УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2025.09.18/ нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсын 2026 оны Төсвийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж байна.
УИХ-ын гишүүн Ө.Шижир, Улсын төсвийг гарын салаагаар зарцуулж байна. Жавхлан Сангийн сайд болсноос хойш 134 тэрбум төгрөг зарцууллаа. 2016 оноос хойших улсын төсвийн орлого, зарлагатай нэлээд танилцлаа. 2026 оныг Боловсролын жил гэж зарласан. Боловсролын жил гэж зарласан юм бол шаардлагатай байгаа 108 сургууль, 108 цэцэрлэгийг барихад зориулсан төсвийг яагаад суулгаж болоогүй вэ. 2026 онд боловсролын салбарын асуудлыг, 2027 онд эрүүл мэндийн салбараа гэх мэтээр жил жилд салбар салбараар нь асуудлаа шийдээд явж болдоггүй юм уу.
Сүүлийн 10 жилд 1062 сургууль, цэцэрлэг, дотуур байр, өргөтгөл баригдсан байна. Нэг сургуулийн төсөв 2.8 их наяд байсан бол баригдахдаа 3.4 их наяд төгрөг болсон. Төсөвт өртөг нь 600 тэрбумаар нэмэгдсэн.
Нэг сургуулийг дунджаар 3.3 жилд барьж байна. Жил бүр төсвийг нь нэмж хойшлуулдаг, энэ бол төсөв нэмдэг авлига. Сүүлийн 10 жилд баригдсан 1062 обьектоос нэг жилийн дотор баригдсан нэг ч барилга байхгүй. Нэг жилд нэг сургууль барьж чадахгүй бол хүүхдүүдийн асуудлыг бид яаж шийдэх юм бэ. Хүн төвтэй төсөв чинь тэгээд энэ юм уу?
Сангийн сайд Б.Жавхлан, Амсуулдаг хөрөнгө оруулалт гэж одоо байхгүй. 5-10 жилийн өмнө олон байсан байна лээ. Ирэх жил боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт илүү анхаарал хандуулж, төсөв нь 2-5 дахин нэмэгдсэн. Энэ талаар маш дэлгэрэнгүй, олон хуудас материал таны өмнө байгаа.
Ө.Шижир, 2026 оны 549 төсөл хөтөлбөрийн чинь 140 нь өмнөх жилээс шилжсэн, 237 нь төсөв нь хасагдсан буюу 2027 он руу хойшилж байгаа. Тэгээд энэ чинь төсөв нь жил ирэх тусам нэмэгдэж байна. Амсуулж байгаа хэлбэр энэ биш юм уу. 320-хон хүүхдийн багтаамжтай нэг сургуулийг 7 жил барьж байна. Чойжилсүрэн сайд чинь 2000 айлын орон сууцыг нэг жилд бариад байна шүү дээ, Чойжоо сайдаасаа үлгэр жишээ ав л даа гэв.
Б.Жавхлан, Шижир гишүүн ээ, наана төсөл дээр чинь хэдхэн тоо бий. Та тогтоод хараадхаач. Сөрөх гээд л яараад байх юм. 549 төсөл хөтөлбөрийн 140 нь шинэ, 439 нь үргэлжлэх санхүүжилт байгаа. 2017 онд мөн Боловсролын жил гэж зарлаж, нэг зураг төслөөр маш олон сургууль, цэцэрлэгийн барилгын ажил эхлүүлсэн. Тэдгээрийн сүүлчийн хэд нь одоо ашиглалтад орж байгаа. Тэрнээс биш сүүлийн дөрвөн жилд эхэлсэн төслүүдээс ингэж сунжирсан төсөл нэг ч байхгүй гэв.
