Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын нээлт боллоо. Тус бүтээн байгуулалтын ерөнхий гүйцэтгэгчээр “Бодь интернэшнл” групп ажиллсан юм.
“Бодь интернэшнл” группийн ТУЗ-ийн дарга Д.Баясгалан “Бид өнөөдөр Монгол Улсын эдийн хөгжлийн амин чухал судас болох учиртай, олон жил дуншсан Тавантолгой Гашуунсухайтын нэгдүгээр зэрэглэлийн уулзваргүй төмөр замын нээлтэд ирээд байна. Бодит амжилтын төлөө уриатайгаар 1993 оноос үйл ажиллагаагаа тогтвортой явуулж ирсэн “Бодь Интернэшнл” компани нь Монгол Улсын Их Хурлын 2010 оны 32 дугаар тогтоолоор батлагдсан Төрөөс төмөр замын талаар баримтлах бодлого, УИХ-ын 2018 оны 73 дугаар тогтоол, Засгийн газрын 2018 оны 242, 2019 оны 304 дүгээр тогтоол, УУХҮ-ийн сайд, ЗТХ-ийн сайд Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын 2019 оны хамтарсан тушаал, “Тавантолгой төмөр зам”, “Эрдэнэс тавантолгой” компанийн ТУЗ-ийн шийдвэрийн дагуу Тавантолгой Гашуунсухайт чиглэлийн цогц төслийн ерөнхий гүйцэтгэгчээр 2019 оны 11 дүгээр сараас ажиллаж өнөөдөр захиалагч “Тавантолгой төмөр зам” компанид нэр төртэй хүлээлгэн өгч байгаадаа туйлын баяртай байна.
Тухайн үед Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан өнөөгийн Монгол Улсын төрийн тэргүүн У.Хүрэлсүх олон жил гацсан энэ төслийг иргэний эр зориг, төрийн түшээгийн уран ухаан гаргаж эхлүүлэх шийдвэр гаргаж байсан. Хэрэв тэр шийдвэр гараагүй байсан бол уг төсөл олон жил гацаж, өнөөдөр бид маргалдсан хэвээр байх байсныг хэн ч үгүйсгэхгүй. Бидний нээлт хийж байгаа энэхүү талбай дээр гурав хүрэхгүй жилийн өмнө олон жил орхигдсон, дутуу дулимаг далан дээр хууль бусаар байршсан 140 хоолны газар, 10 ШТС, 24 гэр буудал, 45 контейнер сууц, 63 авто засвар, дугуй засвар болон бусад байгууламж ажиллаж хэдэн мянган хүнд даацын машинаар өдөр шөнөгүй давхиж агаар, хөрсний бохирдол бий болсон түм бужигнасан талбай байсан. Манай компани Австрали улсын компанийн 2012 онд батлагдсан ТЭЗҮ-ийн төсөвт өртөгт багтаан 30 сарын хугацаанд төслийг дуусгах, төлбөрийг нүүрсээр гүйцэтгэх нөхцөлийг тухайн үед хүлээж авсан нь маш том эрсдэл, сорилт байсан юм. Талбай дээрх ажил 2020 оны гуравдугаар сард эхэлснээс хэдхэн хоногийн дараа Монгол Улс цар тахлаас сэргийлж хилээ хаасан. Үүний дараа хоёр хөрш дараалан хилээ хаасан. 2020 оны 11 дүгээр сард коронавирус гарч, дотоодод өвчлөл нэмэгдэж, олон улсын нислэг зогсож, чанга хөл хорио тогтоосон. Төслийн бараа материалын 80 орчим хувийг гаднын улсаас импортлох шаардлагатай байсан ч дэлхий дахинд ханган нийлүүлэлт саатаж, үнэ нэмэгдэж, шатахууны үнэ өссөн. Мөн энэ оны хоёрдугаар сард ОХУ Украин хооронд болсон зэвсэгт мөргөлдөөн хойд хөршөөс захиалсан хөдлөх бүрэлдэхүүний нийлүүлэлтэд бэршээл учруулсан. Энэ мэт маш олон хүндрэл гарсан юм. Өнөөдрийг хүртэл урд хөрш хилээ бүтэн нээгээгүй, бараа материалын хоцрогдол бий болж, нөгөө талаар нүүрсний экспорт удаан хугацаагаар тасалдсан нь төслийн санхүүжилтэд ноцтой нөлөөлсөн. Гэвч манай компанийн хамт олон, хамтран зүтгэгч нар цаг үеийн хүнд сорилтыг даван туулж, ур чадвар гүйцэтгэл дээр суурилсан менежментийг хослуулан төслөө амжилттай хэрэгжүүллээ.
Манай хамт олон энэхүү төслийг хэрэгжүүлэхдээ эх орныхоо төлөө хийж буй өөрсдийнхөө чадаж болох хамгийн дээд хувь нэмэр хэмээн бодож бүхий л ажилд чин сэтгэлээсээ хандаж гар нийлэн ажиллалаа. Эмч, инженер, тогооч, хянагч, хэсгийн ахлагч, бульдозерын жолооч, цэвэрлэгээний ажилтан, цахилгаанчин, гагнуурчин, зам угсрагч, нягтлан бодогч гэх мэт олон төрлийн мэргэжлийн хүмүүс нэг зорилгын төлөө ажиллалаа. Монгол залуус, инженерүүд томоохон бүтээн байгуулалтын арвин их туршлага, мэдлэг, чадвар хуримтлуулж агуу бүтээн байгуулалтыг хугацаанд нь чанартай гүйцэтгэлээ. Улсын комисс онц сайн дүнтэй хүлээж авсан. Бид бүгдийн гүйцэтгэсэн Тавантолгой Гашуунсухайт төсөл нь суурь бүтэц, дохиолол холбоо, барилга байгууламж, эрчим хүч, ус хангамж, хөдлөх бүрэлдэхүүн, засварын тоног төхөөрөмж гэсэн нийт зургаан багц ажлаас бүтсэн томоохон бүтээн байгуулалт юм. Жилдээ 50 хүртэл сая ачаа тээвэрлэх чадалтай, хоёр өртөө, зургаан зөрлөгтэй 233 км гол замтай энэхүү төмөр замын ажилд БНХАУ, ОХУ, АНУ, Герман, Испани, Солонгос, Австрали, Их Британи, Турк, Казахстан зэрэг гаднын болон дотоодын 624 компани туслан гүйтэтгэгчээр оролцлоо. Нийт төслийн хугацаанд 2890 хүн ажилласан бөгөөд эдгээрээс 925 нь инженер, техникийн ажилтнууд байлаа. 1740 машин механизм ашиглав. 11 мянган ачааны машин, 850 ширхэг чингэлэг тээврээр бараа бүтээгдэхүүнийг тээвэрлэж төслийн талбайд авчирлаа. Энд ямар ч төмөр зам байхгүй байхад тоног төхөөрөмжүүдийг салгаж авто машинаар авчирсан. Энэхүү төслийг гүйцэтгэхэд 22.6 сая м газар шорооны ажил, 63 мянган шоо метр бетон, 745 мянган ширхэг буталмал чулуу, 145 ус зайлуулах хоолой, 12 мал амьтны нүхэн гарц, 1348 км урттай 15 гүүр, хоёр түвшний авто зам төмөр замын гарам, 584791 ширхэг төмөр бетон дэр, 308 км үүнээс 261 нь уулзваргүй төмөр зам, 584901 ширхэг төмөр замын бэхэлгээ, 208 гэрлэн дохио, 271 км өндөр хүчдэлийн шугам, 109 суман шилжүүлэг, 12 цахилгааны дэд өртөө, радио холбооны 13 цамхаг, 470 км урт шилэн кабель, 26500 метр квадрат бүхий барилга байгууламж, 9400 метр квадрат бүхий 543 ширхэг тоног төхөөрөмжтэй депоны цогцолбор, мөн энэ дэлхийн хамгийн хүчирхэг хөдөлгүүртэй 16 ширхэг зүтгүүр, хамгийн орчин үеийн 25 тоннын даац бүхий 810 ачааны вагон зэргийг хүлээлгэж өгч байна. Энэхүү төсөлд олон дэвшилтэт, инновацилаг, үр ашигтай техник технологийн шийдлийг Монгол Улсад анх удаа нэвтрүүлж, төмөр замын стандартыг шинэ шатанд гаргалаа. Үүнээс дурдвал, Монголд анх удаа нэгдүгээр зэрэглэлийн уулзвэргүй, Европын стандартын зам төмрийг ашигласан. Энэ нь 233 км гол замын урттай 312 урттай дэлгэмэл урттай төмөр зам юм. Мөн дэлхийд тэргүүлэх технологи бүхий Герман улсын зам төмрийн бэхэлгээг анх удаа ашиглалаа. Түүнчлэн Монгол Улсын хамгийн урт гүүр болох 430 метр дам нуруут гүүрийг барилаа. Нэгдсэн удирдлагын төвөөс бүх өртөө, зөрлөгийн дохио, сум, замналыг удирдах, хянах боломжтой бөгөөд галт тэрэгний хөдөлгөөнийг зохицуулах автомат програмыг төмөр замын салбарт анх удаа нэвтрүүллээ. Эрчим хүчийг тасралтгүй хангах үүднээс хоёр эх үүсвэр бий болгосон. Маш олон технологийг нэвтүүлсэн. Энэхүү төслийг хэрэгжүүлэх боломж олгосон Засгийн газар, захиалагч “Тавантолгой төмөр зам” ХХК, хамтран ажилласан байгууллагууд, энэхүү төслийг санхүүжүүлсэн Голомт банк, төслийн хат олондоо талархаж буйгаа илэрхийлье. Энэ төсөл бол олон компани, олон хүний хамтын хүч хөдөлмөрөөр бүтсэн гэдгийг тодотгоё.
Монголчууд бид зам дагаж хөгжил гэж бэлгэшээдэг. Энэ ган замаар олон сая тонн ачаа тээвэрлэж, Монгол Улсын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулна гэдэгт огтхон ч эргэлзэхгүй байна” гэв.
