Танд анх танилцахдаа, эсвэл зүгээр л хажуугаар нь зөрж өнгөрөхдөө энэ хүний дуу хоолойг хаана сонслоо гэж бодогдсон үе байсан уу. Тэгвэл надад яг л ийм бодлыг төрүүлсэн хүн бол Отгонбаярын Батбилэг юм. Түүний дуу хоолойг олон эцэг эх сайн мэднэ. Сайн мэднэ гэсний учрыг доор ярилцлагад өгүүлье. Манай сайт найруулагч, жүжигчин, уран уншигч О.Батбилэгийн аудио бүтээлүүдийг уншигч та бүхэндээ цувралаар хүргэхээр боллоо. Үүнээс өмнө өгүүллэг уншигч “танил хоолой”-ны эзэн О.Батбилэгтэйгээ товчхан танилцъя.
-HIFI 98.9-ийн сонсогсогчид О.Батбилэгийг маш сайн мэдэх байх. Ер нь хэзээнээс дуу оруулалт гэх салбартай хувь заяагаа холбосон бэ?
-1997 онд Шинэ долион 107.5-ыг эгч маань байгуулж байлаа. Тэр үеэс л радиотой холбогдож, дуу оруулалт, хөтлөлт, эфирийн соёл, зөв зохистой үг хэллэг гэж юу байдаг вэ гэдгийг анх мэдэрч, танилцаж байлаа. Тухайн үед радио цөөхөн. Радиогийн хөтлөгч хийж, дуу хоолойгоо цацна гэдэг чинь маш өндөр хариуцлага, үнэ цэнэтэй зүйл байсан. Хөтлөгчийн хэл яриа, дууны өнгө, эфирт гарсан бол юу ярих, юу ярихгүй байх гээд л бүгдийг асар өндөр түвшинд хариуцлагатайгаар хийж гүйцэтгэнэ. Хэр барагийн хүн радиогийн хөтлөгч болдоггүй байсан. Гэхдээ дур сонирхолдоо хөтлөгдөн нэг л мэдсэн энэ салбартай бие сэтгэлээрээ холбогдчихсон байсан.
Дараа нь HIFI 98.9-д найруулагчаар ажилласан. Хотын залууст зориулсан шинэлэг радио байв. Ер нь энэ үеэс киноны дуу оруулагч, дууны найруулагч болдог юм уу гэх сонирхол төрж эхэлсэн л дээ.
-FM-ийн хөтлөгч хийж нэлээд туршлагажиж байгаад киноны салбарт орж ирж дээ, тэгвэл?
– Киноны дуу оруулалт, дууны найруулагч гэдэг бас л хүссэн хүний хийгээд байх ажил биш л дээ. Харин надад дууны найруулагчаар ажиллах хүсэл маш их байсан минь л их нөлөөлсөн болов уу.
Ам барилтыг 80 ба 100 хувь гэж хоёр ангилдаг. 80 хувь бол ерөнхийлөн дуу оруулна. Одоо манайхны орой бүр үзэж байгаа сериалуудын дуу оруулалт гэж ойлгож болно. Харин 100 хувь бол цэвэр ам барилт бөгөөд амьсгаадах, уйлах, инээх гээд бүгдийг нэг бүрчлэн дуу оруулагч хийж гүйцэтгэх юм. Энэ бүгд намайг маш ихээр татаж, кинонд дуу оруулах, найруулга хийх хүсэлт минь хөтөлсөөр 2008 онд энэ салбарын нэг гишүүн болчихсон байсан.
Мөн радиод найруулагч хийж байсан хүн кино салбарт, киноны дуу оруулалтын салбар найруулагч хийж үзье, өөрийн түвшинг ахиулья гэсэн тэмүүлэлд хөтлөгдсөн гэж хэлж болно.
-Ингэж л бидний радиогийн “танил дуу хоолой” кино салбарт орж иржээ. Өөрийн дуу оруулсан бүтээлүүдээс онцлон танилцуулахгүй юу?
-90-ээд оны дунд үед “Халтар царайт” олон ангит кино Монголчуудыг байлдан дагуулж байлаа. Олон Нийтийн радио телевизийн мундаг хүмүүс энэ кинон дээр ажиллаж дуу оруулсан байдаг. Одоо ч тэдний дуу хоолойг үзэгчид санан дурсаж байдаг байх.
Харин бидний хувьд тус киноны хоёр дахь дуу оруулалтыг хийж ажилласан. Өмнө нь дуу оруулалт хийхэд ашигласан технологи гээд л олон зүйл одоо үед гологдоход хүрсэн учраас л дахин дуу оруулалт хийж, шинэчлэх шаардлага гарсан. Харин энэ ажлыг манай баг хийж, Монголчуудын танил Халтар царайт кино өөр дуу оруулга, өөр найруулгатайгаар дахин хүрсэн юм.
Мөн БНХАУ-д хийгдсэн 52 ангит “Хубилай хаан” түүхэн уран бүтээлд дууны найруулагч, дуу оруулагч хийж ажилласан. Энэ кино бидний мэргэжлийн ур чадварыг ихээр шаардсан ажил болсон юм.
-Бидний сайн мэдэх “Пороро” хүүхэлдэйн киноны дууны найруулагчаар ажиллаж байгаа. Энэ тухайгаа ярихгүй юу?
– Хүүхдүүд гэлтгүй эцэг, эхчүүдийн сайн мэддэг БНСУ-ын “Пороро” олон ангит хүүхэлдэйн киноны дууны найруулагчаар ажиллаж байна. 2015 онд БНСУ-аас энэхүү төслийг албан ёсны эрхтэйгээр оруулж ирсэн. Улмаар сонгон шалгаруулалт зарлаж, 20-оос студээс манайх шалгарч, төсөл дээр ажиллахаар болсон. 250 гаруй ангитай уран бүтээл одоо ч үргэлжилсээр байна.
Мөн уран сайхны кино, олон ангит кино, баримтад кино бүтээлүүдийн дууны найруулга дээр найруулагчаар ажиллаж байна. Түүнээс гадна хувийн сонирхлоороо ном, зохиолын аудио бүтээл дээр ажиллаж байгаа.
-Аудио буюу сонсдог номын талаар тодруулах зүйл байна. Яагаад өгүүллэг уншиж, түүнийгээ сонсогчдод хүргэхийг зорив?
-Зохиолчдын сэтгэлээ шингээж бичсэн өгүүллэгүүдийг уншигчдад тэр хэвээр нь хүргэж уншина гэдэг хэцүү л дээ. Хаана өргөлт, уналт авах вэ, зохиолчийн хэлэх гэсэн санааг яаж илэрхийлэх вэ гээд мэдрэмж их шаарддаг. Гэхдээ би өгүүллэг унших дуртай. Энэ бол миний хобби гэх үү дээ. Радио, кино дуу оруулга гээд ажиллах хугацаандаа өөрөө уншиж, архивласан бүтээлүүд олон бий. Эдгээр бүтээлүүдээ WWW.UNDESTEN.MN сайтаар дамжуулан уншигч, сонсогчдын хүртээл болгохыг зорьсон. Миний уншиж, дуу, шуумаар баяжуулсан цуврал сургамжит өгүүллэгүүд нэгийг бодуулж, хоёрыг тунгаах, хүний амьдралын тулгамдсан асуудалд бага ч болов тус болно гэж итгэж байна.
-Аудио өгүүллэг буюу сонсдог номын давуу талыг та юу гэж хардаг вэ?
-Олон домог болсон зохиолчдын мундаг бүтээлүүд текст хэлбэрээр хадгалагдсаар байна. Тэдгээр номуудыг унших хэрэгтэй. Гэвч үргэлж ном шагайж явна гэдэг энэ цаг үед боломжгүй болчихсон байна. Харин аудио хувилбарт шилжүүлснээр энэхүү сор бүтээлүүдийг хүн хүссэн газартаа хүлээн авч чихээрээ унших боломжтой болох юм. Үүнийг л сонсдог номын давуу тал гэж хэлнэ.
Мөн дан текст уншаад байх бус үйл явдал, өрнөлд тохирсон дуу авиа тухай өгүүллэгийг баяжуулж өгдөг. Энэ бол орчин цагийн хүний эрэлт хэрэгцээ юм. Өөрөөр хэлбэл сонсдог ном бидний хэрэглээнд чухал байр суурь эзэлдэг болчихлоо. Цаашид энэ төрөл яаж ч хувьсан, өөрчлөгдөж болно. Мөн ямар ч төрлөөр аудио буюу сонсдог ном гарч болно шүү дээ. Тиймээс эхний ээлжинд сургамжит өгүүллэгүүдээр сонсдог ном гаргахаар зорин ажиллаж байна. Мөн олон зохиолчоос хамтран ажиллах санал ирдэг. Тэдний ном, зохиолтой танилцаж, чанартай уран бүтээлтэй хамтран ажиллаж байна. Түүнээс гадна радио өгүүллэг уншуулах санал ч олон ирдэг.
-Таны зорьж буй ажилд амжилт хүсье. Өнөөдөр манай сайтын уншигчдад ямар өгүүллэг сонсгох вэ?
-Соёл Урлагийн Их сургуулийн Радио, телевиз, медиа урлагийн сургуулийн Сэтгүүлчийн дөрөвдүгээр курсийн оюутан н.Долгормаагийн бичсэн “Хөдөөний хүү” радио зохиомжийг хүргэж байна. Сонс, тайвшир …
