Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан:
-Монгол Улсын үндэсний цахим шуудангийн системийг өнөөдрөөс нэвтрүүлж эхэлж байна. Энэ нь юу вэ гэхээр 16 наснаас дээш иргэд “E-Mongolia” системээр дамжуулан и-мэйл хаягтай болж байгаа. Өнөөдөр Монгол Улсад ухаалаг гар утас хэрэглэж буй 3.8 сая хэрэглэгч байгаагаас 1.5 сая нь “E-Mongolia”-ийг ашиглаж байна. Үндэсний цахим шуудангийн гол давуу тал нь иргэд шууд төртэй харицна. Төр ч иргэнтэй шууд харицна. Өнөөдрийн байдлаар гадаад паспортын хугацаа нь дууссан 61 мянган хүн байна. Эдгээр хүмүүст паспортын хугацаа нь дууссан байна гэдэг сануулгыг и-мэйлээр өгч байгаа. Төрийн үйлчилгээг иргэдэд хүргэх цахим шуудангийн тогтолцоонд Монгол Улс албан ёсоор шилжиж байна. Заавал яам, тамгын газрын үүд сахих шаардлагагүй боллоо. “E-Mongolia” дээр төрийн 680 орчим үйлчилгээ байгаа. Иргэд өөрийн оршин суугаа сум, аймаг, дүүргээсээ ямар нэгэн зардал, чирэгдэлгүй үйлчилгээ авах боломж бүрдлээ. Хамгийн сүүлд та бүхэн “E-Mongolia”-аар цэцэрлэгийн бүртгэлээ хийлгэсэн. Одоогоор 80 гаруй мянган хүүхэд цахимаар бүртгэлээ хийлгээд байна. Ирэх 25-нд бид нар “Танай хүүхэд энэ цэцэрлэгт хамрагдана” гэх мэдээллийг цахим шуудангаар хүргэх боломж бүрдлээ. Сургуулийн бүртгэл мөн цахимаар хийгдэнэ. Цаашдаа иргэн татварын харилцаа үүссэн бол төр шууд мэдээллээ хүргэнэ. Мөн аж ахуй нэгжүүдийн лицензийн хугацаа дууссан бол цахим шуудангаар мэдээлэл очно. Иргэд өөрсдөө “E-Mongolia”-г ашиглах ёстой.
Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хуулийн дагуу хувь иргэний мэдээллийг өөрт нь мэдэгдэхгүйгээр ашиглахыг хориглосон. Тиймээс таны мэдээллийг ямар нэгэн байдлаар төрийн байгууллага ашиглавал танд и-мэйлээр хаягаар мэдэгдэл очно. Давхар тоон гарын үсэгт шилжиж байгаа. 300 мянган иргэн гарын үсгээ аваад байна. Банкан дээр очиж зээлийн хийх шаардлагагүй болсон. Иргэд 11-11 рүү залгадаг байсан бол одоо шаардлагагүй боллоо.
-Нэгдүгээр ангийн бүртгэл хэзээ эхлэх вэ?
-Сургуулиудын бүртгэлийг энэ долоо хоногоос эхэлнэ. Гол 15-16 сургууль байна. Дандаа хамран сургах тойргоосоо гаднах хүүхэд авдаг 1,23,11,18 дугаар сургуулиуд дээр бүртгэлийг ил тод хийнэ. Хэний хүүхэд хамран сурах тойрогтоо хамрагдаж чадсан байна вэ гэдгийг ил болгоно.
-Төрийн өмчит их дээд сургуулиудын төлбөр нэмэгдэж байгаа гэсэн. Үүнийг хэрхэн зохицуулах вэ?
–Төрийн өмчит их дээд сургуулиудын төлбөрийг аль болох нэмэхгүй байх тал дээр анхаарч байна. Сургалтын зардлууд инфляцын, өрхийн зардлын гол хэсэг байдаг. Мөн хувийн ЕБС-иудын төлбөрийг нэмэхгүй байх тал дээр яам ажиллаж байна.
-Хаяг дээрээ биш түрээсийн байр ч юм уу бусад шалтгаанаар амьдарч байгаа хүүхдийг хэрхэн зохицуулах вэ?
–Бүх сургууль дээр хамран сургах тойрог зарлахгүй. 1,23,18 дугаар гэсэн жинхэнэ авлигал авдаг сургуулиудын бүртгэлийг цахим болгоно. Улаанбаатарын хэмжээнд 15 сургууль, 20-иод цэцэрлэгүүд дээр хамран сурах тойргоор нь хүүхэд авах боломжийг нээж байгаа.
