Ганцхан Монгол биш дэлхий нийтээрээ КОВИД-19 хэмээн вирүсийн өмнө хүчин мөхөсдөж байна. Энэ вирүс баян ядуу, хөгшин залууг ялгалгүй халдварлаж, хүний биеийн дархлааны системийг сулруулж, жирийн нэг ханиадыг үхэлд хүргэх хэмжээнд хүртэл дэврээж, бидний амьдралын хэмнэлт өмнө үзэж байгаагүй өөрчлөлтүүдийг хийсээр байна.
Уг нь хариуцлагатай байж чадвал өвчлөл буурч, хяналтанд авах боломж бүрэн бий.
Гэвч… бодит байдал дээр иргэдийн анхаарал болгоомжгүй, зуун задгай, хариуцлагагүй үйлдлээс болж өвчлөл хяналтаас гарч, халдвар авсан хүний тоо өдөрт зуу, зуугаар нэмэгдэж эхэллээ. Цаашид энэ байдал үргэлжилбэл өдөр 400-500 хүн халдварлах болно гэж эрдэмтэд мэдэгдсэн. Энэ чинь бид өмнөхөөсөө ч илүү хариуцлагатай байх ёстой гэдгийг л сануулаад байгаа явдал юм.
Ганцхан жишээ дурдвал,
2021 оны гуравдугаар сарын 14-ний өлгөө Улаанбаатар хотоос Архангай аймгийн Хайрхан сум руу гурван иргэн хувийн унаагаар зорчжээ. Эдгээр иргэд уг нь PCR шинжилгээ өгсөн. Гэвч шинжилгээнийхээ хариуг хүлээж эс чадан замд гарсан байна. Гэтэл хариу нь ЭЕРЭГ буюу корона вирүсийн халдвар авсан гэж гарсан байв. Үүнээс болоод Архангай аймгийн Хайрхан сумын онцгой комисс тус иргэдийг сумын нутагт нэвтрүүлэлгүйгээр буцаах шийдвэр гаргажээ.
Ногоон бүс буюу халдваргүй бүсэд ийм л замаар халдвар нэвтэрдэг. Хэрвээ PCR шинжилгээний хариу гаралгүй удсан бол Хайрхан сумын иргэдэд эрсдэлтэй байдал үүсэхээр байлаа.
Аливаа зүйл товлолтой. Цаг хугацаатай байдаг. Мөн яарвал даардаг гэж Монголын зүйр цэцэн үг бий. Монголчууд бид дотооддоо халдвар алдаагүй дэлхийн цорын ганц улс байж болох л байсан. Гэвч жолооч Д гэрийн хорионы дэглэмийг зөрчиж, олон нийтийн газраар хэсүүчилж, эвгүйтүүлэх шахсныг санаж байна уу.
Уг нь хүн бүр дор бүртээ хариуцлагатай байсан бол өдөртөө зуу, зуугаар нэмэгдэхгүй л байх байлаа. 2021 оны хоёрдугаар сарын 23-ны өдөр хөл хорионы дэглэм сулрахтай зэрэгцэн зах, худалдааны төв, хоол, цайны газрууд ямар их ачаалалтай болсныг бүгд л харцгаасан. Тэгвэл тэр ачаалал ихтэй хүний бөөгнөрөл дундуур халдвартай нэг хүн ороод гарахад л асуудал өнөөдрийн хэмжээнд хүрчихэж байгаа юм. Бүгд амны хаалттай, хүн хоорондын зайг байж, ариутгал халдваргүйжүүлэлтийг ягштал биелүүлсэн бол хэдэн ч халдвартай хүн ороод гарсан ч ийм асуудал үүсэхгүй.
Гэхдээ хэн ч өөрийгөө халдвар тээгээд явж байна гэж төсөөлөхгүй биз. Энэ л асуудал. Би халдвар авах хүн бишээ гэж бодож төсөөлж явсан хүн харин эсрэгээрээ халдвар тараагч болж хувирсан жишээнүүд олон шүү.
Үнэн ба зөв намын дарга А.Отгонбаатар гэх залуу Сүхбаатарын талбай дээр халаадтай эсэргүүцлийн жагсаал зохион байгуулж байсныг санаж байгаа байх. Энэ жагсаалын дараа Засгийн газар бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцорсон. Жагсаж, нэгдэж, үзэл бодлоо илэрхийлэх нь Үндсэн хуулиар олгогдсон эрх мөн. Гэвч энэ жагсаалын үеэр халдвар хамгааллын дэглэм зөрчигдсөн. Үүнээс болоод А.Отгонбаатар корона вирүсийн халдвар авч, сэхээний тасагт долоо хоног эмчилгээ хийлгэж буйгаа лайв хийн ярьж байна. Тэрээр хаанаас, хэнээс энэ вирүсийг халдсан бэ гэдгээ мэдэхгүй байгаа гэж хэлсэн. Харин цаг хугацаа, халдварлах боломжтой нөхцлийг нь судлаад үзвэл Засгийн газрыг огцруулсан жагсаал болон түүний дараа өрнөсөн хэд хэдэн удаагийн олон нийтийн цугларалтуудын аль нэгнээс л өвчин авсан байж болзошгүй байгаа юм.
Хаанаас хэнээс халдвар авсан нь хэнд хамаа байх вэ. Авсан нь үнэн. Одоо эмчилгээ хийлгэж байгаа нь үнэн. Мөн нэгэнтээ коронагийн халдвар авсан бол ямар хүнд өвчилдөг вэ гэдгийг маш тодорхой олон түмэнд ойлгуулж байгаа нь ч үнэн. Хамгийн чухал нь А.Отгонбаатар халдвар хамгааллын дэглэмийг л хэсэгхэн хугацаанд зөрччихсөн нь л үнэн болж таарч байна. Гэхдээ залуу хүнд хурдан эдгэрч, үлгэр дууриалал болох байлгүй дээ.
Тэгэхээр Монголын, Улаанбаатарын энэ их халдварын тохиолдлуудын цаад гэм буруутан хэн болж таарав? Та юу? Эсвэл өдөр, шөнийг ялгалгүй ажиллаж байгаа төрийн албан хаагчид уу? Муу нэртэй, луу данстай нөгөө л хэдэн дарга нар уу?
Ямартай ч дэглэм бууруулахдаа таныг, биднийг ууланд зугаалж, зааланд цугларч, бааранд наргиж, караокед бөөгнөрч халдвар авч, бусдад халдаагаарай гэж зөвлөөгүй л юмдаг. Гэвч хэнэггүйтэж, олноороо нэг дор цуглаж халдвар тээж бусдад тараасан та одоо гэмээ буруугаа хүлээ. Энэ бол та бидний хариуцлагагүй байдлын төлөөс юм.
Одоо бүгд хариуцлагатай байя. Дахиж нэг хүн ч нэмэж халдварлахгүй байхын төлөө хамтдаа хичээе. Мөн дахиж нэг ч хоног хоригдохыг хүсэхгүй байна. Хариуцлагатай байж ажлаа хийж, амьдрал ахуйгаа өөд татахыг хүсч байна. Тийм ээ, Бид чадна аа.
