Төв Америкийн Никарагуа улсыг олон жил удирдсан ерөнхийлөгч Даниэл Ортега сөрөг хүчнийхэнд эрх мэдлээ алдахаас сэргийлэхийн тулд тус улсад дахиад ямар ч сонгууль явуулахгүйг гэж мэдэгджээ.
2007 оноос хойш ерөнхийлөгчийн албан тушаал хашиж буй 80 настай тэрбээр сөрөг хүчний эсрэг “хана босгох” шинэ хуулийг батлуулахын тулд өөрийн хяналтад байдаг парламенттай хамтран ажиллахаар болсноо бас мэдэгдсэн байна.
Ням гарагт болсон 1979 оны Сандинист хувьсгалын 47 жилийн ойн баярын арга хэмжээний үеэр Ортега уг мэдэгдлийг хийжээ.
Дарангуйлагч Анастасио Сомозагийн харгис дэглэмийг түлхэн унагасан энэ хувьсгалд тэр өөрөө тэргүүлэн оролцож байсан юм.
Одоо тэрбээр Никарагуа улсыг өөрийн гэргий Росарио Мурильотой хамтран удирддаг.
“Энэ мэдэгдлээрээ Ортега, Мурильо хоёр улс орноо гэр бүлийн дарангуйлалд шилжүүлэх замыг тавьж байна” гэж Armed Conflict Location and Event Data төрийн бус байгууллын Латин Америкийн ахлах шинжээч Тициано Бреда хэлжээ.
Төрийн албаны олон мянган ажилтны өмнө үг хэлэхдээ Ортега “Манай улсад дахин ямар ч сонгууль болохгүй тул сөрөг хүчний төрийн эрхийг булаах оролдлого хаагдаж байна. Төрийн эрхийг булаахыг санаархагчид, эх орноо худалдсан урвагчдын эсрэг хана босгох шаардлагатай тул бид холбогдох хуулийг батлуулахын тулд Үндэсний Ассемблейтэй хамтран ажиллах болно” гэж мэдэгдсэн байна.
Ирэх онд Никарагуад ээлжит сонгууль явагдах хуваарьтай байгаа.
2021 оны сонгуулийн үеэр Ортегагийн дэглэм сөрөг хүчний намуудыг тарааж, нэр дэвшигчдийг нь хорьж байв.
Өнгөрсөн онд Ортега үндсэн хуульдаа хэд хэдэн шинэчлэл нэвтрүүлсний дотор ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацааг таваас зургаан жил болгон сунгаж, дэд ерөнхийлөгчийн алба хашдаг гэргийдээ “хамтарсан ерөнхийлөгч” гэх шинэ албан тушаалыг бий болгосон юм.
Тиймээс АНУ-ын засаг захиргаа одоо түүний дэглэмийг “Ортега-Мурильогийн дэглэм” гэж нэрлэх болсон.
Ням гарагт үг хэлэхдээ Ортега энэ оны нэгдүгээр сард Венесуэлийн ерөнхийлөгчийг баривчилсан АНУ-ын тусгай ажиллагааг шүүмжилсэн байна.
“Тэд бүх хүчээрээ Николас болон түүний гэргий Силия нарын ордон руу дайрсан. Голдуу кубачүүдээс бүрдсэн хамгаалалтын албаныхныг хөнөөж, тэднийг АНУ-д хорихоор авч явсан. Энэ бол аймшиг” гэж Ортега ярьжээ.
2018 онд Никарагуа даяар зохион байгуулагдсан эсэргүүцлийн жагсаалын ард гаднын гар хөл болсон урвагчид байсныг тэр энэ үеэр мэдээлсэн байна.
НҮБ-ын тооцоолсноор уг жагсаалыг дарахдаа Ортегагийн дэглэм 350 гаруй хүний амийг хөнөөж, олон зуун хүнийг шархдуулж, нэг сая орчим хүнийг гадаад руу дүрвүүлсэн гэдэг.
Саяхан уугуул иргэдийн удирдагч, дөрвөн удаа парламентын гишүүнээр сонгогдсон 73 настай Бруклин Ривера гурван жил орчим хугацаанд шоронд хоригдсоны дараа нас барсан юм. АНУ, НҮБ, олон улсын хүний эрхийн байгууллагууд түүний үхэлд Ортега, Мурильо нарыг буруутгаж байв.
Сүүлийн байдлаар Никарагуагийн шоронгуудад 50 орчим улс төрийн хоригдол байгаа гэсэн тоог Human Rights Watch байгууллага гаргасан байдаг.
Ортегагийн дэглэм сүүлийн жилүүдэд 546 хүнийг иргэний харьяаллаасаа хасаж, 5,600 гаруй төрийн бус байгууллага, 29 их сургууль, 58 хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг хаажээ.
Эх сурвалж: Associated Press
