрагт туйл гэж үгүй.Хязгааргүйн тухай буюу хоосон чанарын ойлголт.Хувь хүний эмзэг мэдрэмж,байгаль,ертөнцийн гоо сайхан,хүмүүний ёс зүйн тухай бичиж байна.Яруу найргийг хүмүүн төрөлхтөн туурвих явцдаа аксиом,теором шиг бодит дүгнэлтээр авч үзэх гэж оролдсон хэдийч даанч болоогүй юм.Харин яруу найргийн тухай гүн ухааны сайхан тодорхойлолт,онч үгнүүд зөндөө бий.Тэднийг унших их дуртай шүү.

-Тэгвэл дууны шүлгийн хувьд…?

-Дууны шүлэг бичээд хорь гаруй жилийг өнгөрүүлж.Энэ хугацаанд уран зохиолын нэг салбар болтолоо өргөжсөн.Манай Загдын Түмэнжаргал ахын үйлс гавьяа их гэж боддог.Энэ хүн дууны шүлгийг дууны яруу найраг болтол хөгжүүлж өнгөрсөн,одоо,ирээдүйн гүүр болж байсан шүү.Уран бүтээлчдийг дууны уран бүтээл туурвихад уриалж,нөлөөлж,Алтан-Өд наадам,Алтан миткрафон,Морин хуур,Пентатоник гээд  дууны уран бүтээлийн оны наадмуудад дууны шүлгийн төрөл зүйлийг оруулж ирсэн байдаг.Юмыг атаа хорслын нүдээр харсаар энэ чигийн шүлэг,уран бүтээл бичдэг хүмүүсээ ад үзэх,муулах,албан ёсны наадмуудаас дууны шүлгийн төрөл зүйлийг хассан явдалд би харамсдаг.Дуутай холбоотой бүх наадмуудаас дууны шүлгийн бүх номинацийг хассан даа.Энэ бол хэсэг хүмүүсийн бодлогоор урлагийг дарж устгах гэсэн хар санаа яваад байгаа юм л да.