“Төр” сэтэртэй л бол хууль зөрчихийг зөвшөөрдөг хэрэг үү

\”Хуулийг ер нь зөрчих гэж баталдаг юм биш
үү” гэх хэлц нийгэмд бий болжээ. Юу гэж тийм зүйл байх вэ дээ. Хууль байж л бид
шударга нийгэмд амьдарч байна шүү дээ. Гэхдээ цагаан цаасан дээр хараар
бичигдсэн хууль ард түмэн л илүүтэйгээр үйлчлээд байх шиг.

 

Харин улс төрчид, олигарх, хууль
батлагдчдад онцын хүртээл үгүй. Уг нь бүхий л асуудал хуулийн дагуу
шийдвэрлэгддэг. Энэ бол ард түмэнд л зориулсан үг. Үнэн чанартаа хуулиас гадуур
амьдрагчид энэ нийгэмд байсаар л байна. Хулгайч, дээрэмчин, хүн амины
хэрэгтнүүдийг гэж үү. Үгүй тэд чинь харин ч хуулиа дагаж, хуулийн дор гэмт
хэрэгтэн нэр зүүж яваа хүмүүс.

Харин цагаан цамц өмсч, зангиа зүүчихсэн
хуулийг завхруулагчид манай төрд амьдарч байна. Тэд хууль зөрччихөөд ганц л
хэлдэг тайлбартай. Юу вэ гэж үү. Тэд \”намайг улс төрийн шалтгаанаар шалгаж
байна. Түүнээс хууль зөрчөөгүй” гэж мэдэгдэнэ. Ингээд л болоо. Түүнийг шүүх
шийтгэж, цагдан хорьсон ч улс төр ярьсаар л дээлээ нөмөрдөг.

Жишээ нь Л.Гансүх. Тэрээр одоо хийсэн
хэргийнхээ шийтгэлийг үүрч, цагдан хоригдож байгаа. Гэвч одоо ч улс төрийн шалтгаанаар
цагдан хоригдож байна гэж тайлбарласаар байгаа.

 

Мөн Ерөнхий сайдын хүргэн Г.Дэнзэнг мартаж
болохгүй. Ухаантай мэдлэгтэй залуу мөн л улс төрийн шалтгаанаар цагдан
хоригдож, шалгагдаж байна. Гэм буруугүй атал түүнийг хууль шүүхийн байгууллага
дахин дахин хорьсоор байна л гэж тайлбарлаад байгаа. Төсвийн мөнгийн
шамшигдуулсан, идсэн, үрэн таран хийсэн, тендер завшсан зэрэг нь хууль зөрчсөн
асуудал огтоосоо биш аж. Үүнийг нь шалгаад тогтоогоод цагдан хорихоор \”улс төр
л буруу явж байгаа учраас би хоригдчихлоо үнэн ялна аа” гэж таахалзана.

 

Хоёр улсын иргэншилтэй н.Ганбат одоо ч ийм
л тайлбар хийж манай хуулийн байгууллагыг даапаалж суугаа. Саяхан цагдан
хоригдсон Хөгжлийн банкны Гүйцэтгэх захирал Н.Мөнхбат бас л улс төрийн золиос
болоод хоригдож байна гэх тайлбарыг удаа дараа өгсөн. Ингээд харахаар хэчнээн
сайхан залуус буруугүй хэрнээ буруутаад байх шиг. Ерөөсөө л гэм буруутай нь улс
төр гэгч. Ингэж ойлгож болохгүй. Хүн буруу зүйл хийсэн л бол хуулийн хариуцлага
хүлээх ёстой.

 

Дээр болж буй зүйлийг түр орхиод ойрхоны
жишээ татаад үзье.

 

10 дугаар сарын 19-нд сум дүүргийн иргэдийн
хурлын төлөөлөгчийг сонгох сонгууль боллоо. Энэ сонгуулиар нийслэлийн Баянзүрх
дүүрэг нэлээд маргаантай. Маргаан одоо ч эцэслэгдээгүй байна. Учир нь тус
дүүрэгт Ардчилсан намаас нэр дэвшсэн зургаан хүн мөнгө тараасан гэх бөгөөд уг
асуудлыг хуулийн байгууллага шалгаж байна. Хууль хүн бүрт л тэгш үйлчлэх ёстойг
дахин сануулья.

Уг нь зургаан хүний асуудал шалгагдаж
байгаа. Хэргийн шалгалт дуусч шүүхийн эцсийн байдлаар шийдвэр гаргана. Түүнээс
өмнө хэн ч илүү тайлбар хийх нь зохимжгүй. Гэтэл БЗД-ийн АН-ынхан шүүхийн
шийдвэрийг сонсолгүйгээр өнөөх л гэм буруутан \”улс төр” гэгчийг ярьж холион
бантан хутгаж байна.

 

Уг нь ингэж бужигнаж байхаар шүүхийн
шийдвэрийг л тэвчээртэйхэн хүлээчихмээр. Мөнгө тарааж сонгуулийн хууль зөрчсөн
эсэхийг л шүүх тогтооно шүү дээ. Гэтэл үүнийг хүлээж чадахгүй дүүргээ хоёр
хувааж, эцсээ хүртэл тэмцэж байгаа нь цаанаа өөр учир шалтгаантай ч юм шиг. За
тэр чухал биш. Хамгийн гол нь хуулийг зөрчих гэж бус мөрдөх гэж л баталдаг.
Харин даган мөрдөх ажлыг төрийн түвшнөөс эхлүүлмээр. Иргэд хүссэн хүсээгүй
хуульд захирагдан амьдарч байна. Гэтэл төрийн нэр зүүсэн хүмүүс хууль шүүхийн
шийдвэрийг ч хүлээлгүйгээр \”мундагласаар” байх юм. Мундаг ч гэж дээ. Зүгээр л
тэдэнд хуулийг даган мөрдөх хүсэл, ухамсар алга. Ийм байж иргэдээс хуулиа дага
гэж шаардах нь учир дутагдалтай.

 

БЗД-ийн асуудал бол шүүхээс зургаан хүн
бусдын саналыг худалдан авах зорилгоор мөнгө тараасан уу үгүй юу гэдгийг
тогтоотол хүлээчихэд л болмоор. Түүнээс урьдаж АН ч тэр, МАН ч тэр өнөөх улс
төрийг хийгээд байх шаардлага үгүй. Даанч хамаг юмны буруутан улс төр бусдыг
хууль зөрчүүлсээр л байна.

 

А.Аюуш

Үндэстэн
агентлаг