УИХ-ын гишүүн Л.Энхболд өнөөдөр Төрийн ордонд мэдээлэл хийлээ. Тэрээр “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн лицензтэй талбайгаас 268 мянган тонн нүүрс алга болсон талаар баттай мэдээлэл надад байна. Мэргэжлийн хяналтын байцаагч хэмжилт хийгээд нүүрс алга болсныг тогтоосон. Энэ нь 20 орчим сая ам.долларын өртөг бүхий нүүрс гэсэн үг. Уг асуудлаар АТГ-т шалгуулахаар хандсан. Мөн дөрвөн сая хоёр зуун мянган тонн нүүрсийг хулгайлсан байж болзошгүй мэдээлэл байгаа. Ард түмний баялгийг нийлж цөлмөдөг бүлэглэл бий болчихоод байна. Хууль хяналтын байгууллагууд ч сүлжээ үүсгэчихээд байна. Удахгүй УИХ дахь авлигын эсрэг бүлгийн гишүүд энэ асуудалтай газар дээр нь очиж танилцана. Цагдаагийн газрын эдийн засгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтэст мөн хандана. Хуулийн байгууллагууд үнэн бодит байдлыг тогтоох шаардлагатай. Эрдэнэс Тавантолгой компанийн тухайд надад ямар нэгэн ашиг сонирхлын зөрчил байхгүй. Өмнөговийн ард түмний өмчийг орон нутагт нь үлдээх зорилго л надад бий. Нүүрсний хулгайн сүлжээнд төрийнхөн болон бизнес, хуулийнхан бүгд оролцсон. Монголын ард түмний өмчийг хэн ч хулгай хийж болохгүй” гэлээ.
Тэрээр мэдээлэл хийснийхээ дараа сэтгүүлчдийн асуултад хариулсан юм.
Энэ хэрэг яг хэдэн онд гараад, одоо олон нийтэд ил болж байгаа юм бэ?
-Хэдэн онд, ямар аж ахуйн нэгж 286 мянган нүүрс авсан бэ гэдгийг хууль хяналтын байгууллагынхан шалгаж тогтооно. Би он сарыг нь мэдэхгүй байгаа учраас 379 мянган тонн нүүрстэй холилдоод хилээр гаргачихсан юм биш биз. Монголоос үнэгүй гаргаад гадаадад хэн нэгэн оффшорчны дансанд орчихсон юм биш биз дээ гэсэн хардлага байна.
286 мянган тонн коксжсон нүүрс, исэлдсэн нүүрс гэсэн өөр өөр мэдээлэл гараад байгаа. Тухайн орд газар нь ямар нүүрстэй вэ?
-268 мянган тонн нүүрс Тавантолгойн орд газрын нутгаас гарсан. Энэ орд газрын нүүрс 70-аас доошгүй ам.доллараар зарагддаг коксжсон нүүрс. Исэлдсэн нүүр бол өөр үнэтэй. Тиймээс мэргэжлийн байгууллагуудаар исэлдсэн нь хэд, коксжсон нь хэд вэ гэдгийг тогтоох хэрэгтэй. Гэхдээ алин ч байсан хулгай. Ер нь бол исэлдсэн нүүрс авах компани байхгүй.
379 мянган тонн нүүрс алга болсон гэдэг асуудал дээр Цагдаагийн байгууллага хэзээ дүгнэлт гаргасан бэ?
-Цагдаагийн байгууллагын дүгнэлт гараагүй. Эхлээд хуулийн байгууллага 286 мянган тонн нүүрсний хэргийг шалгаад он сар нь 379 мянган тонн нүүрс гаргасан хугацаатай таарч байвал энэ хулгай нэг замаар явж байгаа юм гэсэн үг. 268 мянган тонн алга болсныг Мэргэжлийн хяналтын байгууллагын Уул уурхай хариуцсан байцаагч хэмжилт хийгээд тогтоосон.
Тавантолгойн лицензийн загаа хэрхэн тодорхойлох вэ гэдэг асуудал дээр “Эрдэнэс Тавантолгой”, орон нутгийн Тавантолгой хоёр тохиролцож байгаа гэсэн мэдээлэл байгаа. Тиймээс үүнээс үүдэн 268 мянган тонн нүүрс олборлосон нь хулгай гэж үзэх үү, үгүй юү гэдэг нь тодорхой болох юм биш үү?
Хоёр компанийн удирдлага хилийн зурвасыг тогтоодоггүй юм. Ашигт малтмалын газрын тосны хэрэг эрхлэх газар өгсөн кадастрынхаа хэмжээгээр хязгаар тогтоосон байгаа. Тэр лиценз хэзээ олгогдсон бэ гэдгийг тогтоох хэрэгтэй. Лицензийн зөвшөөрөл авсан талбайгаас нүүрс олборлосон л бол Монголын ард түмний өмчөөс авсан гэсэн үг.
Эрдэнэс Тавантолгой компани дээр танд ашиг сонирхлын зөрчил байна уу. Таныг ТУЗ-д нь өөрийнхөө хүнийг оруулах гээд ярьж байна гэсэн мэдээлэл гараад байгаа ?
-Миний ашиг сонирхол байхгүй. 1998 онд Тавантолгойн 49 хувь миний хувь байсан. Түүнээс хойш ямар нэгэн байдлаар энэ компанитай холбогдоогүй. Тэр хувьцаа бол миний зөвшөөрөлгүй хэн нэгний гарт очсон. Өнөөдрийг хүртэл би энэ хэргээр маргаан үүсгээгүй. Энэ нь надад нэг кг ч нүүрсний сонирхол байхгүй гэдгийг харуулах байх.
Энэ хэрэгт нам дамжсан бүлэглэлийнхэн оролцсон гэлээ. Танд ямар нэгэн таамаг байгаа юм уу?
“Эрдэнэт”-ийн ард нам дамжсан бүлэглэл явж байгаа. Нүүрс хулгайлсан асуудал ч ижил. Үүнд эргэлзэх зүйл байхгүй.
Энэ их хэмжээний нүүр хэдхэн хоногт гарах боломжгүй гэдгийг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд хэлсэн. Яг хэдий хугацаанд гарсан талаар мэдээлэл байна уу?
Тавантолгой ХХК 2017 оны тавдугаар сарын 23-аас сарын хугацаанд бүх үйл ажиллагааг зогсоогоод нэг хятад компанид нүүрс олборлох эрх олгосон. Энэ бас ноцтой асуудал. Энэ үеэр бүх хүчин чадлаа ашиглаад 268 мянган тонн нүүрсийг нэг сарын дотор гаргаж болно гэв .
