Хүүхэд, залуус, хүмүүст буруу ойлголт төрүүлж, буруу мэдээлэл өгөөд байгаа нүүр номны хов живнээс өөр юмаар тархи толгойгоо цэнэглэхээ байсан хүмүүст хариу бичихгүй бол болоxгүй нь ээ!!!
Ингэж Ууц давхарлах ёс болвоос баруун монголын баяд ястаны ёс жаяг юм аа. Өрх тусгаарлаж гарсан гал голомт залгуулах хөвгүүд нь шинийн нэгний өглөө аав ээждээ чанасан идээ шүүстэйгээ ирж золгодог өнө эртний ёс байдаг юм! Бас нагацын талын хамгийн ахмад хүндээ ирж золгохдоо ууц давхарлаж хүндэтгэлээ илэрхийлдэг. Ирж байгаа дүү нар нь идээ шүүстэйгээ ирж золгодог. Хамгийн дээд тал нь 7 хүртэл давхар ууц байдаг. Эртний ёс шүү дээ.
Насны ойгоо тэмдэглэж байгаа буурайдаа зарим нутгийнхан идээ будаатай золгодог. Ууц шүүс тавьж, дээл, гутал барин золгодог. Баярхал хэнээрхлийн зүйл ерөөс биш л дээ. Хүүгийнхээ, хүргэнийхээ, дүүгийнхээ бариад ирсэн ууц шүүсийг аваад хойшоо тавилгүйгээр хүндэтгэлийн ширээндээ тавьж хүндэтгэлийг хүндэтгэлээр хариулдаг нутгийнхны ариун заншил юм. Үүнээс гадна хонь, адуу гэсэн халуун хошуутай малаар бэлэг барьдаг юм. Мэдэхгvй зvйлээ хэт битгий мэдэмхийрч бай гэж хэлмээр байна. Хараад шууд л харааж ерөөж, хужаа мужаагаар нь доромжилсон ч хүн байх юм. Хүн мэдэхгүй байж болно л доо гэхдээ өөрсдөө мэдэхгүй байж Xужаа, Монголоо алдсан, баянаа гайхуулж гэх юм. Сонсож байгаагүй хүн зөндөө л байгаа. Тэр хүмүүст буруу ойлголт өгөөд байна шүү дээ. Монгол орон хамгийн олон үндэстэн ястны өлгий. Нутаг бүр өөр өөрсдийн гэсэн заншилтай байдаг юм шүү. 70,80,90 настай өвөө эмээ ахмад буурай аав ээжээсээ асуугаад нэг үзээрэй. Магадгүй мэдэхгүй нэгэн мэдээд авчихад илүүдэхгүй болов уу. Эхлээд ямар учиртай яагаад ийм юм байна гэдгийг ухаж ойлгохгүйгээр зоргоороо элдэв бусаар нь доромжилсон зөв ч бичиж чадахгүй нусан булдруунуудыг хараад ёстой уур ч хүрэх шиг инээд ч хүрэх шиг.
Та нар тэгж их мэдэмхийрч томроод байгаа юм бол тавгаа засдаг еэвэнгээ ямар учиртай болохыг мэддэг хүн байна уу ? Угтаан бол тэр чинь ерөөс Монгол ёс биш юм шүү дээ. 月饼 – yue bing буюу Xятад үндэстний нарийн түүхтэй жинхэнэ Xятад соёлтой шууд холбоотой зүйл юм. 1360-аад оны үед еэвэн дунд заxиа xийж, xарилцаа xолбоо тогтоон Монголын төрд 100 жил гаруй эзэрxийлүүлсэн Xятадууд бослого гарган улс төрөө тусгаарлаж байсан юм. Өөрсдөө өөр хүн , өөр орны соёлд автчихаад Монголоороо байгаа нэгнээ доромжлоод сууж байдаг хүмүүс их байх юм. Итгэхүй бол өөрсдөө сайн судлаад эрдэмтэн доктор ,өндөр настан өвөө эмээ юу байна бүгдээс нь гарал үйслийг нь асууж судлаарай…
Зүгээр л байдаг зүйлийг битгий үгүйсгэ. Тэртээ тэргүй хийх ёстой зүйлээ хийдэг хүмүүс нь хийгээд л явж байна.
