2023 оны төсөвт тодотгол хийж, цалин тэтгэвэр нэмэхээр болсон. Тэгвэл төсвийн тодотголоор 33 тэрбум төгрөгөөр сонгуулийн бэлтгэл ажлын хангах техник тоног төхөөрөмжийг шинэчлэхээр болжээ. СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнарангаас цаг үеийн асуудлаар зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Санал тоолох төхөөрөмжийг шинэчлэхэд 15 тэрбум төгрөг суулгахаар болсон байна. Хэдэн төхөөрөмж шинээр авах вэ?
-Санал тоолох төхөөрөмжийн хугацаа 2024 оны нэгдүгээр сарын 1-ээр дуусна. Уг машинуудаа нэг бүрчлэн хянаж, техникийн үзүүлэлтүүдийг нь шалгаж үзсэн. Ингэхэд 2243 төхөөрөмж хэвийн ажиллагаатай, цаашид ашиглах боломжтой гээд Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газарт хандсан. Ингээд төхөөрөмжийнхөө ашиглалтын хугацааг гурван жилээр сунгасан. 2021 онд Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг зохион байгуулахдаа худалдаж авсан 250 төхөөрөмж шинээрээ байгаа. Харин 200 гаруй төхөөрөмжийг акталж устгах шаардлагатай.
Ингээд 2024 оны сонгуулийн талаар урьдчилсан тооцоолол гаргаж үзэхэд сонгогчийн тоо нэлээд өснө. Хэсгийн хороодын тоо ч нэмэгдэнэ. Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар 2087 хэсгийн хороотой байсан бол 2200 орчим болохоор байгаа. Хэсгийн хороо нэмэгдэнэ гэдэг нь сонгуулийн санал тоолох төхөөрөмжийн тоо нэмэгдэнэ гэсэн үг. Мөн сонгогчийн тоо их байвал төхөөрөмжийг хосоор нь тавьж ажиллуулдаг. Эдгээрийг тооцож үзэхэд төхөөрөмж дутахаар байна. Иймд төсвийн тодотголд хүсэлт тавьж, 500 гаруй төхөөрөмж нэмж худалдан авснаар тооцоолсон хэмжээнд ажиллана гэж үзсэн. 500 төхөөрөмж, дагалдах иж бүрдэл, дүн дамжуулах төхөөрөмж зэрэгтэйгээ нийлээд 15 тэрбум төгрөгийн төсвийг урьдчилсан байдлаар тавьсан.
–Хурууны хээ унших төхөөрөмжийг шинэчлэхэд мөн 18 тэрбум төгрөгийн төсөв суулгаж байгаа юм билээ?
-Санал тоолох төхөөрөмж нэг хэсэг нь, нөгөө хэсэг нь хурууны хээ таних төхөөрөмж бөгөөд Улсын бүртгэлийн газар байдаг. Хурууны хээ таниулах төхөөрөмж бас хуучирч байгаа, солих шаардлагатай болж байгаа юм билээ. Тиймээс төсвийн тодотголоор 18 тэрбум төгрөгийн төсөв суулгаж, Хууль зүй дотоод хэргийн сайдын багцад суулгаж байгаа. Энэ хоёр асуудал шийдэгдвэл 2024 оны ээлжит сонгууль явуулахад техникийн бэлтгэл бүрэн хангагдаж байна гэсэн үг.
–Намын жагсаалтаар нэр дэвшигчдийн нэрийг саналын хуудас дээр бичвэл техникийн хувьд унших боломжтой юу?
-Хамгийн дээд тал нь 56 см орчим урттай саналын хуудас унших хүчин чадалтай. Техникийн үзүүлэлтийн хувьд бол боломжтой. Гэхдээ үүнийг бид эрсдэлээс сайн болгоомжилж тооцож үзэх ёстой гэж бодож байгаа. Нэг сонгогчид 4,5 хуудас өгөөд дөрөв, таван удаа төхөөрөмжид уншуулахад бас эрсдэл үүснэ. Нэг хуудсан дээр зөв бөглөөд нөгөө хуудсан дээр буруу бөглөсөн бол уншилт нь буруу болоод явчих эрсдэлтэй.
-Нэр дэвшигчдийн тоо нэмэгдэхээр нэг сонгогчийн санал өгөх хугацаа нэмэгдэх үү?
-Хугацаанд нэг их өөрчлөлт орохгүй. Хэсгийн хороонд янз бүр байна. Зарим нь 2000 орчим сонгогчтой байхад зарим нь 200 сонгогчтой ч хэсгийн хороод байна. Тэгэхээр бүтэн өдөртөө саналаа өгөх бүрэн боломжтой. Манай санал тоолох төхөөрөмж дунджаар 12 инчийн саналын хуудсыг 10 секунд уншина. Тэгэхээр хүндрэл үүсэхгүй.
