Эдийн засгийн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар Эрдэнэсийн сангийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцлээ. Тус хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ, С.Бямбацогт, Л.Мөнхбаатар нар УИХ-д өргөн мэдүүлсэн билээ. Хэлэлцүүлгийн явцад гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа.
УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулуун: Монгол Улсын эрдэнэсийн сан үнэхээр ядмаг болсон. Зах зээлийн 30 жилд Монгол Улсын эрдэнэсийн санг тоносон. Машин машинаар нь хөрөнгүүдийг нь гадагш гаргаж, арилжсан мэдээ байдаг. Одоо Эрдэнэсийн сангийн хөрөнгө ямар хэмжээнд байгаа, хэрхэн баяжуулах вэ. Одоо бол хэдэн Ерөнхийлөгчийн зоос, марк л байна. Энэ хууль гарснаараа өөрчлөгдөх зүйл юу байна вэ.
УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт: Энэ хуулийг 1994 онд анх баталсан. Түүнээс хойш хэрэгжүүлж явахдаа эрдэнэс гэдэг нэр томъё, ойлголт нь хязгаарлагдмал. Хувь хүн болон аж ахуй нэгжүүдийн гар дээр байгаа эрдэнэсийг хэрхэн эрдэнэсийн сандаа бүртгэх вэ гэдэг зохицуулалт нь хязгаарлагдмал байсан учраас эрдэнэсийн сангаа арвижуулах ажил учир дутагдалтай байсан. Уран зураг, урлагийн бүтээлийг авч болохоор нэр томъёог өөрчилж өгч байгаа. Эрдэнэсийн сангийн үйл ажиллагааг хэрхэн явуулах вэ гэдэг заалт мөн оруулж өгсөн.
Монголбанкны дэд ерөнхийлөгч Г.Энхтайван: Эрдэнэсийн санд 1.1 их наяд төгрөгийн 2.7 сая ширхэг эд зүйлс хадгалагдаж байна. Үүнд түүх соёлын хөдлөх дурсгалт зүйлс, алт, мөнгөн гулдмай зоос, Богд хааны үеийн зарим эд зүйлс, угсаатны зүйн эд хэрэглэл болон бусад зүйл хадгалагдаж байгаа. Олон улсын аудитын бг ирж Монголбанкны Эрдэнэсийн санд байгаа зүйлсийн үнэлгээг хийсэн. Сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд Эрдэнэсийн санг арвижуулахад хоёр тэрбум төгрөгийн төсөв УИХ-аар баталсан.
УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаяр: Эрдэнэсийн сангаас хулгайч нар хумслаад байгаа учраас хулгай хийх боломжийг нь хаах зорилгоор оруулж ирж байгаа хуулийн төсөл. Тиймээс хэлэлцэхийг дэмжих ёстой гэж бодож байна. Гэхдээ дагаж орж ирж байгаа Эрүүгийн хуулийн ялын бодлого дэндүү бага байна. Эрдэнэсийн санг эрх бүхий этгээдийн зөвшөөрөлгүй зарцуулсан бол 2.7-14 сая төгрөгөөр торгоно гэж байна. Энэ бол мөнгөөр үнэлэгдэхгүй эд зүйл аваад явсан хүмүүсийн тухай ярьж байгаа. Гэтэл, хоёр гурван хонь хулгайлсан хүнтэй адилхан ял оноож байгаа нь буруу. Мөн байнгын хэсэг дэх эрдэнэсийг худалдсан, шилжүүлсэн, зарсан бол 5-27 сая төгрөгөөр торгоно гэж байгаа. Энэ бас хангалтгүй. Байнгын хэсэг дэх эрдэнэс бол гаргадаггүй, хамгийн ховор, үнэтэй түүхийн, соёлын өв. Тиймээс хэлэлцүүлгийн шатанд ялын бодлогыг нэмэгдүүлэх саналтай байна. Үүн дээр хууль санаачлагч ямар бодолтой байна вэ.
УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт: Өмнө нь хуулийн зохицуулалт нь сул байсан. Бүртгэл мэдээлэл, хуулийн хариуцлага нь сул байсан учраас нэмэлт өөрчлөлт оруулж байгаа. Ингэхдээ Эрүү, Зөрчил гээд таван хуульд өөрчлөлт оруулж байгаа. Энэ заалтыг сул байна гэж үзвэл чангаруулж болно.
