УИХ-ын МАН-ын бүлэг өнөөдөр хуралдаж, Монгол Улс болон Евразийн эдийн засгийн холбоо (ЕАЭЗХ), түүний гишүүн орнуудын хоорондын худалдааны түр хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийг үргэлжлүүлэн хэлэлцэхээр шийдвэрлэлээ.
2024 онд Монгол Улс 162 оронтой худалдаа хийж, 27.4 тэрбум долларыг эргэлдүүлжээ. Үүнээс 15,8 тэрбум долларын экспорт, 11,6 тэрбум долларын импортын худалдаа хийж, гадаад худалдаан дээр 4,2 тэрбум долларын ашигтай ажилласан байна. Гадаад худалдааны хоёр дах том хөрш Евроазийн эдийн засгийн холбоотой жилд 3 тэрбум долларын худалдаа хийдэг.
Евразийн эдийн засгийн холбоонд ОХУ, Казахстан, Беларусь, Армени, Кыргызстан гэсэн таван улс багтдаг. Эдгээр улсуудад Монгол улс 15-50 хувийн гаалийн татвартайгаар бараа бүтээгдэхүүнээ экспортолдог юм. Засгийн газар таван жил хэлэлцсэний дүнд Евроазийн орнуудтай Монгол улс гурван жилийн чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулахаар тохиролцож гарын үсэг зурлаа.
УИХ-ын гишүүн Ж.Энхбаяр хэлэхдээ, Монгол Улс 3.5 сая хүнтэй жижиг зах зээлээсээ давж, 200 сая хэрэглэгчтэй сэрүүн бүсийн зах зээлд экспорт нэмэгдүүлэхийг зорьж байна. Хэлэлцээрийн хүрээнд 367 нэр төрлийн барааг харилцан хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр нэвтрүүлэх юм. Нийт барааны 97 хувь нь хөдөө аж ахуйн гаралтай бараа бүтээгдэхүүн эзэлж байна.
Евроазийн талаас аж үйлдвэрийн бараа бүтээгдэхүүн импортоор орж ирнэ. Монголчууд жилд 500 сая ширхэг өндөг хэрэглэдэг бөгөөд үүний 400 саяыг дотоодоос хангах боломж бүрдээд байна. Үлдсэн 90 сая өндгийг ЕАЭЗХ-той хамтарснаар тарифын хөнгөлөлттэй оруулж ирнэ. Улаанбуудайн хувьд 50 мянган тонн бүтээгдэхүүнийг хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр авах боломжтой.
Хэлэлцээрт өнгөрсөн зургаадугаар сард Засгийн газар гарын үсэг зурсан, одоо УИХ соёрхон баталснаар гэрээ хүчин төгөлдөр болно гэв. Хэлэлцээр гурван жилийн хугацаатай хэрэгжих юм.
Монголын улсын экспорт 91.2 хувь нь БНХАУ-аас, уул уурхайн бүтээгдэхүүний 94 хувь БНХАУ-аас, ХАА-н бүтээгдэхүүний 87 хувь нэг улсаас хамааралтай байна.
Иймд Монгол Улс олон тулгуурт эдийн засгийн бодлого баримталж, хоёр хөрштэйгөө тэнцвэртэй харилцаа хөгжүүлэх шаардлагатай. Үүний хүрээнд ЕАЭЗХ-тай байгуулах энэхүү түр хэлэлцээр нь экспортын шинэ боломж болно гэв.
