• Бидний тухай
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • Холбоо барих
2026 он 11 сарын 23
Монгол туургатны цахим сайт
deed
  • Нүүр
  • Нийгэм
    • All
    • Аймаг
    • Байгаль орчин
    • Боловсрол
    • Нийслэл
    • Нийтлэл
    • Хууль, эрх зүй
    • Ярилцлага
    Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Канадад байгаа хотын дарга асан Х.Нямбаатарын талаар юу хэлэв

    Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Канадад байгаа хотын дарга асан Х.Нямбаатарын талаар юу хэлэв

    Бодь Интернэшнл ХХК: Иргэн Х.Нямбаатарын мэдээлэлд дурдагдсан машины зураг, цүнхтэй мөнгө нь баримт нотолгоогүй, зохиомол яриа, илт гүтгэлэг юм

    Бодь Интернэшнл ХХК: Иргэн Х.Нямбаатарын мэдээлэлд дурдагдсан машины зураг, цүнхтэй мөнгө нь баримт нотолгоогүй, зохиомол яриа, илт гүтгэлэг юм

    Иргэн Г.Ган-Очирыг нэг сарын хугацаатай цагдан хорьж шалгаж эхэлжээ

    Иргэн Г.Ган-Очирыг нэг сарын хугацаатай цагдан хорьж шалгаж эхэлжээ

    Нөмрөгийн дархан цаазат газрын хохирлын үнэлгээг боловсруулжээ

    Нөмрөгийн дархан цаазат газрын хохирлын үнэлгээг боловсруулжээ

    МСНЭ: Сэтгүүлчдийг цагдан хорихоо зогсоо!

    МСНЭ: Сэтгүүлчдийг цагдан хорихоо зогсоо!

    Ахуйн хэрэглээний жижиг газ тэсэрч, нэг иргэн гэмтжээ

    Ахуйн хэрэглээний жижиг газ тэсэрч, нэг иргэн гэмтжээ

    Монгол – Оросын эрдэмтэд Эгийн голын УЦС-ыг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн дүгнэлт гаргалаа

    Монгол – Оросын эрдэмтэд Эгийн голын УЦС-ыг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн дүгнэлт гаргалаа

    Ц.Даваацэрэнг суллаж, зорчих эрхийг нь хязгаарлалаа

    Ц.Даваацэрэнг суллаж, зорчих эрхийг нь хязгаарлалаа

    Өнөө шөнө Баян-Өлгийн баруун, Дорнодын хойд сумдын нутгаар нойтон цас орно

    Улаанбаатарт үдээс хойш ИХ ЦАС орно

  • Улс төр
    Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөн У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэх ёслол боллоо

    Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөн У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэх ёслол боллоо

    “Бодь”-ийн гэрээг нууцад оруулах зөвлөмж өгсөн ҮАБЗ-ийн гишүүд

    “Бодь”-ийн гэрээг нууцад оруулах зөвлөмж өгсөн ҮАБЗ-ийн гишүүд

    Б.Бат-Эрдэнийг ЗГХЭГ-ын даргаар томилно

    Б.Бат-Эрдэнийг ЗГХЭГ-ын даргаар томилно

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ

    Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ

    Х.Тэмүүжин: Ардын намын хууль зүйн сайд нар хулгай хийсэн, авлигын мөнгийг хэрхэн дамжуулж, өгч авалцдаг байсан тухайгаа нэр ус, тоо баримттай нь дэлгэж байна

    Х.Тэмүүжин: Ардын намын хууль зүйн сайд нар хулгай хийсэн, авлигын мөнгийг хэрхэн дамжуулж, өгч авалцдаг байсан тухайгаа нэр ус, тоо баримттай нь дэлгэж байна

    2026 оны эхний 10 сард төсвийн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарлаа

    2026 оны эхний 10 сард төсвийн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарлаа

    Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут өөрийн хүсэлтээр ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргажээ

    Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут өөрийн хүсэлтээр ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргажээ

    С.Цэнгүүн: Хэлэх муу үг олдохгүй юм. Амьдрал мэдэхгүй гэж дайрсаар байгаад үрэлгэн төсвөө батлууллаа

    С.Цэнгүүн: Хэлэх муу үг олдохгүй юм. Амьдрал мэдэхгүй гэж дайрсаар байгаад үрэлгэн төсвөө батлууллаа

  • Эдийн засаг
    • All
    • Бизнесс мэдээ
    • Уул уурхай
    Зээлээ төлөхөд хүндрэлтэй байгаа иргэн хэрэглээний зээлээ төлөх хугацаагаа 48 сараар сунгах боломжтой болно

    Зээлээ төлөхөд хүндрэлтэй байгаа иргэн хэрэглээний зээлээ төлөх хугацаагаа 48 сараар сунгах боломжтой болно

    Гашуунсухайтын төмөр замын хил холболтыг дуусгаснаар түүхий эдийн экспорт нэмэгдэнэ

    Гашуунсухайтын төмөр замын хил холболтыг дуусгаснаар түүхий эдийн экспорт нэмэгдэнэ

    1.9 сая баррель боловсруулаагүй нефть экспортолжээ

    1.9 сая баррель боловсруулаагүй нефть экспортолжээ

    “Витафит групп” дэлхийн жишиг FSSC 22000 чанарын стандартыг нэвтрүүллээ

    “Витафит групп” дэлхийн жишиг FSSC 22000 чанарын стандартыг нэвтрүүллээ

    “Камертон” хамтлагийн дуучин Д.Болд, Л.Ган-Эрдэнэ нарт Гавьяат жүжигчин цол олголоо

    “Камертон” хамтлагийн дуучин Д.Болд, Л.Ган-Эрдэнэ нарт Гавьяат жүжигчин цол олголоо

    Б.Анар: Мөнгө жил бүр 10 хувиар үнэгүйдэж байхад цалин нэмээд ч үр дүнгүй

    Б.Анар: Мөнгө жил бүр 10 хувиар үнэгүйдэж байхад цалин нэмээд ч үр дүнгүй

    Х.Баатархүү: Хятад улсын ирэх таван жилийн төлөвлөлтөөс бидний хүртэх боломжууд цөөнгүй байна

    Х.Баатархүү: Хятад улсын ирэх таван жилийн төлөвлөлтөөс бидний хүртэх боломжууд цөөнгүй байна

    Газрын тосны үнэ $100-ыг давлаа

    Газрын тосны үнэ $100-ыг давлаа

    Л.Амар: Төсвийн сахилга бат чамбай хэвээр байвал оны сүүлийн хагаст зээлийн хүү буурах боломж гарах байх

    Л.Амар: Төсвийн сахилга бат чамбай хэвээр байвал оны сүүлийн хагаст зээлийн хүү буурах боломж гарах байх

  • Үндэстэн
    • All
    • Түүх, уламжлал
    • Яруу найраг
    Наро Банчэн хутагтын хүрээний туурь

    Наро Банчэн хутагтын хүрээний туурь

    Бэрийн хэл буюу цээрийн хэл

    Бэрийн хэл буюу цээрийн хэл

    Алмалыг хотоос олдсон Их Монголын эзэнт гүрний үеийн алтан зоос

    Алмалыг хотоос олдсон Их Монголын эзэнт гүрний үеийн алтан зоос

  • Дэлхий дахинд
    АНУ: Гадаад оюутнуудын оршин суух хугацааг хязгаарлах шийдвэрийг цуцлав

    АНУ: Гадаад оюутнуудын оршин суух хугацааг хязгаарлах шийдвэрийг цуцлав

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    Ливанд нэг сая гаруй хүн хүнсний хомсдолд өртөөд байгааг НҮБ анхаарууллаа

    Ливанд нэг сая гаруй хүн хүнсний хомсдолд өртөөд байгааг НҮБ анхаарууллаа

    Зах зээлд эрэлт муутай байгаа Cybertruck үйлдвэрлэлээ зогсоохоор болжээ

    Зах зээлд эрэлт муутай байгаа Cybertruck үйлдвэрлэлээ зогсоохоор болжээ

    АНУ-аас жил бүр Израильд өгдөг $3.8 тэрбумын зэвсгийн тусламжаа зогсоож байгаагаа зарлалаа

    АНУ-аас жил бүр Израильд өгдөг $3.8 тэрбумын зэвсгийн тусламжаа зогсоож байгаагаа зарлалаа

    Флавио Болсонару Бразилын ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялагдал хүлээсний дараа  АНУ руу дүрвэжээ

    Флавио Болсонару Бразилын ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялагдал хүлээсний дараа АНУ руу дүрвэжээ

    Төвөдийн хойд хэсэгт 7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 16 хүн амиа алджээ

    Төвөдийн хойд хэсэгт 7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 16 хүн амиа алджээ

    Франц даяар үймээн самуун, дээрэм тонуул эрчимжиж, 1,000 гаруй хүнийг баривчилжээ

    Франц даяар үймээн самуун, дээрэм тонуул эрчимжиж, 1,000 гаруй хүнийг баривчилжээ

    Хятадад хоёр зуу гаруй хүүхдийг хордуулсан цэцэрлэгийн эзэн бүх насаар хоригдох ял сонслоо

    Хятадад хоёр зуу гаруй хүүхдийг хордуулсан цэцэрлэгийн эзэн бүх насаар хоригдох ял сонслоо

  • Эрүүл мэнд
    Ч.Өнөрсайхан: Цэргийн насны хоёр мянга гаруй залууг шинжилгээнд хамруулахад 50 гаруй хувьд нь өвчин илэрсэн

    Ч.Өнөрсайхан: Цэргийн насны хоёр мянга гаруй залууг шинжилгээнд хамруулахад 50 гаруй хувьд нь өвчин илэрсэн

    Н.Номтойбаяр: ОХУ-ын Эрхүүд гарсан тахлын шинж тэмдэг Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт илэрсэн

    Н.Номтойбаяр: Эрхүү хотод гарсан өвчин нь уушгины тахал биш болох нь тогтоогдсон

    Н.Номтойбаяр: ОХУ-ын Эрхүүд гарсан тахлын шинж тэмдэг Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт илэрсэн

    Н.Номтойбаяр: ОХУ-ын Эрхүүд гарсан тахлын шинж тэмдэг Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт илэрсэн

    Э.Батшугар: Орост гарсан гарсан гэх энэ өвчин тахал гэж тогтоогдоогүй

    Э.Батшугар: Орост гарсан гарсан гэх энэ өвчин тахал гэж тогтоогдоогүй

    Эрхүүд тахал дэгдсэн байж болзошгүй асуудлаар Путинтэй утсаар ярих гэж байгаагаа Трамп мэдэгдэв

    Эрхүүд тахал дэгдсэн байж болзошгүй асуудлаар Путинтэй утсаар ярих гэж байгаагаа Трамп мэдэгдэв

    АНУ: Тахлын халдварын асуудлаар Орост туслахад бэлэн

    АНУ: Тахлын халдварын асуудлаар Орост туслахад бэлэн

    Н.Наранбаатар: ДЭМБ-аас өдөрт 10,000 алхахыг уриалдаг ч монголчууд 2-3 дахин бага алхдаг

    Н.Наранбаатар: ДЭМБ-аас өдөрт 10,000 алхахыг уриалдаг ч монголчууд 2-3 дахин бага алхдаг

    Эм, эмнэлгийн хэрэгсэлтэй холбоотой зөрчил сүүлийн гурван жилд өсжээ

    Эм, эмнэлгийн хэрэгсэлтэй холбоотой зөрчил сүүлийн гурван жилд өсжээ

    Хүүхдийн шүд цоорол 28.8 хувиар нэмэгджээ

    Хүүхдийн шүд цоорол 28.8 хувиар нэмэгджээ

  • Бусад
    • All
    • +18
    • Зөвлөгөө
    • Зурхай
    • Зүүдний тайлал
    • Технологи
    • Утга зохиол
    • Шар мэдээ
    Д.Сумъяабазар: Намайг дэмжиж байхад “ах аа” гэж гүйчихээд, асуудал үүсэхээр улс төрийн буруутан болгох гэж гүйх увайгүй үйлдэл шүү

    Д.Сумъяабазар: Намайг дэмжиж байхад “ах аа” гэж гүйчихээд, асуудал үүсэхээр улс төрийн буруутан болгох гэж гүйх увайгүй үйлдэл шүү

    Б.Солонго: Рио Тинтогийн томилсон 2 менежерээс албан бичиг аваад, ЗГ-ын хуралдаанд уншаад суух ч гэж

    Б.Солонго: Рио Тинтогийн томилсон 2 менежерээс албан бичиг аваад, ЗГ-ын хуралдаанд уншаад суух ч гэж

    Х.Баасанжаргал: УИХ-ын даргын гарын бэлэг 1000 төгрөг 10 төгрөг болохын цондон биш үү, санаа зовох асуудал биш үү!

    Х.Баасанжаргал: УИХ-ын даргын гарын бэлэг 1000 төгрөг 10 төгрөг болохын цондон биш үү, санаа зовох асуудал биш үү!

    П.Адарсүрэн асны гэрэлт хөшөөг Зайсан хилл цогцолборын өмнөх талбайд байршууллаа

    П.Адарсүрэн асны гэрэлт хөшөөг Зайсан хилл цогцолборын өмнөх талбайд байршууллаа

    Заримдаа хүний тухай хамгийн чанга шуугиж байгаа зүйл нь үнэн байдаггүй

    Заримдаа хүний тухай хамгийн чанга шуугиж байгаа зүйл нь үнэн байдаггүй

    Ч.Хүрэлбаатар: Засгийн газрын бодлого буруу байна

    Ч.Хүрэлбаатар: Засгийн газрын бодлого буруу байна

    Х.Нямбаатар: Хүргэн хүү чи хадам эцгийнхээ үзэмжээр тогтоож буй шударга ёсыг хугацаатай гэдгийг санаарай

    Х.Нямбаатар: Хүргэн хүү чи хадам эцгийнхээ үзэмжээр тогтоож буй шударга ёсыг хугацаатай гэдгийг санаарай

    Б.Энхбаяр: Хүний хариулт голдог чи хэн юм бэ? Чи намайг дээрэлхэх гээд байгаа юм уу?

    Б.Энхбаяр: Хүний хариулт голдог чи хэн юм бэ? Чи намайг дээрэлхэх гээд байгаа юм уу?

    Хүрз шиг даргаа халбага шиг даргаар сольсон хотынхныг “заяа чинь тэр дээ” гэхээс өөр яалтай!

    Хүрз шиг даргаа халбага шиг даргаар сольсон хотынхныг “заяа чинь тэр дээ” гэхээс өөр яалтай!

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Нийгэм
    • All
    • Аймаг
    • Байгаль орчин
    • Боловсрол
    • Нийслэл
    • Нийтлэл
    • Хууль, эрх зүй
    • Ярилцлага
    Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Канадад байгаа хотын дарга асан Х.Нямбаатарын талаар юу хэлэв

    Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Канадад байгаа хотын дарга асан Х.Нямбаатарын талаар юу хэлэв

    Бодь Интернэшнл ХХК: Иргэн Х.Нямбаатарын мэдээлэлд дурдагдсан машины зураг, цүнхтэй мөнгө нь баримт нотолгоогүй, зохиомол яриа, илт гүтгэлэг юм

    Бодь Интернэшнл ХХК: Иргэн Х.Нямбаатарын мэдээлэлд дурдагдсан машины зураг, цүнхтэй мөнгө нь баримт нотолгоогүй, зохиомол яриа, илт гүтгэлэг юм

    Иргэн Г.Ган-Очирыг нэг сарын хугацаатай цагдан хорьж шалгаж эхэлжээ

    Иргэн Г.Ган-Очирыг нэг сарын хугацаатай цагдан хорьж шалгаж эхэлжээ

    Нөмрөгийн дархан цаазат газрын хохирлын үнэлгээг боловсруулжээ

    Нөмрөгийн дархан цаазат газрын хохирлын үнэлгээг боловсруулжээ

    МСНЭ: Сэтгүүлчдийг цагдан хорихоо зогсоо!

    МСНЭ: Сэтгүүлчдийг цагдан хорихоо зогсоо!

    Ахуйн хэрэглээний жижиг газ тэсэрч, нэг иргэн гэмтжээ

    Ахуйн хэрэглээний жижиг газ тэсэрч, нэг иргэн гэмтжээ

    Монгол – Оросын эрдэмтэд Эгийн голын УЦС-ыг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн дүгнэлт гаргалаа

    Монгол – Оросын эрдэмтэд Эгийн голын УЦС-ыг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн дүгнэлт гаргалаа

    Ц.Даваацэрэнг суллаж, зорчих эрхийг нь хязгаарлалаа

    Ц.Даваацэрэнг суллаж, зорчих эрхийг нь хязгаарлалаа

    Өнөө шөнө Баян-Өлгийн баруун, Дорнодын хойд сумдын нутгаар нойтон цас орно

    Улаанбаатарт үдээс хойш ИХ ЦАС орно

  • Улс төр
    Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөн У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэх ёслол боллоо

    Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөн У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэх ёслол боллоо

    “Бодь”-ийн гэрээг нууцад оруулах зөвлөмж өгсөн ҮАБЗ-ийн гишүүд

    “Бодь”-ийн гэрээг нууцад оруулах зөвлөмж өгсөн ҮАБЗ-ийн гишүүд

    Б.Бат-Эрдэнийг ЗГХЭГ-ын даргаар томилно

    Б.Бат-Эрдэнийг ЗГХЭГ-ын даргаар томилно

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ

    Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ

    Х.Тэмүүжин: Ардын намын хууль зүйн сайд нар хулгай хийсэн, авлигын мөнгийг хэрхэн дамжуулж, өгч авалцдаг байсан тухайгаа нэр ус, тоо баримттай нь дэлгэж байна

    Х.Тэмүүжин: Ардын намын хууль зүйн сайд нар хулгай хийсэн, авлигын мөнгийг хэрхэн дамжуулж, өгч авалцдаг байсан тухайгаа нэр ус, тоо баримттай нь дэлгэж байна

    2026 оны эхний 10 сард төсвийн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарлаа

    2026 оны эхний 10 сард төсвийн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарлаа

    Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут өөрийн хүсэлтээр ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргажээ

    Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут өөрийн хүсэлтээр ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргажээ

    С.Цэнгүүн: Хэлэх муу үг олдохгүй юм. Амьдрал мэдэхгүй гэж дайрсаар байгаад үрэлгэн төсвөө батлууллаа

    С.Цэнгүүн: Хэлэх муу үг олдохгүй юм. Амьдрал мэдэхгүй гэж дайрсаар байгаад үрэлгэн төсвөө батлууллаа

  • Эдийн засаг
    • All
    • Бизнесс мэдээ
    • Уул уурхай
    Зээлээ төлөхөд хүндрэлтэй байгаа иргэн хэрэглээний зээлээ төлөх хугацаагаа 48 сараар сунгах боломжтой болно

    Зээлээ төлөхөд хүндрэлтэй байгаа иргэн хэрэглээний зээлээ төлөх хугацаагаа 48 сараар сунгах боломжтой болно

    Гашуунсухайтын төмөр замын хил холболтыг дуусгаснаар түүхий эдийн экспорт нэмэгдэнэ

    Гашуунсухайтын төмөр замын хил холболтыг дуусгаснаар түүхий эдийн экспорт нэмэгдэнэ

    1.9 сая баррель боловсруулаагүй нефть экспортолжээ

    1.9 сая баррель боловсруулаагүй нефть экспортолжээ

    “Витафит групп” дэлхийн жишиг FSSC 22000 чанарын стандартыг нэвтрүүллээ

    “Витафит групп” дэлхийн жишиг FSSC 22000 чанарын стандартыг нэвтрүүллээ

    “Камертон” хамтлагийн дуучин Д.Болд, Л.Ган-Эрдэнэ нарт Гавьяат жүжигчин цол олголоо

    “Камертон” хамтлагийн дуучин Д.Болд, Л.Ган-Эрдэнэ нарт Гавьяат жүжигчин цол олголоо

    Б.Анар: Мөнгө жил бүр 10 хувиар үнэгүйдэж байхад цалин нэмээд ч үр дүнгүй

    Б.Анар: Мөнгө жил бүр 10 хувиар үнэгүйдэж байхад цалин нэмээд ч үр дүнгүй

    Х.Баатархүү: Хятад улсын ирэх таван жилийн төлөвлөлтөөс бидний хүртэх боломжууд цөөнгүй байна

    Х.Баатархүү: Хятад улсын ирэх таван жилийн төлөвлөлтөөс бидний хүртэх боломжууд цөөнгүй байна

    Газрын тосны үнэ $100-ыг давлаа

    Газрын тосны үнэ $100-ыг давлаа

    Л.Амар: Төсвийн сахилга бат чамбай хэвээр байвал оны сүүлийн хагаст зээлийн хүү буурах боломж гарах байх

    Л.Амар: Төсвийн сахилга бат чамбай хэвээр байвал оны сүүлийн хагаст зээлийн хүү буурах боломж гарах байх

  • Үндэстэн
    • All
    • Түүх, уламжлал
    • Яруу найраг
    Наро Банчэн хутагтын хүрээний туурь

    Наро Банчэн хутагтын хүрээний туурь

    Бэрийн хэл буюу цээрийн хэл

    Бэрийн хэл буюу цээрийн хэл

    Алмалыг хотоос олдсон Их Монголын эзэнт гүрний үеийн алтан зоос

    Алмалыг хотоос олдсон Их Монголын эзэнт гүрний үеийн алтан зоос

  • Дэлхий дахинд
    АНУ: Гадаад оюутнуудын оршин суух хугацааг хязгаарлах шийдвэрийг цуцлав

    АНУ: Гадаад оюутнуудын оршин суух хугацааг хязгаарлах шийдвэрийг цуцлав

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

    Ливанд нэг сая гаруй хүн хүнсний хомсдолд өртөөд байгааг НҮБ анхаарууллаа

    Ливанд нэг сая гаруй хүн хүнсний хомсдолд өртөөд байгааг НҮБ анхаарууллаа

    Зах зээлд эрэлт муутай байгаа Cybertruck үйлдвэрлэлээ зогсоохоор болжээ

    Зах зээлд эрэлт муутай байгаа Cybertruck үйлдвэрлэлээ зогсоохоор болжээ

    АНУ-аас жил бүр Израильд өгдөг $3.8 тэрбумын зэвсгийн тусламжаа зогсоож байгаагаа зарлалаа

    АНУ-аас жил бүр Израильд өгдөг $3.8 тэрбумын зэвсгийн тусламжаа зогсоож байгаагаа зарлалаа

    Флавио Болсонару Бразилын ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялагдал хүлээсний дараа  АНУ руу дүрвэжээ

    Флавио Болсонару Бразилын ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялагдал хүлээсний дараа АНУ руу дүрвэжээ

    Төвөдийн хойд хэсэгт 7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 16 хүн амиа алджээ

    Төвөдийн хойд хэсэгт 7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсний улмаас 16 хүн амиа алджээ

    Франц даяар үймээн самуун, дээрэм тонуул эрчимжиж, 1,000 гаруй хүнийг баривчилжээ

    Франц даяар үймээн самуун, дээрэм тонуул эрчимжиж, 1,000 гаруй хүнийг баривчилжээ

    Хятадад хоёр зуу гаруй хүүхдийг хордуулсан цэцэрлэгийн эзэн бүх насаар хоригдох ял сонслоо

    Хятадад хоёр зуу гаруй хүүхдийг хордуулсан цэцэрлэгийн эзэн бүх насаар хоригдох ял сонслоо

  • Эрүүл мэнд
    Ч.Өнөрсайхан: Цэргийн насны хоёр мянга гаруй залууг шинжилгээнд хамруулахад 50 гаруй хувьд нь өвчин илэрсэн

    Ч.Өнөрсайхан: Цэргийн насны хоёр мянга гаруй залууг шинжилгээнд хамруулахад 50 гаруй хувьд нь өвчин илэрсэн

    Н.Номтойбаяр: ОХУ-ын Эрхүүд гарсан тахлын шинж тэмдэг Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт илэрсэн

    Н.Номтойбаяр: Эрхүү хотод гарсан өвчин нь уушгины тахал биш болох нь тогтоогдсон

    Н.Номтойбаяр: ОХУ-ын Эрхүүд гарсан тахлын шинж тэмдэг Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт илэрсэн

    Н.Номтойбаяр: ОХУ-ын Эрхүүд гарсан тахлын шинж тэмдэг Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт илэрсэн

    Э.Батшугар: Орост гарсан гарсан гэх энэ өвчин тахал гэж тогтоогдоогүй

    Э.Батшугар: Орост гарсан гарсан гэх энэ өвчин тахал гэж тогтоогдоогүй

    Эрхүүд тахал дэгдсэн байж болзошгүй асуудлаар Путинтэй утсаар ярих гэж байгаагаа Трамп мэдэгдэв

    Эрхүүд тахал дэгдсэн байж болзошгүй асуудлаар Путинтэй утсаар ярих гэж байгаагаа Трамп мэдэгдэв

    АНУ: Тахлын халдварын асуудлаар Орост туслахад бэлэн

    АНУ: Тахлын халдварын асуудлаар Орост туслахад бэлэн

    Н.Наранбаатар: ДЭМБ-аас өдөрт 10,000 алхахыг уриалдаг ч монголчууд 2-3 дахин бага алхдаг

    Н.Наранбаатар: ДЭМБ-аас өдөрт 10,000 алхахыг уриалдаг ч монголчууд 2-3 дахин бага алхдаг

    Эм, эмнэлгийн хэрэгсэлтэй холбоотой зөрчил сүүлийн гурван жилд өсжээ

    Эм, эмнэлгийн хэрэгсэлтэй холбоотой зөрчил сүүлийн гурван жилд өсжээ

    Хүүхдийн шүд цоорол 28.8 хувиар нэмэгджээ

    Хүүхдийн шүд цоорол 28.8 хувиар нэмэгджээ

  • Бусад
    • All
    • +18
    • Зөвлөгөө
    • Зурхай
    • Зүүдний тайлал
    • Технологи
    • Утга зохиол
    • Шар мэдээ
    Д.Сумъяабазар: Намайг дэмжиж байхад “ах аа” гэж гүйчихээд, асуудал үүсэхээр улс төрийн буруутан болгох гэж гүйх увайгүй үйлдэл шүү

    Д.Сумъяабазар: Намайг дэмжиж байхад “ах аа” гэж гүйчихээд, асуудал үүсэхээр улс төрийн буруутан болгох гэж гүйх увайгүй үйлдэл шүү

    Б.Солонго: Рио Тинтогийн томилсон 2 менежерээс албан бичиг аваад, ЗГ-ын хуралдаанд уншаад суух ч гэж

    Б.Солонго: Рио Тинтогийн томилсон 2 менежерээс албан бичиг аваад, ЗГ-ын хуралдаанд уншаад суух ч гэж

    Х.Баасанжаргал: УИХ-ын даргын гарын бэлэг 1000 төгрөг 10 төгрөг болохын цондон биш үү, санаа зовох асуудал биш үү!

    Х.Баасанжаргал: УИХ-ын даргын гарын бэлэг 1000 төгрөг 10 төгрөг болохын цондон биш үү, санаа зовох асуудал биш үү!

    П.Адарсүрэн асны гэрэлт хөшөөг Зайсан хилл цогцолборын өмнөх талбайд байршууллаа

    П.Адарсүрэн асны гэрэлт хөшөөг Зайсан хилл цогцолборын өмнөх талбайд байршууллаа

    Заримдаа хүний тухай хамгийн чанга шуугиж байгаа зүйл нь үнэн байдаггүй

    Заримдаа хүний тухай хамгийн чанга шуугиж байгаа зүйл нь үнэн байдаггүй

    Ч.Хүрэлбаатар: Засгийн газрын бодлого буруу байна

    Ч.Хүрэлбаатар: Засгийн газрын бодлого буруу байна

    Х.Нямбаатар: Хүргэн хүү чи хадам эцгийнхээ үзэмжээр тогтоож буй шударга ёсыг хугацаатай гэдгийг санаарай

    Х.Нямбаатар: Хүргэн хүү чи хадам эцгийнхээ үзэмжээр тогтоож буй шударга ёсыг хугацаатай гэдгийг санаарай

    Б.Энхбаяр: Хүний хариулт голдог чи хэн юм бэ? Чи намайг дээрэлхэх гээд байгаа юм уу?

    Б.Энхбаяр: Хүний хариулт голдог чи хэн юм бэ? Чи намайг дээрэлхэх гээд байгаа юм уу?

    Хүрз шиг даргаа халбага шиг даргаар сольсон хотынхныг “заяа чинь тэр дээ” гэхээс өөр яалтай!

    Хүрз шиг даргаа халбага шиг даргаар сольсон хотынхныг “заяа чинь тэр дээ” гэхээс өөр яалтай!

No Result
View All Result
Монгол туургатны цахим сайт
No Result
View All Result

МАН-ын байлдаан, төрийн хямрал…

by undesten
2025-09-18 11:17
in Нийтлэл, Онцлох мэдээ
0
МАН-ын Хяналтын хороо хуралдаж байна

Д.Амарбаясгалан МАН-ын даргад өрсөлдөнө гэснээр МАН доторхи далд хямрал, задрал ил гарав. Ингэснээр монголчуудын “улс төрийн анализ” хийдэг архаг өвчнийг хөдөлгөөж орхив. Улс төрийн анализ юу байхав, зүгээр л нам төрийн дээд албан тушаалд хэн хэн очихыг тааж байгаа царай нь тэр юм. Энэ дасаж сурсан, тэнэг арга нь наадмын бөх тааж байгаатай адил. Харин энэ бүх үйл явцын цаана улс төр-нийгмийн ямар үзэгдэл, хандлага бий болсон, ямар ямар эрх ашиг зөрчилдөж байгаа, төр, төрийн удирдлага, түүний үр дүн ямар байгааг шинжлэн үзвэл сая улс төрийн жинхэнэ анализ болно. Энэ талаар би олон жилийн турш байнга үглэж ирсэн боловч монголчуудын олонхийн сэтгэлгээний хэвшиж, хоцрогдсон хэв маяг үүнийг ойлгох чадваргүй, шинжлэх ухааны анализыг цаг ямагт доош татаж, бүдүүлэгжүүлдэг том зовлон бий…

Дангаар ялахын зовлон

Сүүлийн 10 гаруй жилд МАН сонгуулийн үл явцыг бүрэн хянадаг болсноор сонгуульд ялагданагэхийн зовлонгүй болов. “Ардчилсан орон” гэдгээ харуулахын тулджижиг намуудад хэдэн суудал хуваарилах цорын ганц ажилтай болов. Жижиг намууд ч гэсэн хувь заяатайгаа эвлэрч, МАН хоолны үлдэгдэл олж амсдаг болов.

МАН ингэж дангаар, хуваарьгүй ноёрхох болсноор монголын улс төрийн бүхий л тэмцээн, өрсөлдөөн зөвхөн МАН дотор явагдах болов. Учир нь ард түмний дургүйцэл тэмцлийг углуурга заагаар нь дарж зогсоосон. Мөн иргэний хөдөлгөөн, ТТБ, улс төрийн сөрөг хүчин үнэн хэрэг дээрээ устсан нөхцөл Монголд ардчилал огт байхгүй болж, МАН-ын дангаар ноёрхол тогтов. Нэг талаас сонгуульд тооцоолол ёсоор баттай ялалт авна, цөөн тооны жижиг намуудыг УИХ, ЗГ-т оруулна. Ингээд хүссэнээрээ удирдаад байхад ядах юмгүй, амархан санагдана. Гэвч тийм биш юм. МАН дангаар эрх мэдэл авснаар улс төр, эдийн засаг, нийгмийн бүх зөрчил, тэмцэл МАН-ын нуруун дээр буув. Бүх хариуцлага, бүх шийдвэрийн үр дүнг МАН дангаар хариуцна. Нийгмийн хөгжлийн жам ёсоор улс төрийн зөрчил тэмцэл болоход зөвхөн МАН доторхи бүлгүүдийн дунд болно. Энэ бол МАН-ын дангаар ялалтын эсрэг тал болно.

Урьдач ерөнхий нөхцөл

Нэг. Үндсэн Хуулийн өөрчлөлт. 2012 он хавьцаагаас Монголд бүрэлдэн тогтсон, МАН толгойлсон улс төрийн систем цаашид энэ бүтэц, бүрэлдэхүүн, механизм, арга барилаараа ажиллах бололцоогүй нь гадаадад ч, тодорхой болсон юм. Гарц нь ҮХ өөрчлөх. Барууны хямралд орсон либерал ардчиллыг аврах гэсэн АНУ-ын Стэнфордын Их сургуулийн профессор Жэймс С.Фишкин 2008 он хавьцаа “зөвлөлдөх ардчилал” гэсэн санаа бодож олжээ. Хамгийн сэжигтэй нь “зөвлөлдөх ардчиллаа” өөрсөд дээрээ туршихгүй, Монгол мэтийн усан тэнэг улсууд дээр туршсан болсон үйл явдлаас тодорхой байна. “Зөвлөлдөх ардчиллыг” Барууныхан Монгол “шахсан” нь хөдөлбөргүй үнэн. Насан туршдаа тоотой хэдхэн ном уншсан манай баагийнууд гэв гэнэт “онол ном” ярьж дөвчигнөх болов. Ингээд “зөвлөлдөх ардчиллын” дагуу ҮХ-ийг гадаадын тулгалтаар, ард түмний хүсэл зоригийн эсрэг хүч хэрэглэн өөрчлөв. Одоо бүх ард түмэн биш, Статистикийн Газраас санамсаргүй түүврийн аргаар 2 удаа шигшиж авсан цөөн баагий Монголын ямар ч асуудлыг шийддэг болов. УИХ 126 гишүүнтэй болов. Энэ талаар би залтлаа бичсэн. Жи: “Шинэ Үндсэн Хуулийн цаад учир” зэрэг 4 өгүүлэл миний блогт одоо ч байгаа.

https://gankhuyag.com/2019/06/24/khktwtregfgafafa/.

УИХ-ыг 126 гишүүнтэй болгож, нам доторхи болон жижиг намуудын бүлэглэл болгоны төлөөлөгчдийг оруулсны балаг одоо л гарч байна… Удаах нь МАН-ын голлох бүлэг хүнд цохилтод оров. МАН-ын хагас нууц удирдагч Сү.Батболдын бизнес бүдүүвч, гэмт үйлдэл ил болсноор МАН дотор задрал эхэлж, дахин бүлэглэлтийн үйл явц эхлэв. Миний бичсэн “Нөгөө Сү туучий чинь” өгүүлэл энэ нуралтын эхлэл болсон юм.

Тэр өгүүлэл энэ байна:

https://gankhuyag.com/2021/01/18/нөгөө-сү-туучий-чинь

Үүнээс хэдхэн хоногийн дараа нялх хүүхэдтэй эмэгтэйг шөнө дөлөөр эмнэлгээс хөөн гаргасны төлөө ЕС У.Хүрэлбүх “ёс суртахууны” хариуцлага хүлээж огцров. Энэ явдал гаднаасаа “уянгын” шинжтэй боловч үнэндээ Ерөнхийлөгчийн сонгуульд бэлтгэсэн хүчний дахин хуваарилалт байлаа. Дээр дурдсан ҮХ өөрчилсөн, МАН доторхи бүлэглэлүүд хүчний дахин хуваарилалт хийсэн нь Л.Оюун-Эрдэнэ ЕС болох нөхцлийг бүрдүүлэв.

Урьдач тодорхой нөхцөл

Л.Оюун-Эрдэнэ бол яах аргагүй МАН-ын маш эртнээс бэлтгэсэн залуу боловсон хүчин мөн. Тэр анх МАН-ын Удирдах Зөвлөлийн хэрэг эрхлэх газрын дарга болсон 2009 оноос улс төрд хүч түрэн орж ирсэн юм. Арван хэдхэн жилийн дотор Ерөнхий сайд болтлоо дэвшинэ гэдгийг ниссэнтэй зүйрлэж болно.

Ийм амжилтад хүрэхийн тулд дараах нөхцлийг хангасан байх ёстой: 

Нэг. Хүмүүстэй, ялангуяа МАН-ын бүлэглэл хоорондын ая эвийг олох. Энэ нь тийм ч амархан ажил биш юм.

Хоёр. Шударга ёсыг номлосон үзэл санаатай байх. Нийт нийгмийн шударга ёсны төлөө биш юм гэхэд нам доторхи шударга ёсны төлөө үйлдэл хийх ёстой. Дашрамд манайхан нийгмийн шударга ёсыг намын шударга ёстой эндүүрдэг. Энэ хоёр бол өөр зүйл юм.

Гурав. Дээрээс татаас байх ёстой. Эхлээд У.Хүрэлсүхийн, дараа нь нам доторхи бүлгүүдийн их бага дэмжлэг, тэнцвэрийг хангах ёстой.

Дөрөв. Сөрөг хүчнийг түлхэхгүй, холдуулахгүй “зохистой зайнд” байлгах ёстой.

Тав. Гадаад улсуудын тодорхой дэмжлэг байх.

Зургаа. Олон нийтэд тодорхой найдлага, хүлээлт бий болгох ёстой.

Энэ 6 нөхцлийг Л.Оюун-Эрдэнэ ямар нэг хэмжээгээр хангаж чадаж байв. 2025 оноос эхлэн эдгээр нөхцлүүд алга болж, Л.Оюун-Эрдэнийн ЗГ огцров. Яагаад ? Үүнийг тусгайлан шинжлэх ёстой…

Төрийн хулгай, дээрмийн аргын өөрчлөлт

Энэ үед буюу Л.Оюун-Эрдэнэ ЕС болох үед төрийн хулгай дээрмийн аргад асар их өөрчлөлт гарч, боломж нь хумигдаж, хэдхэн аргатай үлдэв. Дашрамд энэ чухал өөрчлөлтийг манайхан бараг анзаардаггүй нэг зовлон бий. Өмч хувьчлалын хулгай дээрэм түүх болон үлдэв. Банкны хулгай дээрэм бараг зогсож, тун хүндрэлтэй болов. Лицензийн хавтгай наймаа зогсов. Өмчөө булаалгадаг, дээрэмдүүлдэг хүн бараг байхгүй болов.

Тэгвэл юу үлдсэн бэ ? гэсэн асуулт үүснэ: 

Нэг. Төсвийн хулгай гаарав. “Идэх уух” юмаа төсөвт суулгах ба дараа нь намын сүлжээгээр дамжуулан түүнийгээ хуваарилж, өөрсдийн бизнес болон намын сүлжээгээ тэтгэх.

Хоёр. Мега төсөл. Элдэв хангайн мега төсөл зохиож, түүгээр далимдуулан асар их мөнгө идэх. Яг үнэндээ 30 гаруй мега төслөөс техник-эдийн засгийн үндэслэлийг нь монголд хийсэн төсөл ганц ч байхгүй.

Гурав. Эх орны баялгийг хайгуулын болон ашиглалтын лиценз нэрээр гадаадад зарж, дундаас нь мөнгө завших.

Одоо бол ердөө энэ гурван арга л үлдсэн. Энэ 3 аргыг зэрэг хэрэглэж, идэх уух цорын ганц боломж нь төрийн эрх мэдэл юм. Өөрөөр хэлбэл хуучин шиг үзэгдсэн харагдсанаа дураараа идэж уудаг аргуудын боломж үлэмж хумигдаж, “шинэ аргаар” идэж уух болсон нөхцөлд хуучин зэрлэг аргаараа амьдрах боломж бараг үгүй болж байна. Харамсалтай нь дээрээ ч, дороо ч энэхүү асар их өөрчлөлтийг мэдэхгүй, мэдрэхгүй, хуучнаараа болно, болгоно, бүтнэ, бүтээнэ гэж ойлгож байгаа нь илт. Идэх уух арга цөөрсөнтэй холбоотойгоор улс төрийн бүлэглэлүүдийн өрсөлдөөн тэмцэл улам ширүүсч, туйлын хурц байдалд оров. Энэхүү нөхцөл байдлыг бүлэглэл хоорондын “түр тэнцвэр” тогтоох хуучин арга, арга барилаар шийдэх боломж бүрэн шавхагдав.

Төрийн удирдлагын нуралт

Дээр дурдснаас шалтгаалан парламент болон ЗГ-ийн “чанар” муудаж, төрийн шийдвэрийн хийдэл, давхцал үүсч, үр ашиг муудав. Үүнээс үүдэн төрийн шийдвэрүүд хачин зөрчилтэй, тайлбарлахын аргагүй марзан байдалд оров. Нэг талаас манай бүх төрлийн ашигт малтмалын экспортын хэмжээ ихсэж, манай улсын олох ашиг, орлого эрс нэмэгдэв. Үүнийг эрх мэдэлтнүүд өөрсдийгөө “сайн ажилласны” үзүүлэлт гэж сурталдав. Нэгэнт их хэмжээний орлого олсон дэлхийн ямар ч төр түүнийгээ ард түмэндээ “амсуулдаг” жамтай. Гэтэл манай төр харин ч урвуугаар элдэв төрлийн үнэ, тариф нэмж, ард түмнээ дарамтлав.

Үүнийг давуу мэдэлтнүүдийн шунал, өрсөлдөөн тэмцэл хэрээс хэтэрч, ард түмнээ нохойноос дор үзэх болсон ганцхан шалтгаанаар тайлбарлаж болно. Ард түмний эсэргүүцэл тэмцэл огт байхгүй, иргэний хөдөлгөөн байхгүй, сөрөг хүчин байхгүйтэй адилхан байхад давуу мэдэлтнүүдийн бүлгүүд дураараа дургихаас гадна дур дураараа өрсөлдөн тэмцэлдэх нь жам ёсны үйл явц юм. Аливаа хяналтгүй зүйл хувьслын явцад хэмжээнээсээ хэтэрч, өөрийгөө хөнөөх зам руу ордог зүй тогтолтой. Давуу мэдэлтнүүдийн дураараа дургих зан үйл парламент, засгийн газрын үйл ажиллагаанд хүчтэй нөлөөлж төрийн удирдлагын үр дүнг бараг үгүй болгов. Хамгийн эхлээд парламентын замбараагүйдэлт эхлэв. Парламентаар хэдхэн том эрх мэдэлтнүүд тоглодог болов. Сүүлдээ хуралдаа суудаг УИХ-ын гишүүд ч цөөрөв. УИХ тулга тойрсон чавганцын хэрүүлийн газар болов.

Энэ талаар би “Парламентаар тоглохуй” өгүүлэлдээ хэрэглэдэг аргуудыг нь тодорхой өгүүлсэн:

https://gankhuyag.com/2025/06/21/парламентаар-тоглохуй

Товчоор өгүүлбэл монголын парламентын үр ашиг, үр нөлөө үлэмж муудсан.  Сүүлийн үеийн ЕС-ууд кабинетийн гишүүдээ өөрийн үзэмжээр биш, харин МАН доторхи болон жижиг намуудын төлөөллөөс бүрдүүлдэг болсон. Энэ нь нэг удаадаа “түр энхтайван”, “түр тэнцвэр”, “зөвшилцөл” тогтоож буй мэт харагдана. Гэвч үүний цаана нэн эгзэгтэй, маш том аюул байнга нуугдаж байдаг. ЗГ-ын кабинетийн гишүүд ЕС-ыг үл тоомсорлон ил далдуур дураараа дургих явдал газар авсан тохиолдолд ЕС болон кабинетийн гишүүд гэсэн хагарал, эсрэгцэл үүсдэг. Өөрөөр хэлбэл ЗГ нэгдмэл бодлогоор биш, харин “зөвшилцсөн тохиролцоо”-гоор ажилладаг. Кабинетийн гишүүдийн тодорхой хэсэг ЗГ-ийн бодлоготой зөрчилдсөн үйлдэл хийх, үгүй ядахдаа саармагжуулах өргөн боломж бий болдог. Л.Оюун-Эрдэнийн ЗГ-ын нэр бүхий сайдууд дур мэдэн ЗГ-ын эсрэг гэх нь хаашаа юм, нэр хүндийг унагах үйлдэл хийсэн цөөнгүй тохиолдол гарсан. Хачирхалтай нь энэ тохиолдолд муу нэрийг нь ЕС хүлээж, дураараа дургисан сайд нар “нэр цэвэр” үлддэг.

Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайд болмогцоо:“Авилгатай тэмцэнэ гэдэг бол журмын нөхөдтэйгөө тэмцэнэ гэсэн үг! Анд нөхдөө бодох уу? Улс орноо бодох уу? гэдэг салаа зам дээр ирээд байна.” (2021.07.18.) гэж мэдэгдэв. Энэ нь Л.Оюун-Эрдэнэ зоригтой тэмцэгч болоод ингээд хэлчихсэн юм биш, харин өндөр дээд тушаалд суугаад үүнээс өөр гарц байхгүйг мэдэрсэн хэрэг юм. Л.Оюун-Эрдэнэ стратегаа зөв харсан ч МАН-тай хийх тэмцлийг яаж хийх аргаа олсонгүй, дэндүү удаашруулав. Энэ нь түүний ялагдлын суурь нөхцөл болов. Ямар ч ЗГ, түүний дотор Л.Оюун-Эрдэнийн ЗГ-ыг огцруулж болно. Гэхдээ шалтгаан нь тов тодорхой байх ёстой. Эхлээд хүүхдийн тансаглал гэж шүүмжлэв, дараа нь АН-ыг ЗГ-аас хөөхийг шаардав. ХМХ-ээр Л.Оюун-Эрдэнэ ахтайгаа нийлж баахан мөнгө идсэн тухай шуугив. Идэж уусан албан ёсны ганц ч баримт гарсангүй. Ингээд л ЗГ огцров. Ийм тэнэг тулгалт хийх юм бол Монголд ямар ч ЗГ удаан тогтох үндэслэл байхгүй. Одоо бол МАН доторхи эрх мэдлийн төлөө өрсөлдөөн тэмцэл ил хэлбэрт орж, хатуу ширүүн, эвлэршгүй шинжтэй болов. МАН-д урд өмнө нь эрх мэдлийн төлөө далд тэмцэл болж л байсан. Харин энэ удаад МАН дотор үе хоорондын тэмцэл болж байгаагаараа онцлог юм.

Тодруулбал, нэг талаас өнөөгийн авилгад идэгдсэн хулгайч дээрэмчин төрийн системийг хадгалан үлдэхийг эрмэлзсэн хуучинсаг бүлэг, нөгөө талаас хуучин системийг эвдэж, арай шинийг хийх гэсэн залуусын бүлэг тэмцэлдэж эхлэв.

Г.Занданшатарын ЗГ бол дараагийн УИХ-ын сонгууль болтол “түр тэнцвэр” тогтоох ганцхан үүрэгтэй. Нэг их оцойж овоотол ажил хийж чадахгүй, гэхдээ гал алдахгүй торгоогоод байх боломжтой. Энэ тэмцэл өрсөлдөөн ил тод болж, хатуу ширүүн хэлбэрт орсныг Д.Амарбаясгалан МАН-ын даргад өрсөлдөнө гэмэгц түүн рүү дайрч байгаагаар, мөн Н.Энхбаяр, Ц.Нямдорж мэтийн “музейн үзмэрүүд” гарч ирээд элдэв маягийн “энх тайван”, “шударга ёс” сурталчилж байгаагаас бэлхнээ харж болно. Хэрэв МАН ялалтын менежер, намын ажлын асар их туршлагатай болсон Д.Амарбаясгалангаар их оролдвол амиа хорлосонтой адил гэж би баталгаатай хэлж чадна. Товчоор хэлбэл МАН-ын хуучинсаг хүчин Л.Оюун-Эрдэнэ, Д.Амарбаясгалан нарын залуустайгаа тэмцэлдэж байгааг эндээс хялбархан ажиглаж болно. Тэднийг нэг удаа зогсоож, аргацааж болох боловч яваандаа залуус ялах нь зүй тогтол юм.  Энэ тэмцэлд хэн ч ялсан гэсэн энэ өгүүлэлд дурдсан нам, төрийн суурь гажгийг засахгүйгээр амжилт олох ямар ч боломжгүй. “Хэнийг дарга болгохоос” эхлэвэл бүх юм урдын адил буруудна. Суурь гажгийг засаж баймаажин системийн шинэчлэл явагдана. Даанч суурь гажгийг засах талаар тун цөөн хүн ярьж байгаа нь харамсалтай.   

Гэвч энэ хооронд улс төр, нийгмийн нөхцөл байдал ихээхэн өөрчлөгдөв. Үүнийг дараах байдлаар томъёолж болно:     

1.Антисистемийг анхлан бүрдүүлэгч гэмтнүүд ертөнцийн жамаар хөгширсөн.

2.Мөн тэд ард түмний өмнө нэр нүүрээ гутааж, нэр хүндээ бүрэн алдсан.

3.Улс төрийн залуу халаа хэрэгтэй болсон ч эртнээс бэлтгэсэн боловсон хүчний нөөц багатай.

4.Хулгай дээрмийн хуучин дүрмээр тоглох боломж шавхагдсан.

5.Ард түмний идэвхи сэргэж, хулгай дээрмийг эрс эсэргүүцэх болсон зэрэг болно.

Үүний дээрээс манай олон түмэн төр засгаас ихээхэн хүнийсэв. “Хүнийсэх” гэдэг нь шинжлэх ухааны ойлголт бөгөөд голдуу дургүйцэл, үзэн ядалттай хосолж байдаг, ер нь бол их тэсрэлтийн өмнөх тун аюултай төлөв байдал юм.

Гол асуудал

Ингээд өнөөгийн улс төрийн суурь (фундамент) анализ хийж дуусав. Үүнээс цааш хэн МАН-ын дарга болох, хэн ЕС болох зэргийг хүссэн хүн дураараа “томилж” болно. Гагцхүү энэ дэвсгэр суурь анализийн гол гол дүгнэлтүүдээс хазайхгүй, мартахгүй байвал тун сайнсан… МУ-д маш олон хур асуудал хуримтлагдсан. Тэр болгоныг дурдаад ч барахгүй. Харин энэ олон асуудлуудаас гол, мөн чанарын болон агуулгын шинжтэй цөөн асуудал ялган авч болно.

Энэ нь миний бодлоор:

Нэг. Нам, төр доторхи үе солигдох үйл явц. Энэ нь улс төрийн суурь асуудал юм. Уг нь үе солигдох үйл явц хаана ч гэсэн байнга явж байдаг. Харин манайд болохоор зодоон нүдээнтэй, төр засгаа нураах хэмжээнд хүртлээ хурцаддаг. Одоо бол бүр ч ил тод болов. Залуустайгаа байлдана гэдэг бол дээд тэнэглэл юм. “Чөтгөрийн тойрогт” 20 гаруй жил боллоо, одоо түүнийг тасалж гарах цаг аль хэдийн болсон.

Хоёр. Монголын байгалийн баялгийг шударгаар хуваарилах. Энэ нь эдийн засгийн суурь асуудал юм. Монголын баялгийг шударгаар хуваарилах асуудал эдийн засгийн суурь асуудал болно. Миний баттай итгэж байгаагаар манай стратегийн ордуудын 34%-ийг төрийн мэдэлд авах ёстой. Үүнийг зарим хүмүүс Ухаа худаг, Цагаансуварга мэтийн ордыг улсад шууд хурааж авахтай эндүүрдэг. Үгүй л дээ, хөрөнгө хураадаг үе өнгөрсөн. Зүгээр л 34%-ийг улсын мэдэлд аваад бусдыг нь үлдээх нь хамгийн зөв шийдэл гэж бодож байна.

Товчоор хэлбэл өнөөгийн улс төрийн тэмцэл өрсөлдөөн энэ хоёр асуудлыг тойрон явагдаж байна. Эдгээрийг шийдэх явцад улс төрийн шинэ бүлэглэлүүд аяндаа тодроод гараад ирэх нь гарцаагүй…

Судлаач Х.Д.Ганхуяг.

Эх сурвалж: https://gankhuyag.com/

Эрхэм та судлаач Д.Ганхуягийн бусад бүтээлүүдийг түүний албан ёсны блог https://gankhuyag.com/-ээс уншина уу

Related Posts

Орхон дээр уулзъя
Нийтлэл

Орхон дээр уулзъя

2026-09-17 16:55
Инфляцийг бут ниргэгч
Нийтлэл

Инфляцийг бут ниргэгч

2026-08-13 20:52
Н.Учрал: Түлш шатахуун, тог цахилгааны импортын хараат байдлаас чөлөөлнө
Онцлох мэдээ

Н.Учрал: Түлш шатахуун, тог цахилгааны импортын хараат байдлаас чөлөөлнө

2026-02-27 11:44
}

Шинэ мэдээ

Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөн У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэх ёслол боллоо

Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөн У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэх ёслол боллоо

by undesten
2026-11-20 13:05
0

Т.Ариунзаяа өсвөр, залуучуудын дэлхийн аварга болсон Монголын анхны жүдоч боллоо

Т.Ариунзаяа өсвөр, залуучуудын дэлхийн аварга болсон Монголын анхны жүдоч боллоо

by undesten
2026-11-20 11:54
0

АНУ: Гадаад оюутнуудын оршин суух хугацааг хязгаарлах шийдвэрийг цуцлав

АНУ: Гадаад оюутнуудын оршин суух хугацааг хязгаарлах шийдвэрийг цуцлав

by undesten
2026-11-20 09:20
1

“Бодь”-ийн гэрээг нууцад оруулах зөвлөмж өгсөн ҮАБЗ-ийн гишүүд

“Бодь”-ийн гэрээг нууцад оруулах зөвлөмж өгсөн ҮАБЗ-ийн гишүүд

by undesten
2026-11-20 08:40
0

Б.Бат-Эрдэнийг ЗГХЭГ-ын даргаар томилно

Б.Бат-Эрдэнийг ЗГХЭГ-ын даргаар томилно

by undesten
2026-11-20 08:35
0

БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

БНХАУ, АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнүүд уулзсаныхаа дараа “энх тайвны хамтарсан тунхаглал” гаргав

by undesten
2026-11-20 08:24
1

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Канадад байгаа хотын дарга асан Х.Нямбаатарын талаар юу хэлэв

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Канадад байгаа хотын дарга асан Х.Нямбаатарын талаар юу хэлэв

by undesten
2026-11-20 08:18
0

Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ

Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ

by undesten
2026-11-17 09:59
0

Х.Тэмүүжин: Ардын намын хууль зүйн сайд нар хулгай хийсэн, авлигын мөнгийг хэрхэн дамжуулж, өгч авалцдаг байсан тухайгаа нэр ус, тоо баримттай нь дэлгэж байна

Х.Тэмүүжин: Ардын намын хууль зүйн сайд нар хулгай хийсэн, авлигын мөнгийг хэрхэн дамжуулж, өгч авалцдаг байсан тухайгаа нэр ус, тоо баримттай нь дэлгэж байна

by undesten
2026-11-17 08:53
1

2026 оны эхний 10 сард төсвийн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарлаа

2026 оны эхний 10 сард төсвийн тэнцэл ₮1.4 их наядын алдагдалтай гарлаа

by undesten
2026-11-16 15:40
0

oren-sarmats.ru
  • Бидний тухай
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • Холбоо барих

© 2018 UNDESTEN.MN

  • Халимаг
  • Тува
  • Өвөрмонгол
  • Буриад
  • Алтай

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Нийгэм
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үндэстэн
  • Дэлхий дахинд
  • Эрүүл мэнд
  • Бусад

© 2018 UNDESTEN.MN

  • Халимаг
  • Тува
  • Өвөрмонгол
  • Буриад
  • Алтай