БНСУ-д ажиллаж, амьдарч байсан он жилүүд – 24 /цуврал/

 

 

 

Гэхдээ би нэг Солонгостой, бага оврын хөргөгчний хавтан
хийдэг, үйлдвэрийн техникийн шинэчлэлийг бүтэн өвөлжин хийсэн.

 

Хоолны газруудын гадаа байх, хөргөгчийг захиалгаар
хийж, угсардаг үйлдвэр юм билээ. Хуучин таван метр урттай, хийдэг байсан
машинаа долоон метр урттай хийдэг болгох гэж уртасгасан юм.

Хавар нь тэр Солонгостойгоо хамт хувийн байшин барьж, хэсэг
хугацаанд хамт ажилласан.

Манай баз хүргэн гурав дугаар хорооллын зургаа дугаар бичил
хороолол дахь дөрвөн өрөө байраа, 45 саяд зарах гээд, авах хүн олдохгүй удаж
байна.

Манайх хоёр өрөөгөө зараад, мөнгө нэмээд, тэр байрыг авах
уу? гэж эхнэр маань над руу ярьлаа.

Манай хоёр өрөө бас зургаа дугаар бичил хороололд, нэгдүгээр
давхарт, хүйтэн, ганцаараа амьдардаг болохоор айгаад байдаг гээд эхнэр олон
шалтгаан тоочдог байсан юм.

Намайг Солонгос улс руу явахад, манай базынх тэр байранд
байсан тул би тэр байрыг сайн мэдэх юм. Би базтайгаа утсаар яриад, 45 саяын
чинь 80%-ийг бэлэн өгье.

Та нар байрныхаа ордерыг манай эхнэрийн нэр дээр болгонгуут,
бид банкинд ордероо тавиад, дутуу мөнгөө зээлж авч өгье гэж тохирсон юм.

Базын дүү, тэд нарт мэдэгдэлгүйгээр байрны ордерыг нь
өөр газар барьцаанд тавьсан, шалтгаанаар удаад, тэр үедээ намайг үлдэгдэл
мөнгөө өг гэж нэхээд, бөөн хэрүүл ам болсон тул би базтайгаа дахин яриад,
би тантай эхэлж тохирсноороо өгнө.

Би танай байрны ордерыг барьцаанд байгаа гэж мэдээгүй. Шууд
л нэрээ солиод өгнө гэж ойлгосон. Би үлдэгдэл мөнгөө зээл авч өгөхөөс өөр арга
байхгүй.

Та нар л ордероо хурдан нэрийг нь солиулж өг! гэж
хэлсэн. Эхнэр бид хоёр банкнаас 2.5%-тай зээл авахаар, бичиг баримтаа
бүрдүүлсэн байсан.

Тэгж байтал байрны үнэ, доллар өссөн тул баз эхнэрийг маань
их ч хараасан даа…Би хол байгаа болохоор хүний өөрийн бүх хэрүүл, хараалыг
эхнэр минь үүрч гарсан.

Би банкны хүү, хүүгийн сургалтын төлбөр гээд зүтгэж өгсөн.
Энэ жилийн наадмыг анх удаа интернэтээр айлд үзэв. Манай Чойрын Азжаргал түрүүлж,
Арслан цолтой болов.

Миний мэдэхийн Дорноговь аймаг 1978 онд, Одсүрэн гэж их том
гэдэстэй улсын начинтай байсан.

1998 онд 20 жилийн дараа, Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын
Хатансайхан гэж улсын начин төрсөн.

Говийн гурван аймагт Өмнөговь аймгийн улсын арслан Дэмүүлээс
өөр том цолтой бөх байгаагүй.

2008 он. Юнг ин хотдоо арбайтаа хийгээд л…Урд нь гарч
байсан ажил олгогчоосоо гарахаа болиод, өөр газраас гардаг болсон.

Урд нь гарч байсан ажил олгогч газрын эзэн авгайг Монголчууд
\”Салга\” гэж нэрлэдэг юм.

Ажилд гараад өөрөөс нь мөнгөө авах тохиолдолд, цаг тухай үед
нь өгөхгүй. Хэд хоногоор явуулах, байнга шаардвал, дургүй нь хүрээд өгөхгүй.

Ийм маягаар хэл сайн мэдэхгүй хүмүүсийн 1-2 хоногийн мөнгийг
идээд сурчихсан. Би гурав хоног ажилласан мөнгөө авч чадахгүй, олон хоног
яваад, сүүлдээ хэрэлдэж байж аваад, түүнээс хойш дахиж очоогүй.

Манай Юнг ин хотод ажил олгох үйл ажиллагаа явуулдаг газар
10 гаруй бий. Би автобус, ажил олгох газар, дэлгүүр, саундаа ойрхон, хотын
төвдөө, дээр үеийн муу байрыг 500.000 воны барьцаатай, сарын 180.000 воноор
хөлслөн суудаг байлаа.

Манайхны бол лагерын муу амбаар л гэсэн үг… Жижигхэн нэг
өрөө, хажуудаа гал тогооны жаахан өрөөтэй, түүндээ усанд ордог.

Жорлон гаднаа, манайхны гэр хорооллын жорлонтой адилхан.
Солонгос улсад юмны үнэ огцом өссөн.

Хайрцагандаа 27 кг жинтэй, Австралийн хонины мах 85.000
воноос 100.000, 20кг жинтэй нэг уут гурил 13.000 воноос 17.000, болж өсөөд, мөн
гэрэл цахилгаан, газ гээд бүгд өссөн тул манай байрны хөлс 220.000 вон болсон.

Солонгос улсад нэг муу өрөөг сарын 220.000 воноор хөлслөж
байхад, Монголд Солонгосууд ийм хөлсөөр, 2-3 өрөөтэй, тохилог, байшинд сайхан
амьдарч байгаа гэж бодохоор уур хүрмээр…

Доллар ч өсөж эхэлсэн. Бээжингийн зуны олимпиад болж,
боксоор Бадар-Ууган, жу-догоор Түвшинбаяр нар алтан медаль авч Олимпийн аварга
болсон.

Боксоор Сэрдамба, буудлагаар Гүндэгмаа нар мөнгөн медаль авч
төрийнхөө дууллыг эгшиглүүлж, эх орныхоо нэрийг дэлхийд цуурайтуулж, эх орон
маань хэсэгтээ л баяр хөөрт умбаж буйг интернэтээр харж, хэвлэлээс уншиж, та
нартайгаа сэтгэл зүрхээрээ хамт баярлаж байлаа.

Би ч өмнөө тавьсан зорилтоо биелүүлж, банкныхаа өрийг дарж,
дөрвөн өрөө байрныхаа ордерыг гар дээрээ хүлээн авч, нуруун дээрх их том ачааг
хөнгөлөв.

Би хүүгээ анх Солонгос улсын дээд сургуульд суралцахаар
ирэхэд нь: – Чи хоёр жил болоод, Монгол руу явна шүү. Тэр үед МУИС-ийн
найзуудын чинь төгсөлт таарна.

Дахиад хоёр жил болоод чамайг дээд сургуулиа төгссөхөөр
хоёулаа Монгол буцна гэж хэлсэн юм.

Хүү ч ирснээсээ хойш хоёр жил болоод, өвлийнхөө амралтаар
нутаг руугаа яваад, найз нартайгаа уулзаад ирэв.

Монгол руу ярихаар эхнэр хүү гэртээ хонохгүй шоудаад
гээд л үглэнэ. Би эхнэрээ аргадаад л…

Хүүгийн сургуулийн зуны амралт ойрттол нэг удаа хүү надтай
ирж уулзаад, зуныхаа амралтаар дахиад Монгол явъя гэв.

Би хүүдээ өнгөрсөн өвөл чи яваад ирсэн тул хоёр жилийн дараа
хамт буцна гэж тохирсон шүү дээ гэлээ.

Хүү жаахан чимээгүй сууж байснаа, гэнэт би Монголд найз
охинтой болсон юм аа гэв. Би өөрөө залуудаа бас ингэж л явсан болохоор шууд
зөвшөөрсөн. Би ч хүүдээ аль болохоор л туслахыг хичээж байлаа.

Үргэлжлэл бий

Ц.Эрдэнэбат