Монголын нийгэм, улс төрийн ороо бусгаа цаг үе өнөөг хүртэл үргэлжилсээр. Сайны хажуугаар саар зүйл олон тохиолдох юм. Болж бүтэхгүй бүхнийг эхэлж хүлээж авахдаа боож үхэх шахаж, сүүлдээ өдөр тутмын амьдралд тохиолддог үйл явдал мэт хэвийн үзэгдэл болж, улмаар хошин шогийн өндөр мэдрэмжтэй ард түмний хийсвэр онигооны хэлбэрт шилжиж, хэв шинж, утга агуулгаа алдан алдсаар өөр шинэ тохиолоор умартахад хүрнэ. Энэ зарчмыг эргэн дурсаж, дөнгөж өнгөрсөн гуравдугаар сарыг бас нэг удаа дурсаад үзье.
Гуравдугаар сар “Эх орончдын өдөр”-өөр эхэлсэн. Эх орончдын энэ өдрөөс буюу гуравдугаар сарын 1-нээс эхлэн:
- Голомт,
- Худалдаа хөгжил,
- Капитал,
- Капитрон,
- Улаанбаатар,
- Чингис хаан,
- Үндэсний хөрөнгө оруулалтын банк нийт тэтгэвэр авагчдад сарын 1.0 хувь, жилийн 12 хувийн хүүтэйгээр 12 сарын хугацаатай зээлийг тэтгэврээ барьцаалан олгохоор болсон нь таатай байлаа. ХААН болон Төрийн банк аль оны эхэнд тэтгэврийн зээлийн хүүг 12 хувьд хүргэж бууруулахаар гэрээ байгуулсан байсан юм. Тиймээс ийнхүү арилжааны банкууд тэтгэврийн зээлийн хүүг 18-аас 12 хувь болгож бууруулсныг онцлох нь зөв болов уу.
Мөн Эх орончдын өдрийг тохиолдуулан нохой жилийн анхны барилдаан болж, Архангай аймгийн Чулуут сумын харьяат, Алдар спорт хороо, Бөхбилэгт дэвжээ, Бурхан буудай группийн бөх, улсын начин Б.Амарзаяа 8 даван түрүүлж, Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын харьяат, Хан-Хэнтий аварга дэвжээ, Алтай констракшны бөх, улсын арслан Э.Оюунболд үзүүрлэсэн. Бөх гэснээс “Допинггүй монгол бөх” төслийн хүрээнд анх удаагаа баяр наадмаас бусад үед бөхчүүдээс авсан сэргээшийн шинжилгээний хариуг 9-ний өдөр зарласан. БНСУ-ын Допингийн хяналтын лабораториос ирүүлсэн шинжилгээний дүгнэлтэд:
• Аймгийн хурц арслан Б.Номиндалай,
• Сумын заан С.Майнбаяр,
• Улсын начин Э.Даш,
• Улсын гарьд Ө.Бат-Орших нараас Дэлхийн допингийн эсрэг агентлагаас гаргасан хориотой бодисын жагсаалтад орсон бодис илэрчээ. 
Дүгнэлттэй холбогдуулан Улсын гарьд Ө.Бат-Орших арьсны өвчний улмаас ТАМОКСИФЕН гэдэг эмийг эмийн сангаас авч уусан гэдэг тайлбарыг хийж, “ПАРАЦЕТАМОЛ гэх мэтийн халуун бууруулах, өвчин намдаах эмүүд нь хориотой юм байна шүү.” гэсэн тайлбар, мэдэгдэл гаргажээ. Мөн Улсын начин Э.Даш нь гэмтлийн улмаас үүссэн өвчний эмчилгээний явцад өвчин намдаах эм бэлдмэл, эхэсийн тарилга хийлгэсэн нь допингийн шинжилгээнд бүдрэхэд хүргэсэн хэмээн тайлбарлав. Ерөнхийдөө тэд эмчилгээ хийлгэсэн болохоос допинг хэрэглээгүй гэсэн.
Мөн эх орончдын өдрөөр музейнүүд үнэ төлбөргүй үйлчилсэн нь бэлэг болохоос гадна бөөн дуулиан дэгдээв. Үнэгүйд нугасгүй монголчууд амралтын хоёр өдөр амжиж үзэх гэж дарааллын ачаалал үүсгэж, үйлчилгээний ажилчид ч тэр хэрээр стрессдэн бухимдалтай ажиллаж, аль аль талдаа асуудал үүсгээд амжив. Үүний буруутнаар эцэст нь үнийн дарангуйлал тодров.
Үзвэр үйлчилгээгээр цангасан гэх ард иргэд үнэ хямд байсан бол яалаа гэж ийм байдал үүсэх билээ хэмээн гомдоллож байсан юм.
Энэ бужигнаан намжив уу үгүй юу, эмэгтэйчүүд эрхээ тунхаглах өдөр залрав. Эрхээ хэт мэдэрсэн эмэгтэйчүүдийн эрүүлжүүлэх байрыг эзэгнэсэн тоо баримт өмнөхөө илт давуу гарах нь тэр. Баярын өдрөөр согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 176 зөрчил гарчээ ослыг өмнөх 7 хоногтой харьцуулахад нийт дуудлага 26 хувиар, зам тээврийн ослын шинжтэй дуудлага мэдээлэл 29 хувиар, гэмтсэн хүний тоо 35 хувиар, гэмтсэн хүүхдийн тоо 50 хувиар тус тус өсчээ. Эрүүл мэндээрээ хохирч, гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртсөн гэх дуудлага ч цагдаагийн байгууллагад бүртгэгдсэн байна.
За тэгээд гэр бүл шиг хэрэлдэж, уралцах улс төрчдийн маргаан ч эдгээр өдрүүдэд эрчимтэй өрнөснийг хэлэх үү. Хоёр тийш үг чулуудалцаж, буруутай, буруугүй гэж мэлзэж, өштөн дайсагналцах явдал ч хаврын синдромтой өрнөж байна.
Хамгийн гол нь энэ хаврын онцлог нь бүгд олон гол рольтойгоор өрнөх болсон. “Эрдэнэтийг барьцаалсан нь”, “Оюутолгойн гэрээ”, “Офшорчид”, “АН-ын ротаци” зэрэг детектив романуудыг энд дурьдаж болно. Ш.Батхүү гол дүртэй Д.Сугар, Ч.Ганзориг туслах роль бүхий Г.Алтан, С.Анхбаяр зэрэг хүмүүс Эрдэнэтэд, С.Баяр, С.Баярцогт, Сү.Батболд гэх мэт зарим “томчууд” Оюутолгой, офшорт, С.Эрдэнэ, Баабар гол дүр бүхий АН-ын бусад гишүүд ардчилагчдын үйл явдалд толгойлж яваа.
МАНАН-гийн хажуугаар МАХН ч чимээгүй суусангүй. Өөр намуудтай нэгдэн нийлж, бусдыгаа үгүйсгэв. Мөн МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр нарын хүсэлтэд Дээд шүүх татгалзсан шийдвэр гаргасан явдал нь тус намын Мөрийн хөтөлбөрийн өөрчлөлт байлаа. Тэд мөрийн хөтөлбөртөө Дээд үндсэн хуулийг батлах тухай тусгасан нь Дээд шүүх татгалзах шалтгаан нь болсон байж болох ч энэ бол хуулинд хориглоогүй зүйл учраас удахгүй бүртгэл амжилттай болно гэдэгт тэд их л итгэлтэй байгаа юм.
Нам гэснээс өнгөрсөн сард Дэлхийн Монголчууд нам мэндэлсэн. Ингэснээр Монгол Улс 28 намтай болсон юм. Харин үүний дараа мэндлэхээр дуншиж байсан Иргэний хөгжил, хүмүүнлэг үйлсийн нам /ИХХҮН/-ыг Дээд шүүх бүртгэхээс татгалзсан байдаг.
Шүүх цагдаа гэснээс Эрүүгийн цагдаагийн албаны Эдийн засгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх газраас гуравдугаар 
сарын 1-ний өдөр “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгт прокурорын зөвшөөрөлтэйгээр нэгжлэг, үзлэгийн ажиллагаа явуулсан. Харин Жигжиднямаа энэ үед байгаагүй гэнэ. Энэ талаар тэрээр “…намайг эзгүйд Прокурорын газраас албан бичиг ирсэн юм билээ. Тэр нь “ТМХС Монгол” компани, “УБТЗ” ХНН-ийн хооронд 2012 онд хийсэн гэрээтэй холбоотой бичиг баримтуудыг өгнө үү” гэсэн утгатай бичиг байсан. УБТЗ-ын Удирдах газарт ямар ч нэгжлэг баривчилгаа болоогүй гэдгийг дахин хэлье. Энэ асуудлаар “УБТЗ” ХНН маш тодорхой мэдэгдэл гаргасан. Цагдаагийн байгууллагаас яагаад тийм тайлбар хийснийг тодруулахаар холбогдох албаны хүмүүст үүрэг өгөөд байгаа.” гэсэн тайлбарыг өгчээ. Гэтэл тун удалгүй Д.Жүгдэрнямын Фрейткоммодити консалтантс’ ХХК-д нэгжлэг хийлээ гэх мэдээлэл гарлаа. Нэг нь үгүйсгэсэн асуудал араасаа ийнхүү үргэлжилсэн нь цаанаа л учиртай гэлцэнэ.
Үүний зэрэгцээ ШЕЗ, Х.Нямбаатар нарын дунд үүссэн маргааныг ч энд дурдалгүй өнгөрч болохгүй. ХОМ-тэй холбоотой энэ асуудал одоо ч нэг талдаа гараагүй яваа. Дан ганц шүүгч нар, гэлтгүй төрийн өндөрлөгүүдийн болон гишүүдийн ХОМ энэ өдрүүдэд олны анхаарлыг ихэд татсан юм.
Зөвхөн нийгэм, улс төрийн хүрээнд бантан болоод өнгөрөв үү гэвэл бас үгүй юм аа.
Өнгөрсөн сарын хамгийн эмгэнэлтэй явдлаар Дүнжингарав-2018 уралдаан тодорхойлж байна. Засгийн газрын зөвшөөрөл ч нөлөөлөхөө байсан том толгойтнуудад төрийн төмөр нүүр дутаад байна гэх авч, тэр төмөр нүүр нь өөрөө том толгойтонтой сүлбээтэй бол яах вэ гэсэн асуулт ч энд байгааг үгүйсгэх аргагүй. Гол нь Монголын ирээдүйн төлөө тууштай дуугарах, дугтрах том толгойт ч энд үгүйлэгдээд байна.
Спортын эргэн тойронд өрнөсөн бас нэгэн хөнгөхөөн ч гэсэн хөндөх ёстой асуудал болж өнгөрсөн нь өвлийн олимп. За яахав, хувцас хэрэглэлийн элдэв яриа өрнөснийг хальт саная. Хувцаслалт бол сөрөг үнэлгээ авсан. Хоёрхон тамирчиндаа тендерээр, өндөр зардлаар мешок хөнжил шиг, өнгө үзэмжгүй хувцсыг урласан тэр эрхмүүдийг хатуу шүүмжлээд өнгөрсөн. Олимптой холбоотой бас нэг асуудал үүссэн нь Б.Сумъяатай холбоотой. 7 настайгаасаа тэшүүрийн спортоор хичээллэж эхэлсэн бөгөөд 10 жилийн дараа өвлийн олимпийн аварга болсон тамирчнаасаа улс 16 сая төгрөг харамлалаа гэсэн мэдээлэл нэлээд шуугиан дэгдээсэн билээ. Гэтэл Монголын тэшүүрийн холбооноос Б.Сумъяа өвлийн олимпийн эрх аваагүй гэх мэдэгдлийг гаргасан юм. Ямартай ч Асашёрюү Д.Дагвадоржийн дэмжлэгээр Б.Сумьяа Японы биеийн тамирын их сургуульд суралцахаар болсон нь яамай даа.
Одоо Монгол Улсын нэр дэлхийн тавцанд хамгийн их мандаж байгаа салбар бол спорт. Ядаж энэ талдаа дэмтэй байхад юм дуулгаж л таарна.
Улс орныхоо хөгжлийн төлөө улс төрчид нь олигтой хөдлөхгүй байхад урагш хөтлөх гарц байвал зүтгэж л байх нь зөв. Нэг жишээ сануулъя. УИХ-ын дарга М.Энхболдын охин Э.Хулан 2016 оны орон нутгийн сонгуульд Сонгинохайрхан дүүргийн 6-р хороонд МАН-аас нэр дэвшиж ялалт байгуулсан.
Тэрээр гуравдугаар сард өнгөрсөн хугацаанд тойрогтоо хийж хэрэгжүүлсэн ажлаа сонгогчиддоо тайлагнажээ. “СХД-ийн ИТХ-ын төлөөлөгч Э.Хулан нь тойргийнхоо сонгогчидод эрүүл амьдрах гарын авлага тарааж, хүчилтөрөгчийн коктейлээр дайлсан байна. Мөн тэрээр жүжигчин Г.Ундармаатай хамтран эмэгтэйчүүдэд гоёлын даашинз бэлэглэн, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг шинэ жилд оролцуулах боломж олгож, хөгжлийн бэрхшээлтэй таван иргэнд эвхэгддэг тэргэнцэр бэлэглэсэн гэх зэргээр ажлаа тайлагнажээ.” гэсэн мэдээлэл яг л шар мэдээ болж сонсогдоод байгаа юм.
Ганц энэ эрхэм биш иймэрхүү байдлаар ажиллаж байгаа төрийн өндөр албан тушаалтнууд, түүнээс ч дор эрхмүүд манай төрд олон байхад мандан бадрах тухай ярихад хол биз дээ гэж харуусна. Ганц сард өрнөсөн явдлын зах зухаас дурьдахад ийм байна. Ямар сайндаа улс төрчид нь хошин шогчдоо ажилгүй болголоо гэх яриа гарах вэ дээ. Ирэх сарууд ээлтэй болтугай.
