Хүүхдийн мөнгө энэ чуулганаар эцэслэгдэж амжих уу гэсэн эргэлзээ төрж байлаа. Ямар ч байсан батлахаар болж байх шиг байна. Гэхдээ бүх хүүхдэд биш, ялгавартайгаар. Ингэж дахин ялгалт нь ямар хэрэгтэй, хэнд ашигтай байж болохыг харах гэж оролдов.
УИХ-ын хаврын чуулганы хуралдаанаар хамгийн их асуудал, шүүмжлэл, улс төржилт дагуулсан хуулийн төслөөр Ерөнхийлөгч болон эрх баригчдаас гаргасан хүүхдийн мөнгө олгох тухай хуулийн төслүүд шалгарч, элдэв маргаан, улс төржилтийг дагууллаа. Эцэст нь эрх баригчдын ялалтаар төгсөж байх шиг. Заавал хувьлаж, ялгая гэсэн саналыг зүгээр гаргаж тавиагүй нь лавтай. Өнгөн хэсэг дээрээ ардын үрсийг ялгана, ялгахгүй гэж маргаж байгаа боловч үнэн чанартаа өмнөх амлалтаа цуцлах, мартуулах далд санаа энд цухалзаад байгааг анзаарав уу?
Өмнөх засгууд мөн л өнөөдрийнх шиг 40, 60 хувь болгож хүүхдүүдийг ялгаварлаж байсныг Ц.Нямдорж сайд тэргүүтнүүд энэ чуулганаар эргэн сануулж, бүх хүүхдэд өгье гэсэн бүхний амыг таглаж байна. Энэ дүр зургийг харахаар манай эрхэм түшээд ой санамжаа алдах өвчтэй ч юм шиг. Төрийн сэнтийд тухласан даруйдаа түмний шаардлага, өөрсдийн амлалтаа үгүйсгэж цааш түлхэж, хойш тавичихна. Тэгж байтал сонгуулийн дуун ойртохын цагт хүүхэд томгүй бүгдэд нь гэнэт хайртайгаа санаж, халамжийг харин ч гамгүй цацаж, хайлан урсаж цагаандаа гарцгаадаг.
Гээндээ ч бий, гоондоо ч бий гэдэг байх аа. МАНАН бол хоёр хар хэрээ юм. Бие биеийнхээ харыг гайхаад ч нэмэргүй. МАН 2016 оны сонгуулийн дараа аравдугаар сар хүртэл хүүхдийн мөнгөн тэтгэмжийг таг зогсоосон. Учир нь АН гэнэт ухаан орж, бүх хүүхдэд хайр зарлаад сонгуулийн өмнө улсын мөнгийг дуусгачихсан гэж байгаа.
Гэлээ гээд МАН алгаа хумиад суултай биш, 2016 оны аравдугаар сараас эхлэн зорилтот бүлэгт гэж нийт хүүхдийн 60 хувьд нь 20 мянган төгрөгийг тарааж эхэлсэн. Ингэхдээ үлдсэн 40 хувьд нь 2019 онд мөнгийг нь нөхөн олгоно гэж УИХ амлалт өгч ард түмнийг хошгоруулаад өнгөрөв. Ийн хошгоруулж байхдаа 2016 оны зургадугаар сараас 2017 оны нэгдүгээр сар хүртэлх мөнгийг нь өнөөх үлдсэн хүүхдүүд болох 40 хувийнханд ор тас мартуулаад орхисон юм. Улмаар Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жилд дахин хайр зарлаж, алагчлалгүйгээр ард түмний үрсэд 20 мянган төгрөгийг нь өгсөн боловч сонгуулийн жил дууслаа, дахиад л ялгачихсан. Ийнхүү өнөөдөртэй золгож байгаа нь энэ.
Үнэндээ одоо ч гэсэн 2020 он хаяанд ирлээ. Орон гаран төрийнхний “орох”, ард түмэнтэйгээ “ойртох” цаг болжээ.
Хүндрэлээс гарах цор ганц гарцаар ОУВС-г сонгосон эрх баригчид өнөөдөр алхам алхамаар ойртож эхлэхгүй л бол ирэх сонгуульд эвгүйтэх янзандаа орсныг эрх биш гадарлаа биз. Дэн дунтай явж ирсэн хүүхдийн мөнгөний асуудлыг гэнэт сөхөж тавиад 80, 100 хувь болгох боломжийн тухай хэлэлцэж эхэлсэн. Ингэж олон нийтийн анхаарлыг хувьласан тоон дээр төвлөрүүлж байгаад өмнөх амнаасаа буцах сайхан боломжийг олж харсан бололтой. Нэгийг нөгөөгөөр мартуулах аргад тэд ч гаршиж.
Нэг үгээр бол аваагүй үлдсэн хагас жилийн хүүхдийн мөнгөө 2019 онд нөхөж авна гэсэн хүлээлт талаар болох гэж байгааг л эцэст нь сануулах гээд байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, одоо нийт хүүхдийн 80 хувьд нь 20 мянган төгрөг олгохоор батлагдвал өмнө нь 40 хувьд багтаж байсан хүүхдүүдийн мөнгөө аваагүй хоцорч цонх гарсан саруудын нөхөн олголт талаар болно гэсэн үг. Хэдийгээр нэг хүүхдийн 120 мянган төгрөг гэдэг дангаар нь бодоход тийм ч их биш сонсогдох боловч Монгол Улсын 18-аас доош насны бүх хүүхдийн 40 хувиар тооцвол мэдээж багагүй тоо гарна. Тийм л дүнгээр төсөв хэмнэх таатай нөхцлийг түшээд бүрдүүлж байна. Ялангуяа 80 хувиас үлдэх хүүхдүүд болох 20 хувьд нь хэзээ нэгэн цагт хүүхдийн мөнгийг нь нөхөн олгох тухай нэг өгүүлбэр ч яригдахгүй байгаа.
Хүүхдээс харамлаж хэмнэсэн мөнгөө өөр бусад бүтээн байгуулалт нэрийн дор ямар бүтэлгүй олон төсөл хөтөлбөрөөр халааслах гэж байгааг таашгүй. Хардах эрх хүн бүрт бий.
Дээр нь нэмэхэд, баячуудын тоонд багтаж буй 20 хувьд хамрагдсан хүүхдийн гэр бүл үнэхээр бэл бэнчинтэй айл гэх баталгаа огт байхгүй. Энэ нь өнөөх үнэнтэй үл нийцэх судалгаатай шууд холбоотой. Өрнөөс өрний хооронд амьдарч буй манай нийгмийн дундаж давхаргынхан магад хөрөнгөтний эгнээнд олноороо элссэн байгаа. Ийм эгнээнд багтсандаа гомдолтой маш олон айл өрхүүд байдаг гэдгийг захын хүн хэлнэ.
Мөн хүүхдийн хадгаламждаа мөнгийг нь авалгүй үлдээж, хуримтлуулан хүүхдийнхээ ирээдүйд зориулах гэсэн өрхийг хүүхдийн мөнгө авахыг хүсдэггүй гэж тодорхойлж байгаа нь учир дутагдалтай юм. Тэдэнд мөнгө хэрэгтэй гэдгээ илэрхийлэхийн тулд дансанд нь орсон 20 мянган төгрөгийг зайлшгүй гаргах ёстой байж таарахгүй. Шууд хуримтлал үүсгэх эрмэлзэлтэй энэ бүлгийн хүмүүс ч бас хасагдах эрсдэлтэй байгаа юм.
Энэ байдал эцсийн дүндээ Монголын ирээдүйгээр тоглосон, баян, ядуугийн ялгааг багачуудад багаас нь мэдрүүлсэн зэрэг олон сөрөг үр дагавартай өрнөж байна. Олон улсын жишгээр хүүхдийн тэтгэмжээ өндөр хэмжээгээр тогтоож чадахгүй юм аа гэхэд, Үндсэн хууль, нэгдэн орсон конвенцуудаа бодоод нэг ч хүүхэд үлдээлгүй сар бүр 20 мянган төгрөг өгөөсэй гэж хүмүүс хүсч байна. Гэсэн ч өндөр сэнтийтнүүд өөрсдийнхөөрөө зүтгэж, УИХ-ын дарга алхаа цохиж, ангилан ялгагчид санасандаа хүрэх нь гарцаагүй.
Энэ мэтээр улс төрийн гол тоглолтоо ирээдүй хойч үе рүүгээ чиглүүлж, аливаа хуурмаг үйлдлээ энэ л эмзэг бүлэгт төвлөрүүлж байдаг мунхаг төрийнхний ухаан мөд сийрэгжихгүй бололтой. Төрийн сөрөг үйл хэргийг сөрж чадах, увайгүй үйлдлийг таслан зогсоох цор ганц хүч бол сонгогч иргэн билээ.
