Өмгөөлөгч Г.Батбаяр: СЕХ оффшорчдыг нэр дэвшүүлэхээр боллоо

 

Сонгуулийн ерөнхий хороонд хуульч, өмгөөлөгч Ганхүүгийн Батбаяр өнгөрсөн сарын 24-ний өдөр оффшор данстай нь ил болсон нэр дэвшигчдийг сонгуульд нэр дэвшүүлэхгүй байх  буюу нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзах тухай өргөдлийг гаргасан. Гэтэл Сонгуулийн ерөнхий хороо 5-р сарын 31-ний өдөр хүргүүлсэн хариундаа \”хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг шалгах эрх нь зөвхөн АТГ-т олгогдсон” гэж мэдэгджээ. Мөн нэр дэвшигчдийг бүртгэхээс татгалзах үндэслэл нь Сонгуулийн тухай хуулийн 129 дүгээр зүйлд тодорхой заасныг дурдсан байна.  Энэхүү хариу нь өргөдлийн гол шаардлага болох \”нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзаж өгнө үү” гэсэнд тодорхой бус, асуудлыг өөрөөсөө түлхсэн хариу өгч улс төрийн хувьд дундыг баримтална гэсэн зарчмаа зөрчсөн байна.

Сонгуулийн тухай хуулийн 128.2.4-д \”нам эвслээс нэр дэвшигч хөрөнгө, орлогын мэдүүлгээ сонгуулийн төв байгууллагад хүргүүлнэ”, мөн хуулийн 128.3.3-т \”бие даан нэр дэвшигч нь хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ сонгуулийн төв байгууллагад хүргүүлнэ” гэж тус тус заасны дагуу  нэр дэвшигч нь хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ хуульд заасны дагуу, үнэн зөв, бүрэн гүйцэт мэдүүлэх үүрэг хүлээсэн байдаг. Гэтэл эдгээр оффшор бүсэд данс эзэмшдэг болох нь зарлагдсан нэр дэвшигчид өөрийн хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ оффшор бүс дэх дансаа тусгах үүргээ биелүүлээгүй. Энэ нь тус хуулийн 129.1.5-д \”нэр дэвшигчийг бүртгүүлэхэд шаардагдах хуульд заасан баримт бичиг дутуу бол нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзана” гэж заасны дагуу эдгээр нэр дэвшигчдийг бүртгэхээс татгалзах эрх нь Сонгуулийн ерөнхий хороонд байгаа юм.

Мөн нам эвсэл нь нэр дэвшүүлэхдээ \”…эх орон, ард түмний тусын тулд оюун ухаан, хүч хөдөлмөрөө зориулж …шударга ёс, хууль дээдлэх ёс, Улсын Их Хурлын гишүүний ёс зүйн хэм хэмжээг сахин биелүүлэх чадварыг харгалзан үзнэ” гэж хуулийн 126.5.1-д заасан байдаг. Гэтэл нам нь татвараас зайлсхийсэн оффшор бүс дэх дансаа нуусан, хуулийн дагуу хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ үнэн зөв, бүрэн гүйцэт мэдүүлээгүй намын гишүүнийг нэр дэвшүүлсэн нь тус хуулийн 129.1.4-д \”нам эвслийн нэр дэвшүүлэх ажиллагаа энэ хуульд заасныг зөрчиж явагдсан бол нийт нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзана” гэж заасныг зөрчсөн. Ийм байхад Сонгуулийн ерөнхий хороо хуулийг үл тоож, өргөдлийн шаардлагыг гуйвуулж, асуудлыг түлхэж байна.

Сонгуулийн ерөнхий хороо нь бие даасан, хараат бус, дундыг баримталсан, сонгуулийг хууль тогтоомжийн дагуу үнэн, зөв явуулах чухал үүрэг хүлээсэн байгууллага.     

Ийм байтал эдгээр хүмүүсийг хянан шалгахын оронд даргынх нь асуудал бүрэн шийдэгдээгүй АТГ-т нялзааж байгаа нь \”хууль хяналтгүй байлгах явуулга юм биш байгаа” гэж хардагдах үндэслэлтэй байна.

Эх сурвалж: nekh.mn