Зургаадугаар сарын 15-н гэхэд коронавируст халдвар буурах тооцоо гарсан гэж Эрүүл мэндийн сайд болон ЭМЯ-наас мэдээлсэн. Гэтэл сүүлийн хоёр өдөр дараалан халдварын тохиолдол 2000-ыг даваад буй. Энэ талаар Шуурхай штабын дэргэдэх Эрдэмтдийн зөвлөлөөс зөвлөлийн гишүүн, МУИС-ийн Физикийн тэнхимийн эрхлэгч, дэд профессор Д.Улам-Оргихоос тодрууллаа.
-Олон нийт маргаашаас халдвар буурна гэсэн хүлээлттэй байна. Үүнд та тайлбар хийж өгөөч?
-Эрүүл мэндийн сайд танилцуулга хийхдээ 15-наас хойш халдвар эрс буурна гэсэн үг хэлсэн. Уг танилцуулгад халдварын дараагийн оргил үе зургаадугаар сарын 15-н буюу энэ сарын дундуур тохионо гэсэн бид тооцооллыг багтаасан. Үүнээс цааш буурна гэж хэлэхдээ эрс гээд хэлчихсэн бололтой. Үүндээ л ороогдоод байх шиг. Үгийн алдаа л гаргачих шиг болно лээ. Тухайн танилцуулгад халдвар аажимдаа буюу 7, 8-р сард дархлаажуулалтын нөлөөгөөр буурна гэж байсан юм.
7-Р САРААС ХАЛДВАР ЯВААНДАА БУУРНА, ХӨЛ ХОРИО ТОГТООХ ШААРДЛАГАГҮЙ
-Зургаадугаар сарын 15-наас халдвар буурна гэсэн атал яагаад 2000 гаруй илрээд байна вэ гэсэн иргэдийн асуултад та тодорхой хариулж өгөөч?
-Нэгдүгээрт, зургаадугаар сарын 15-н хараахан болоогүй байна.
Хоёрдугаарт сарын өмнөх судалгаанд сонгуулийн нөлөөг тооцох ямар ч арга байгаагүй учир үүнийг оруулаагүй дүгнэлт байсан. Гэхдээ зургаадугаар сард нөхцөлд байдал хүнд байх нь ойлгомжтой байсан. Тэгэхээр энэ нь сонгуультай холбоотойгоор 15-наас хойшоо ч үргэлжилнэ гэсэн үг.
Нийслэлийн нийт хүн амын биш, зөвхөн зорилтот бүлгийн 80 гаруй хувийг хоёрдугаар тунд хамруулсан
Сонгуулийн сурталчилгаа хийсэн хугацааны хэрээр сунах нь тодорхой. Тэр үеийн тооцооноос ч халдвар өнөөдөр өндөр гарч байгаа. Үүнд сонгууль, найр, шагнал зэрэг олон нийтийн үйл ажиллагаа, хөл хөдөлгөөн нөлөөлөхөөс гадна хараахан илрээгүй байсан халдварын тохиолдол ороогүй. Тооцоог эрүүл мэндийн яамнаас мэдээлж байгаа буюу батлагдсан тоонд тулгуурлаж хийдэг. Гэтэл одоо нэг хүний цаана хэдэн хүн нууц үе дээрээ явж буйг олж тогтоох боломжгүй болчихоод байна. Өмнө нь хүн болгоныг нэг, хоёрдугаар хавьтал гэж мэддэг, тооцоолох боломжтой байсан.
-Хөл хөдөлгөөн ихсэж байгаа нь халдварын тархалтад нөлөөлж байна гэж та хэллээ. Одоо ямар арга хэмжээ авах вэ. Дахин хөл хорио тогтоох юм уу гэх асуулт иргэдийн дунд байна?
-Зуны сар эхлэхээр монголчууд хөдөө гадаа явдаг. Энэ хөл хөдөлгөөнтэй халдварын оргил үе давхацчихлаа. Үүнийг Улсын онцгой комисс, холбогдох албаныхан мэдэж байгаа. Одоогоор халдвар их илэрч байгаа ч 7-р сараас яваандаа буурна, хөл хорио тогтоох шаардлагагүй. Дархлаажуулалт хийж буй тул 2-4 дүгээр сарынх шиг халдвар огцом нэмэгдэх аюул байхгүй. Байдал хүнд байгаа ч энэ нь зургаадугаар сард үргэлжлээд буурна гэж ойлгож болно.
-Наадам хийвэл халдвар буцаж өсөх үү?
–Улсын баяр наадмыг хийх, үгүйг хэлэлцэж байж шийдэх асуудал байх. Дархлаажуулалтын нөлөөгөөр халдвар бүрэн дарагдах түвшинд хүрээгүй байгааг хэлье. Манай улс хүн амын 61 хувийг дархлаажуулна гэж зорьсон. Энэ нь зорилтот бүлэг гэсэн үг. Гэтэл одоогоор орос вакцинд иргэдийг хамруулж дуусаагүй, 70-80 хувьтай явж байна. Үүнээс гадна эсрэг заалттай буюу жирэмсэн эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд гээд маш олон хүн хийлгээгүй байгаа шүү дээ. Гэр бүлийн бусад гишүүдээс хүүхдүүд халдвар их авч байгаа зэргээс харахад халдварын тархалт тийм ч хурдан намжихгүй. Вакцины нөлөөгөөр халдварын өсөлт саармагжиж, алсдаа багасах ч иргэдийн бодож байгаа шиг хурдан үр дүн гарахгүй.
-Нийслэлчүүдийн 80 гаруй хувь нь хоёрдугаар тунд хамрагдлаа гэж мэдээлээд байгаа шүү дээ?
-Нийслэлийн иргэдийн 80 гаруй хувь нь вакцины бүрэн тунгаа хийлгэсэн бол халдвар үнэхээр буурах ёстой. Гэвч энэ нь нийслэлийн нийт иргэдийн биш зорилтот бүлгийнгийн 80 гаруй хувь юм. Өөрөөр хэлбэл дээрх тоонд хүүхдүүд, жирэмсэн эхчүүд, бусад шалтгаанаар вакцин хийлгээгүй байгаа олон иргэн ороогүй. Мөн хоёрдугаар тунгаа хүлээж буй иргэд бий. Дээр нь 2-р тунгаа хийлгээд 14 хоноогүй буюу халдвар авах эрсдэлтэй 800 мянган иргэн байна шүү дээ. Энэ бага биш тоо. Тэдэнд хэсэг хугацааны дараа дархлаа тогтоно гээд тооцохоор 7 сард нөхцөл байдал дээрдээд, 8 сард бүр сайжирна гэсэн үг.
Гэхдээ дархлаажуулалтыг хурдасгах шаардлагатай. Анзаарсан бол сүүлийн үед вакцин хийж буй хурд саарсан. Одоогоор хоёрдугаар тунг хүн амын 50 хувьд ч хүргээгүй байна. Тэгэхээр иргэдийн хүсэж буй шиг халдвар хурдан дарагдахгүй. Дархлаажуулалтаар тэргүүлж буй Израиль улсад халдвар буурсан ч үр дүнг сар сараар танилцуулж байгааг анзаарах ёстой юм. Мөн нийслэлийн нийт хүн амын биш, зөвхөн зорилтот бүлгийн 80 гаруй хувийг хоёрдугаар тунд хамруулсан гэдгийг ялгаж салгаасай. Нөгөөтээгүүр залуучууд вакцинд хамрагдахгүй байж, гадуур бужигнуулаад байна. Жишээ хэлэхэд яг одоо хоёр залуу амны хаалтаа эрүүвчилчихсэн л явж байгаа нь цонхоор харагдаж байна.
Эрүүл мэндийн яамнаас маргаашаас халдвар буурна гэж ярьсан бол бидний гаргаж өгсөн тооцоогоор тийм байгаагүй. Хэлээд байхад тоохгүй байж хамаг асуудлаа эрдэмтдэдээ тохох нь уу…
