БНСУ-д ажиллаж, амьдарч байсан он жилүүд – 25 /цуврал/

Би 2008 оны 11 сараас Кёнги аймгийн Юнг ин хотын Ги хун
дүүргийн Шин гал хороонд байрлах, Канг дунг-1, Канг дунг-2 гэсэн, нэг эзэнтэй,
хоорондоо ойрхон хөргөгчинд, Даваа-Баасан гаригт долоон хоногийн таван өдөр
арбайтаар байнга ажиллахаар болсон.

Энэ хөргөгч нь гэрээний Монгол ажилчидтай, Бямба гаригт ажил
багатай тул хүн нэмж авдаггүй. Ням гаригт амардаг юм.

Канг дунг-1 хөргөгчинд; Дэрэм /Говь-Алтай аймгийн
Дэлгэр сум/, Дондог /Сүхбаатар аймаг, Чойрын хүргэн/, Болор/Өмнөговь
аймаг/, Цэнгэл /Дархан хот/, Чинзо, Зоригт, Баатар нар /Улаанбаатар хот/
гэрээгээр ажиллаж байлаа.

Канг дунг-2 хөргөгчинд: Ням/СУИС-ийн уртын дууны
ангид сурч байсан, ээрүү/, Даваа, Бат/Дархан хот/, Заанаа нар ажиллаж
байсан.Хөргөгч нь ачих, буулгах хоёр хэсэгтэй. Ачиж, буулгахдаа хоёулаа
ажилладаг.

Буулгах хэсэг нь: АНУ, Чили, Мексик, Франц, Итали, Унгар,
Герман, Австрали, Шинэ Зеланд гэх мэт гадаад орнуудаас ирж буй, 20 ба 40 тонны
контейнер мөн дотоодын үйлдвэрүүдээсээ ирж байгаа 1-15 тонны машинуудаас мах
буулгаж, доор нь тэргэнцэр хийсэн, модон тавцан дээр махныхаа жин, хайрцагны
том, жижгээс шалтгаалан 4, 6, 8, 10, 12-оор амыг нь дарж хураагаад, контейнер,
машины хаалга хүртэл түрж өгөхөд, цаанаас нь батарейгаар ажилладаг, өргөгчөөр
авчихдаг юм.

Буулгахдаа жин нь өөр байвал бичгийг нь заавал гадагшаа
харуулж хураах ёстой. Худалдан авагчид жингээр нь захиалдаг тул ачихад түүнийг
нь шалгаж тоолдог юм.

Жин нь адилхан бол хамаагүй хураадаг. Ажил ихтэй үедээ өдөрт
15-18 контейнер буулгадаг. Дээрээс нь 1-15 тонны машинууд нэмж ирдэг.

Ер нь өдөрт 15 контейнер байнга ирдэг. Буулгах хэсэг дээр
гурван хос өдөржин мах буулгана.

Ачих хэсэг нь: Мах худалдан авагчид, захиалагчдын 1-5 тонны
машинд заримдаа, 20, 40 тонны контейнерт мах ачдаг юм. 1-3 тонны машинд мах
ачихад, намхан,зай муутай учраас хоёуаа ороод ажиллахад үнэн хэцүү. Нуруу мөн ч
их өвдөнө дөө…

Хөргөгчинд ажил өвөл, зун, бороотой үед байнга л
байдаг тул ажиллахаас өөр яахав. Ядрахгүй бол Бямба, Ням гаригуудад ажил
олгогчоос ажилд гардаг байв.

Канг дунг-1 хөргөгчинд гэрээгээр ажиллаж буй долоон Монгол
залуучууд, Солонгос улсад ажиллаж, амьдарч байсан миний мэдэх хүмүүсээс,
хамгийн ажилсаг, байрандаа цэвэрхэн амьдардаг, эвсэг хамт олон байлаа.

Эдгээр долоон Монгол залуучууд жилд нэг удаа, нэг сарын хугацаагаар
нутаг руугаа явдаг тул би тэдний оронд тэр хөргөгчинд тойроод л байнга
ажилладаг байсан.

Хөргөгчинд ажиллаж байгаа гадаадын ажилчдыг заавал нэг
Солонгостой хамт ажиллуулдаг. Солонгосчууд буулгахдаа, ачихдаа зөвхөн нэг л
талдаа ажилладаг.

Иймд нөгөө хүнээ бас тийм байдалд сургачихдаг юм. Тэгээд
арбайтаар ирсэн хүнтэй хамт ажиллах болбол нөгөө хүн нь буруу талдаа ажиллаж
чадахгүй бол уурлаад, үглээд байдаг.

Би урд нь илгээмжийн газар ажиллаж байхдаа, хоёр талдаа
ажиллаад сурсан тул тал харгалзахгүй, хэнтэй нь ч хамаагүй ажилладаг нь намайг
байнга дуудах шалтгаан болсон юм.

Канг дунг-1 бол миний ажиллаж байсан хөргөгчнүүдээс хамгийн
их ажилтай газар байлаа. Би ажлын ихээс айдаггүй. Ажиллах орчин эвсэг, хамт
олонтой, хоол сайтай болохоор би тэнд ажиллах дуртай байв.

Харин Канг дунг-2 хөргөгчний хэдэн Монгол залуучууд,
\”Шуудайнд хийсэн үхрийн эвэр” гэдэг шиг хоорондоо эв түнжингүй, хүйтэн хургасан
газар байлаа.

Хоорондоо хүйтэн хөндий харьцаатай, хоол муутай болохоор би
тэнд ажиллах дургуй. Канг дунг-1-ээ бодвол ажил багатай тул надаас өөр хүмүүс
тэнд ажиллах дуртай байж билээ. Хүн хүний сонирхлоо гэж…

Ажил тараад маргааш нь Канг дунг хөргөгчинд хэдэн хүн авч
ирэхийг тэдний удирдлагууд, надад хэлдэг учир би Монголчууд руугаа ярьж,
хүмүүсээ бүрдүүлдэг байлаа.

Намайг офицер байхад, дарга, захирагч нартаа илтгэл
өгөхдөө, ээрээд байгаа цэргийг дууны аяар илтгэл өгүүлэхээр ээрдэггүй гэсэн
онигоо яригддаг байсан юм.

Канг дунг-2 хөргөгчинд ажилладаг байсан Ням ярихдаа
хошуу нь шөвөлзөөд, ээрээд гацдаг мөртлөө, Гадаад ажилчдын төвөөс зохиогдож буй
олон нийтийн арга хэмжээнд оролцож, уртын дууг ээрэхгүйгээр сайхан дуулдаг
байлаа.

Дэрэм, Болор хоёр өндөр нуруутай, махлагдуу, бяр ихтэй.
Энэ хоёртой хамт ажиллахад, жижиг машинд дотор заавал орж ачих шаардалааггүй.

Ямарч хүнд махыг гаднаас нь шиддэг байлаа. Хайрцагтай махыг
яаж шидвэл, тэгшхэн хаях уу гэдгээ сайн мэддэг, ажлын арга барил сайтай залуус
байсан.

Би хазгай, муруй шидээд, ороод засъя гэхээр яахын эндээс
засаад шидчихье! гээд мах аваад, эргүүлээд шидэхэд зайгаар нь ороод л тэгшхэн
хураагдахыг хараад, бахарахгүй, бишрэхгүй байхын аргагүй…

Зоригт, Баатар нар өндөр нуруутай, туранхайдуу, Чинзо,
Дондог, Цэнгэл нар нөгөөдүүлээсээ нуруу багатай, махлаг биетэй.

40 тонны контейнерт 22 тонн мах ачигдаж ирдэг юм. Махныхаа
жингээс болоод, тоо харилцан адилгүй байдаг.

Хайрцагандаа 30-50 кг жинтэй мах 600 ширхэгтэй. Хайрцагандаа
5 кг жинтэй мах 3.600 ширхэгтэй ачигдаж ирдэг.

Канг дунг-1 хөргөгчнийажилчид, эхний 40 тонны
контейнерийг 40-60 минутанд буулгадаг байсан. 3.600 ширхэгтэй махыг 3 цаг орчим
буулгацгаадаг байлаа.

Зоригт бид хоёрыг хамт ажиллаж байх үед, эхний
контейнер 3.600 ширхэгтэй мах таарсан.

 

Үргэлжлэл бий

Ц.Эрдэнэбат