УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо өнөөдөр хуралдаж, Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах асуудлыг хэлэлцэж байна.
Х.Баасанжаргал, Хууль болон уул уурхайн салбарыг улс төрд хайр найргүй ашигладаг юм байна.
Та олон жил улс төрд байсан. Яагаад Хуулийн сайдыг сольсноор хэрэг шийдэгддэг гэсэн ойлголттой байдаг юм бэ?
Г.Занданшатар, Үндсэн хуулийн дагуу хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх засаглал хараат бусаар үйл ажиллагаа явуулдаг. Засгийн газар гэмт хэрэгтэй тэмцэх, хууль биелүүлэх эрх, үүрэгтэй сүбьект. Хууль биелүүлэх үүргийг ХЗДХ-ийн сайд хэрэгжүүлдэг. Хууль биелүүлэх нь хүний эрхийг хамгаалах, хулгай луйврыг илрүүлэх асуудал. Эрдэнэс Тавантолгойд онцгой дэглэм тогтоосон гурван сарын хугацаанд яаж үр ашиг сэргэж болдгийг харуулж байна. Тоо худлаа хэлдэггүй. Тэгэхээр хулгайг илрүүлэх, хулгай хийгээгүйгээ нотлох боломжийг олгох нь Ерөнхий сайдын Үндсэн хуулиар олгосон эрх.
Х.Баасанжаргал, Сайд солигдсоноор хэрэг түргэн шуурхай шийдэгддэг гэсэн ойлголт байж болохгүй.
Г.Занданшатар, Сайд солигдсоноор хэрэг шийдэгдэхгүй. Хууль, шүүхийн байгууллага хараат бусаар ажиллах ёстой. Харин гэмт хэрэгтэй тэмцэх үүрэг нь Засгийн газарт бий. Хууль, шүүхийн байгууллага үүнийг хийж чадахгүй. Засгийн газар, салбарын сайд ажиллах үүрэгтэй.
Ц.Сандаг-Очир, Занданшатарын Засгийн газар байгуулагдаад 115 хонож байна. Энэ хугацаанд нүүрсний салбарт нүүрлэсэн хулгайг ил болгоно гэж мэдэгдсэн. Бортээгийн лиценз одоо хэнд байгаа юм бэ. Амарбаясгаланд байна уу, Админерал компанид байна уу? Энэ уурхайгаас хэдий хэмжээний нүүрс олборлож, улсад ямар хэмжээний хохирол учруулсан бэ? Гэм буруутай нь нотлогдоогүй байхад хүнийг гүтгэж болдог юм уу?
Г.Занданшатар, 6-р сард яагаад хэлээгүй юм бэ? гэхээр бид эв нэгдлийг баримталсан. Би хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагааны нууцыг мэдэхгүй. 2023 оны 9-р сард Германы хэвлэлүүдэд Амарбаясгалан даргын талаар ноцтой мэдээллүүд цацагдсан. Барууны хэвлэлүүд хүнийг үндэслэлгүйгээр буруутгахгүй. Тэр мэдээллийг нягталж, нотолсны үндсэн дээр нийтэлдэг. Хүн гүтгэвэл хуулийн хариуцлага нь хатуу байдаг.
Төрийн өндөр албан хаагчид бол жирийн иргэн, хувь хүн биш. Тиймээс нэрээ цэвэрлэж, төрийн нэр хүндээ хамгаалах шаардлагатай гэж үзэж байна.
Д.Амарбаясгалан, Бортээгийн хувьд Түр хороо байгуулсан. Эрдэнэс Тавантолгойн лицензүүдийг шалгасан. Тагнуулын байгууллага гадны төлбөртэй сайдуудад төлбөр төлж, нэр бүхий хэвлэлээр цацсан. Хэн үүнийг хийснийг Тагнуулын байгууллага одоо болтол хэлээгүй, удаашралтай байна.
Өнөөдрийг хүртэл Бортээгийн лиценц ЭТТ-д байдаг. Гэтэл надад байдаг мэт гүтгэж байна.
Ц.Сандаг-Очир, Би нотлох баримт байна уу? гэж асуусан. Гадны сайтаас мэлдээлэл аваад, УИХ-ын даргаа гүтгэсэн юм байна. Тэр олон тэрбум долларын үнэтэй нүүрсийг хэний шийдвэрээр гаргасан юм бэ? Дундаа хийж, бөөрөнхийлсөн хариулт өгч байна. Та тодорхой хариулт өгөөч, битгий бөөрөнхийлөөд байгаач. Гэтэл Парламентын 67 гишүүн итгээд гарын үсэг зурж, УИХ-ын даргыг огцруулах гээд сууж байна.
Г.Занданшатар, Би зөвхөн сайтын мэдээг үндэслэл болгоогүй. Нүүрсний сонсголны үеэр Амарбаясгалан даргыг хууль хяналтын байгууллагаар шалгуулах шаардлагатай гэж дүгнэлт гарсан байна. Хэдийгээр тэр лиценз төрийн эзэмшилд байвч дээр нь баригдсан үйлдвэр хувийн эзэмшлийнх.
2-рт, Оффтэйк гэрээг эзэн биетэй ил тод болголоо. Үүний дагуу 47 гэрээг ил болголоо. Хэн гэрээ байгуулсан нь ил байна. Үүнээс илүү тодорхой хариу гэж юу байх вэ?
Д.Амарбаясгалан, Тагнуулын байгууллагын шинжээчийн дүгнэлт энэ байна. “News direct” сайтад төлбөртэй мэдээлэл нийтлэгдсэн. Блок чэйнээр төлбөр хийгдсэн, хаанаас шилжүүлснийг мэдэх боломжгүй системийг ашиглан төлбөр хийсэн. Үүнийг баримт гэж байгаа бол би хүлээн зөвшөөрөхгүй.
Ц.Сандаг-Очир, Өмнө нь зүгээр байдаг байсан, тоног төхөөрөмж нь өнөөдөр яахаараа гацдаг юм бэ. Хүмүүсийн яриа гацаад сайн сонсогдохгүй байна. Үг хэлэх гишүүдийн нэр дэлгэц дээр гарахгүй байна. Б.Баасандорж дарга аа, та хүмүүсээ ажиллуул л даа. Энэ чинь санаатай үйлдэл биш үү.
Б.Баярбаатар, УИХ-ын Тамгын газар техникээ шалгуулсан дээр байх аа. Санаатай үйлдэл биш үү. Асуулт хариултаас хэлснээсээ яаж бултдагийг, тийм агуулгаар яриагүй гэж гуйвуулдгийг харлаа.
ҮАБЗ тендергүйгээр худалдан авалт хийх зөвлөмж гаргасан, тэрэн дээр нь үндэслэн оффтэйк гэрээнүүд хийснийг ойлголоо. Намын асуудлыг төрийн асуудал болгосон нь үнэн. Цагаан байранд яригдсан асуудлыг оруулж ирсэн шүү дээ.
Засгийн газар огцорно уу, байна уу шийдэгдэнэ л биз. Оффтэйк гэрээ, Бортээгийн ордын асуудлаар Түр хороо байгуулж, асуудлаа мухарлах шаардлагатай байна.
Жилийн өмнө Амарбаясгалан дарга Намын генсек байсан шүү дээ, тэр үед шалгахгүй яасан юм.
Ерөнхий сайд өнөөдөр эв нэгдлийг хангахыг зорьсон гэж хэлж байна. Хууль бус үйлдэл, хулгайг эв нэгдэл нэрээр хаацайлж болохгүй, энэ асуудлыг мухарлах ёстой гэв.
