УИХ-ын чуулганаар Боловсролын ерөнхий хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлэг хийж байна.
УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням Боловсролын ерөнхий хуулийн төслийн танилцуулав. Тэрбээр, өнөөг хүртэл хэрэгжиж ирсэн Боловсролын тухай хууль нь 2002 онд шинэчилсэн найруулгаар батлагдсан бөгөөд түүнээс хойш энэ хуульд Монгол Улсын хөгжлийн бодлого, бусад эрх зүйн баримт бичгийн хүрээнд нийтдээ 31 удаа өөрчлөлт орсон. Боловсролын хуулийг дагалдан Дээд боловсролын тухай хуульд 11 удаа, Бага дунд боловсролын тухай хуульд 14 удаа, Сургуулийн өмнөх боловсролын тухай хуульд 6 удаа, мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай хуульд 2012,2015, 2016 онуудад тус тус нэмэлт өөрчлөлт оруулж иржээ.
Эдгээр шинэчлэл, өөрчлөлтүүд нь хууль тус бүрээрээ дангаараа хийгддэг байсан бөгөөд энэ удаагийн шинэчилсэн найруулга нь багцаараа хийгдэж байгаа нь өмнөх шинэчлэлүүдээс онцлог юм. Боловсролын тогтолцоонд албан боловсролоос гадна албан бус боловсрол, амьдралын орчинд суралцахуйг хүлээн зөвшөөрөх зэрэг суурь асуудлыг хамарсан эрх зүйн шинэчлэлийг хийх нь насан туршдаа суралцахуйн тогтолцоог бүрдүүлэх үндэс болох юм гэв.
Танилцуулгатай холбогдуулан УИХ-ын гишүүд асуулт асууж, хариулт авч байна.
УИХ-ын гишүүн М.Оюунчимэг: Англи хэлийг үндсэн гадаад хэл болгон оруулж байгааг дэмжиж байна. Гэтэл нэгдүгээр ангиасаа сурах талаар олон нийтийн сүлжээнд маш их ярьж, бичиж байна. Үүн дээр тодорхой хариулт өгнө үү. Англи хэлийг нэг эсвэл гуравдугаар ангиас нь заах уу. Манай сургууль, цэцэрлэг 19 дугаар зууны модон сандал, ариун цэврийн өрөөтэй, 20 дугаар зууны сурах бичигтэй өрөвдөлтэй нөхцөл байдалд байна. Энэ хууль батлагдсан даруйдаа хэрэгжиж эхлэх хэрэгтэй. Үүний тулд багш, боловсон хүчин маань бэлэн үү.
Ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням: Англи хэлтэй холбоотой заалт орж байгаа. Энэ бол Боловсролын ерөнхий хууль учир Монгол Улсын бүх боловсролын тогтолцоонд жигд үйлчилнэ гэсэн үг. Англи хэлний тухайд эхлээд үзэх үндсэн гадаад хэл нь англи байна гэж заасан. Харин хуульд яг хэддүгээр ангиас заах тухай тусгах боломжгүй. Үүнийг хөтөлбөрийн дагуу зохицуулна. Боловсролын яам англи хэлийг гуравдугаар ангиас оруулна гэж ярьж буй. Мэдээж гадаад хэлийг заах, олон улс, дэлхийтэй холбогдох нь зүй ёсны хэрэг ч нөгөө талда монгол хүн, Монголын боловсролын тогтолцооны асуудлыг ярьж буй.
УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа: Боловсролын ерөнхий хууль олон сар дуншлаа. Үүний шалтгаан нь хувийн хэвшлээ алаг үзсэн, ялгаварласантай холбоотой. Хувийн хэвшлийн сургуулиуд сайдтай уулзсаны хүчинд заалтуудыг уян хатан оруулж иржээ. Манай улсад байгаа хувийн сургуулиудыг хаахад улсын сургуулиудын хүртээмж байгаа юу. Хүртээмжгүй үед амьдралаас тасархай юм ярихаа болимоор байна. Улсын сургуульд ачааллаа дийлэхээ больсон. Хувийн сургууль энэ ачааллыг үүрэлцэж байна. Хувийн сургуулиудыг үзэн ядаж байгаа гайхаж байна. Англи хэлний тухайд багшийн хүртээмжийн асуудлыг хэрхэн шийдэх вэ. Англи хэлний багш нарын хүртээмж одоо ямар байгаа вэ.
Ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням: Хуулийн төсөлд хувийн сургуулиудыг ялгаварласан зүйл заалт огт байхгүй. Боловсрол нэг талдаа үнэтэй бүтээгдэхүүн. Нөгөө талдаа сонголттой байх ёстой. Боловсролын ерөнхий хуулийн хүрээнд Үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж буй хувийн сургуулиудад хувьсах зардал өгөх, гэрээ хийх байдлаар ажиллана. Одоо хэлэлцэж буй хуулийн төсөлд хувийн сургуулиуд хөтөлбөрийнхөө магадлан итгэмжлэлээ хийлгээд эцэг эх болон Боловсролын яаманд мэдээлэл өгөх ёстой. Мөн сургуулийн ТУЗ-д эцэг эхийн төлөөлөл заавал орох бөгөөд зардлын тайланг мэдээлнэ.
УИХ-ын гишүүн Б.Энх-Амгалан: Үндсэн гадаад хэл гэж юу вэ. Туслах гадаад хэл гэж бас байх уу. Монгол хүн бүр англи хэл сурах албатай юу. Баян-Өлгий аймагт үндсэн гадаад хэл чинь монгол хэл байна гэх үү, англи хэл байна гэх үү. Хэл дагаж сэтгэлгээ явдаг. Багаас нь хүүхдүүдийн сэтгэлгээ харьчихна шүү дээ.
Ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням: Заавал орос хэл сураад болж байсан даа. Дэлхий нийтийн эдийн засаг, шинжлэх ухаан, харилцаа холбоо англи хэл дээр байна. Монгол залуучууд дэлхийд өрсөлдөх хэрэгтэй байна. Дэлхийн шилдэг их, дээд сургуульд тэнцэж буй хүүхдүүдийн талаар бахархаж ярьдаг мөртлөө. Учир шалтгааныг нь ярьдаггүй. Англи хэлтэй учир тэдгээр хүмүүс тэнцэж байна. Тийм учраас бид үндсэн хэлийг англи хэмээн зайлшгүй оруулж ирсэн. Бусад хэлийг судлах эрх нь нээлттэй шүү дээ.
