Хичээлийн сургууль орж эхлээд сар гаруй болж байна. ЕБС-ын хүүхдүүдийн эрүүл аюулгүй байдлыг хангах үүднээс сургуулийн орчинд хүүхдийн эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлөх хүнсний бүтээгдэхүүнийг худалдаалахыг хориглож байгаа билээ. Тухайлбал, Чихэр, мөхөөлдөс, шоколад зэрэг энгийн нүүрс ус ихтэй хүнсний бүтээгдэхүүн, Нийлэг буюу химийн аргаар гарган авсан кремтэй бүтээгдэхүүн, Бүх төрлийн цуужуулсан, утсан, лаазалсан, бүтээгдэхүүн (давсалсан самар, цуу, загас, хиам, махан бүтээгдэхүүн, зайдас),
Өндөг, хуурай өндөг, майонез, Байгалийн бус өтгөрүүлсэн сироп ашиглаж үйлдвэрлэсэн бүх төрлийн шүүс, Бүх төрлийн хийжүүлсэн ундаа, Кофе Их тосонд шарсан бүтээгдэхүүн, хоол хүнс (шарсан төмс, шаржигнуур тахиа), Түргэн хоол (пицца, гамбургер, хотдог), Төрөл бүрийн нийлэг химийн аргаар гаргаж авсан хоол амтлагч (вигор, дошида), Шөлний тос, өөхөн тос түүгээр хийсэн бүтээгдэхүүн (гэрийн хайрсан боорцог, мушгиа боов), Хайлуулсан элсэн чихэрт дүрж амталсан гурилан бүтээгдэхүүн, Дулааны боловсруулалтад орсноос хойш тасалгааны хэмд 3 цаг буюу түүнээс дээш хугацаанд хадгалсан болон хоносон хоол, хүнсний бүтээгдэхүүн, зэргийг хориглосон байгаа.
Бид зөвшөөрөлтэй хүнсний бүтээгдэхүүн худалдаалдаг
Өнөөдрийн байдлаар ЕБС-иудын ойр орчим байгаа Хүнсний дэлгүүр болон ТҮЦ-үүд худалдаалахыг хориглосон хүнсний бүтээгдэхүүнийг худалдаалсаар л байна. Тухайлбал, гуравдугаар сургуулийн ойр орчимд байгаа бүх ТҮЦ-үүд “Сургуулийн орчинд худалдаалахыг хориглосон хүнсний бүтээгдэхүүнийг” худалдаалж байна. Эдгээр ТҮЦ-ний эзэд “Бид зөвшөөрөлтэй хүнсний бүтээгдэхүүн худалдаалдаг. Энд ямар нэгэн хугацаан дууссан бүтээгдэхүүн байхгүй. Одоо үйлчилгээ авч байгаа хүн бүр бүтээгдэхүүний хаяг шошгыг сайн харж байж худалдан авалт хийдэг болчихсон. Мөн Мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас байнга шалгалт хийдэг. Тухайлбал, өнгөрсөн дөрөв дахь өдөр шалгалт ирээд явсан. Бидний худалдаалж байгаа хуушуур пирошки бүгд зөвшөөрөлтэй. Сургуулийн хүүхдүүд гэхээс илүүтэй иргэд ихээр үйлчлүүлдэг. Хориглож байгаа зүйлээ сургууль дотроо зарахгүй байхад болно шүү дээ” гэв.
ЕБС-иудын хашаа гадна болон эргэн тойронд байгаа хүнсний дэлгүүр болон ТҮЦ- дээр хяналт шалгалтыг хийж байгаа
Харин нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Эрүүл мэнд боловсрол соёлын хэлтсийн дарга Д.Цэнд-Аюуш “ ЕБС-ийн орчинд хүнсний бүтээгдэхүүн хориглох тухай Эрүүл мэнд сайд болон БСШУС-ын сайдын тушаал гарсан байгаа. Энэхүү тушаал өнгөрсөн долдугаар сарын 9-ны өдөр гарсан. Манай мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас хяналт шалгалт хийж ажиллаж байна.
Нийслэлийн хэмжээнд 262 ЕБС дээр сэрэмжлүүлэг нааж байгаа. Мөн Урьдчилан сэргийлэх чиглэлийн шалгалтыг хийж байгаа. Энэхүү шалгалтыг хоёр үе шаттай хийж байна. Одоогийн байдлаар Сургуулийн үдийн цай болон ном гарын авилга дээр хяналт шалгалтыг хийгээд дуусч байгаа. Мөн ЕБС-иудын хашаа гадна болон эргэн тойронд байгаа хүнсний дэлгүүр болон ТҮЦ- дээр хяналт шалгалтыг хийж байгаа. Хяналт шалгалтаар зөрчил гарсан тохиолдол ариглах арга хэмжээг аваад явж байна. Зөрчлийн тухай хуулиар иргэнийг 300 төгрөгөөр , аж ахуйн нэгжийг гурван сая төгрөгөөр торгодог. Шаардлага хангахгүй хаяг шошго тодорхой бус хүнсний бүтээгдэхүүнийг устгалд оруулдаг”гэлээ.
Худалдаалж байгаа болохоор хүүхдүүд авч хэрэглэж байна
Эцэг эхчүүдийн хувьд хүүхдээ сургуулийнхаа орчинд юу худалдаж идэж байгаа тэр болгон сайн мэдэхгүй байна. Ихэвчлэн хуушуур пирошки, ундаа чихэр зэргийг худалдаалж иддэг байх гэж байлаа. Ингээд Сүхбаатар дүүргийн иргэн н.Туяа” Сургуулийн орчинд хориглосон бүтээгдэхүүн гээд хэлж байгаа боловч бүх сургууль орчинд байгаа худалдааны газар хориглосон зүйлүүдийг худалдаалж байна. Худалдаалж байгаа болохоор хүүхдүүд авч хэрэглэж байна. Хэрэв тухайн худалдааны газар сургуулийн хүүхдүүд хориглосон хүнсний бүтээгдэхүүн худалдаалахгүй гэвэл хүүхдүүд авч хэрэглэхгүй байх. Манайд даанч тийм боломж болохгүй болохоор хэцүү. Иймээс тухай хяналт тавих ёстой байгууллага сайн анхаарах хэрэгтэй болов уу” гэлээ.
Ирээдүйд эрүүл иргэнтэй байхын тулд хийж байгаа нэг алхам
БСШУСЯ-ны Ерөнхий боловсрол бодлогын газрын мэргэжилтэн Б.Дуламхандаас зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Сургуулийн орчинд худалдаалахыг хориглосон бүтээгдэхүүнийг худалдаалсаар байна. Ер нь ямар бүтээгдэхүүнийг хориглоод байгаа вэ?
-2016 оны БСШУС сайдын 340 тушаалаар сургуулийн цэцэрлэгийн орчинд хийжүүлсэн ундаа болон түргэн хоолнуудыг хориглосон. Мөн есдүгээр сарын 26-нд БСШУС сайд ЕБС-иудын хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах тухай албан тоотыг аймаг нийслэлийн боловсролын газраар дамжуулан хүргүүлж байгаа. Энэхүү албан тоотод сургуулийн орчинд худалдаалахгүй байх зүйлийг дурдсан.
Хориглож байгаа зүйлд транас тосны эх үүсвэр бүхий цөцгийн тос болон тосон бүтээгдэхүүн, нийлэг буюу химийн аргаар гаргаж авсан кремтэй бүтээгдэхүүн, шоколад болон цуужуулж дарсан ногоо, хиам махан бүтээгдэхүүн, давсалсан самар худалдаалахыг хориглож байгаа.
Мөн давс өнгө орсон хоол амтлагч, өөх тосоор хийсэн бүтээгдэхүүн, өндөг, майонез, шарсан төмс, пирокши, хуушуур зэрэг зүйлүүдийг нэр төрлөөр хориглож байгаа. Эцэг эхчүүд эдгээр хориглож байгаа бүтээгдэхүүнийг ямар нэгэн байдлаар авч өгдөг. Иймээс бид ядаж сургууль, цэцэрлэг орж байгаа таван өдөртөө идэхгүй байя гэдэг үүднээс хориглож байгаа. Эдгээр хориглож байгаа зүйлүүдийг бид хориглоод байгаа юм биш. Шинжлэх ухаанаар хүний эрүүл мэнд хортой нөлөөтэй гэдэг батлагдсан учраас хориглож байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.
-Ер нь сургууль, цэцэрлэгийн орчинд ямар бүтээгдэхүүн худалдаалж болох вэ?
-Хүүхдүүдийн эрүүл мэнд сөрөг нөлөөгүй гээд нотлогдсон жимс жимсгэнэ, сахаргүй бүтээгдэхүүн гэх мэт олон зүйл байна. Тухайлбал, крем, сахар ороогүй бүтээгдэхүүнийг “Талх чихэр” үйлдвэрлэж байна шүү дээ. Энэ хориглож байгаа бүтээгдэхүүн зах зээл дээр хэдхэн хувийг эзэлж байгаа бүтээгдэхүүн. Эдгээр хориглож байгаа бүтэгдээхүүн хүийн эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй гэдгийг шинжлэх ухаан болон эрүүл мэндийн судалгаагаар нотлогдсон байгаа. Түүнээс биш аль нэг хүний бизнес, хэн нэгэн хүний эрх ашгийг зөрчөөд байгаа зүйл биш. Нийт эрх ашиг хүрээнд ирээдүйд эрүүл иргэнтэй байхын тулд хийж байгаа нэг алхам.
-Сургууль дотроо хориглосон бүтээгдэхүүнийг худалдаалахгүй байгаа хэрнээ эргэн тойронд байгаа ТҮЦ болон дэлгүүрүүд хориглосон бүтээгдэхүүнийг худалдаалж байна вэ?
-Сургуулийн орчин хориглож байгаа зүйлийг орон нутгийнх удирдлага болон Мэргэжлийн хяналтын байгууллага хамтарч хяналт хийх хэрэгтэй. Сургуулийн хашааны гадна талд байгаа ТҮЦ-д иргэн хүний өмч учраас сургуулийн захирал хориглосон зүйлийг худалдаалах эрхгүй гэж хэлэх эрх бүхий субъект нь биш. Бид ч гэсэн хэлэх эрх байхгүй. Иймээс аймаг орон нутгийн удирдлагууд мэргэжлийн хяналтыг газартай хамтарч ийм зүйлийг худалдаалахгүй гэдэг зөвлөмжийг гаргаж ажиллаж байгаа.
-Энэ асуудал дээр танайхаас ямар арга хэмжээ авч ажиллаж вэ?
-Сургуулийн орчин бүх орчин эрүүл байх ёстой. Иймээс сургуулийн дотор орчны асуудал дээр яамнаас бодлогын хүрээнд тушаал шийдвэрээ гаргаад явдаг. Мөн сургууль дотор байгаа газарт шаардлага тавьдаг. Харин гадна байгаа газарт шаардлага тавих боломж байхгүй. Сургуулийн гадна байгаа худалдааны газруудад орон нутгийн удирдлага болон мэргэжлийн хяналтын байгууллага хамтарч ажиллах хэрэгтэй.
