Гадаадад аялаж, амьдарч байгаа мянга мянган Монголчууд маань Сар шинийн баяраа тэмдэглэх цаг ойртож байгаа энэ үед болон гадаадад байгаа бид хэддээ сэтгэлээ дэвтээх гарын бэлэг сэлт авахаар зэхэж байгаа Монголчууддаа хэдэн зүйл сануулж, бичихээр шийдэв.
Нэг үеэ бодоход Монголын үндэсний үйлдвэрүүдийн бүтээгдэхүүнүүд эрс сайжирч шинэчлэгдсээр байгаа нь магтууштай. Гар урлал, жижиг дунд үйлдвэрүүд хөгжиж, зах зээлд олон сонирхолтой бүтээгдэхүүнүүд нэмэгдсэн тул Цагаан сараар зочдынхоо гарыг цайлгах, ширээгээ чимэх сонголтонд тань нэмэр болоосой хэмээн зарим нэг бүтээгдэхүүнүүдийг сайн дураараа сурталчилмаар санагдав.
АНУ-д олон жил болсны хувьд, Монголоос илгээсэн найз нөхдийн бэлэгнүүд дотор энд тухайлбал огт хэрэг болдоггүй хэрнээ Монголд үнэ цэнэтэй, эсвэл Монголд огт хүн сонирходоггүй хэрнээ гадаадад байгаа Монголчуудад маш үнэ цэнэтэй байдаг олон бараа байдаг тул энэ ойлголтын зөрүүг бага ч гэсэн гаргах хэрэгтэй хэмээн үүнийг бичлээ. Ганц цагаан сар гэлтгүй, хойшид хэрвээ Монголоос бэлэг, бараа авах, илгээх тохиолдолд дараах зүйлсийг анхаараарай.
Борц гэх мэт савласан бэлэн хоол хүнснүүд үйлдвэрийн савлагаатай л бол хилээр “ОК”. Сүүлний тос, шар тос, умс китай, тарваганы мах савлаад илгээж байгаа харагддаг. Гэвч бараг бүгд хураагддаг тул дэмий. Ааруул бол харин зүгээр. Савлагаагүй, гэрийн хурууд ааруулнууд ороод л ирдэг. Пепсиний саванд хөлдүүгээр нь хийсэн айраг гэсээд сүйд болохгүй, 2 хоногтоо бол хатуурахгүй ороод ирдэг. Айраг хураагдлаа гэж сонсож байгаагүй. Сая, Чикагод 5 литр айраг $120-оор зарагдаж байна лээ. Илгээмжийн карго зардал нь үнэтэй тул аргагүй биз.
Монголын архины чанар дэлхийн хэмжээнд яригдахаар сайн болсон. Иймд ямар ч архи хэзээ ч илгээсэн, гадаадад байгаа мань мэтэд үргэлж сайхан бэлэг болдог. Монгол архи АНУ-н зарим дэлгүүрүүдэд худалдаалагддаг болсон ч үнэтэй тул Монголоос захиад авчихсан нь дээр байдаг. Айл бүрийн сар шинийн ширээнд идээний дээж Архи нь Монгол байх тусмаа нүнжигтэй харагдах нь ойлгомжтой.
Шагай. Яалт ч үгүй энэ Монгол наадгайг манай иргэд үр хүүхдүүддээ заах, өвлүүлэх сонирхол сүүлийн үед газар авч байгаа. Харамсалтай нь малын гаралтай түүхий эд гэдэг ангилалаар хил нэвтрүүлдэггүй тул үүнийг илгээх нь эрсдэлтэй. Монголд хуванцараар хийж савласан шагай худалдаанд гарсан байна лээ, надад тун зүгээр санагдсан. Хилээр асуудалгүй.
Монгол угсардаг гэр. Хэдийгээр хүүхдүүдэд зориулсан хэдий ч энэ бол Монголоо санасан хүн бүрийн хүслийг гижигдсэн бүтээл тул жишээ нь би авсан өдрөө гэр барьж, хоймортоо залсан. Гадны зочдын нүдийг хужирлах манай гэрийн гол сувенир. Бэлгэнд өгөхөд ч мөн тохиромжтой.
Нэг удаагийн найруулдаг, аарц, цай, жимсний ханд бол маш олон төрлөөр гардаг болсон байна лээ. Бүгдээрээ гоё. Мөн жижиг шилэнд савласан дарсан халиар, хөмүүл, сорс, хүнхээл худалдаанд гарсан, бас бүгдээрээ лавшаа, цуйванд хийгээд идэхэд Монголд, хөдөө байгаа юм шиг л амтагдаж байна лээ.
Өнгөрсөн зун Монголд очиход дотроо цасан ширхэг бужигнадаг, сэгсрээд 4 бэрх буулгадаг шагай бүхий шилэн хорго хамгийн их сэтгэл татсан ч гар тээшиндээ хийчихсэн байсныг минь Чингис Хаан онгоцны буудал дээр зүгээр нэвтрүүлчихээд, Бээжингийн онгоцны буудлын шалган дээр дотроо шингэнтэй гээд хогруу хийлгэсэн нь тун харамсалтай зүйл болсон. Хайрцган дээр нь жижигхэн онгоцны дүрс бүхий сануулах тэмдэг тавьчихсан бол ийм зүйл тохиолдохгүй байсан байх, цаашид анхаараарай.
Оюун ухаан хөгжүүлдэг Монгол наадгайнууд бол Цагаан сарын хамгийн гоё бэлэг. Ном бол бүр гоё. Монгол бэстсэллэр болж буй номнууд даанч энд олддоггүй.
Дээрээ зурмал хүүхэн бүхий алчуур, цамцнууд хүүхнүүдэд таалагддаг л юм шиг байна лээ, би сайн мэдэхгүй. Эсгий таавчиг, оймс, Солонгос, Хятад бараа, чихэр жимснүүд яг үнэндээ тийм ч тохиромжтой бэлэг биш гэж би боддог. Ноолууран эдлэлүүд ч яг жишээ нь Чикагогийн цаг агаарт тохиромжтой, нэн хэрэгцээтэй эд биш. Гэхдээ чамин, Монгол хийцтэй шинэ загварууд нүд татдаг.
Нэр бүхий хуйлдаг калиграф бас их Монголжуу бэлэг. Хуйлчихдаг тул илгээхэд бас хялбар юм билээ.
Тэгээд эцэст нь хэлэхэд гадаадад байгаа мань мэт нь үндэсний баяраа хамгийн их үндэсний байдлаар нь тэмдэглэхийг хичээдэг тул аль болох Монголоо тодотгосон, таниулсан, сурталчилсан байх тусмаа л гоё байдаг гэдгийг Монголоос бэлэг илгээх гэж байгаа хүмүүс болон, гадаадад байгаа нийт иргэддээ сануулж өөрийн бодлоо үүгээр хуваалцлаа. Өөр сонин сайхан бараа байвал бусаддаа туслаарай.
Дэлхийгээр нэг аялаж, амьдарч байгаа Монгол зон олондоо Сар шинийн мэндийг хүргэе! Та сайхан баярлаарай!
Эх сурвалж: Chingis Gant
