Финляндууд Зөвлөлтийг бөмбөгдсөн нь

$\"\"$

Финлянд бол жижиг улс хэдий ч дэлхийн II дугаар дайнд ЗХУ-ын өөдөөс маш ухаалаг байдлаар сөрөн тулалдсан цөөхөн орны нэг билээ. Хаант оросын бүрэлдэхүүнд байсан Финлянд 1918 онд тусгаар тогтнолоо зарлаж бие даасан байдаг. 1939 оны 8 дугаар сарын 23-нд А.Хитлер, И.Сталин хоёр европыг хувааж авахаар нууцаар хуйвалдаан зохиож, харилцан үл довтлох гэрээ байгуулан гарын үсэг зуржээ. Нэмэлт протоколд хоёр улс Хойд болон Дорнод Европт тус тусын ашиг сонирхолын бүсийн хилээ тогтоож, Польшийг хэрхэн хувааж авахаа тохирсон байна.

Энэ гэрээний дагуу фашист германчууд Польш, Франц, Дани, Норвеги зэрэг улс руу довтолсон бол зөвлөлт оросууд Латви, Литва, Финлянд, Эстони зэрэг улс руу дайран орсон билээ. Харин өчүүхэн жижиг Финлянд улс санаанд оромгүй хүчтэй эсэргүүцэл үзүүлж зөвлөлтийн улаан армийн эсрэг тулалдсаныг түүхэнд \”өвлийн дайн\” хэмээн тэмдэглэн үлдсэн. Гурван сар явагдсан уг дайнд зөвлөлтийн улаан арми маш их хэмжээний цэрэг, техникийн хохирол үзэн байж ялаад финляндын газар нутгаас тасалж авсанаар дайн дуусчээ. Харин 1941 оны 6 дугаар сард Герман ЗХУ руу довтолоход Финляндчууд германы холбоотон болж ЗХУ-ын эсрэг дайтжээ. Финляндын цэрэг Ленинградаас 32 км-ийн зайтай хуучин хил хүртлээ урагшлаад давшилтаа зогсоосон ба түүнээс хойш идэвхитэй ямар нэгэн байлдааны ажиллагаа явуулсангүй. Харин улаан армийн нисэх хүчний ангиуд германчуудын холбоотон болсон финляндын хотуудыг бөмбөгдөх ажиллагаа явуулж байсан юм. Тэдний дотроос хамгийн хүчтэй гурван дайралтыг 1944 оны 2 дугаар сарын 6, 16, 16-ны өдрүүдэд хийжээ. Мэдээж агаарын дайралт нь финляндын ард иргэдийг айлгах, тэдний сэтгэлзүйд хүчтэй нөлөөлөх, зөвлөлтийн цэргийн сүр хүчийг үзүүлэх замаар хэлэлцээрийн ширээнд хүчээр суулгах зорилготой байв.

Тухайн үед зөвлөлтийн алсын зайн бөмбөгдөгч нисэх хүчнийг ЗХУ-ын маршал А.Е.Голованов удирдаж байв. Харин агаарын дайралтад Б.П.Лисуновын \”Ли-2\”, Ильюшин \”Ил-4\” зэрэг онгоцноос гадна америкаас лизингээр авсан Хойд америкийн \”В-25\” Митчелл, Дуглас \”А-20\” зэрэг бөмбөгдөгч онгоцнуудыг ашиглажээ.

$\"\"$

Энэхүү хоёрдугаар сард явуулсан 3 удаагийн агаарын хүчтэй дайралтад финляндын агаарын довтолгооноос хамгаалах хүчний тоолсоноор бол зөвлөлтийн 2,121 нэгж бөмбөгдөгч онгоц оролцож, 16 гаруй мянган бөмбөг хаясан байна. Финляндын агаарын довтолгооноос хамгаалах цэргийнхэн нийтдээ 34 мянган удаагийн буудлага хийсний 21,200 сумыг зенитийн хүнд их буугаар үлдсэн бол 12,900 сумыг хөнгөн пулемётоор буудсан гэнэ. Гэхдээ финляндууд маш залжин аргаар нийслэл хотоо өнгөлөн далдлах арга хэрэглэсний хүчинд бүрэн бөмбөгдүүлж сүйрэх аюулаас аврагдсан юм. Тэд Хельсинк хотын хүн ам, байшин багатай зүүн дүүрэгт хэсэг газрыг сонгож аваад түүдэг гал асаан, яг хотын төв юм шиг байдлаар дуурайлган үзүүлсэн байна. Сонгож авсан газрынхаа эргэн тойронд маш хүчтэй онгоц хайдаг гэрлэн поржекторуудыг асааж, олон тооны зенитийн их буу суурилуулжээ. Харин хотын иргэдийг нүүлгэн шилжүүлж жинхэнэ төвийг бүрэн харанхуй болгож гэрлийг нь унтраажээ. Энэ бүх өнгөлөн далдлалт, хууралтын ачаар Хельсинк хотод ердөө 530 бөмбөг унасан ба үзсэн хохирол нь дайны үед бөмбөгдүүлсэн бусад хотуудыг бодвол хамаагүй бага байж чадсан юм. Гэхдээ энд бас нэг нөлөөлөх зүйл бий. 1934 оноос Хельсинк хотын захиргаанаас баригдаж буй бүх байшингууд дороо заавал агаарын довтолгооноос хамгаалах нуувчтай байх ёстой гэсэн шаардлага тавьж байсан явдал юм. Түүнчлэн байшин бүрт иргэний хамгаалалтын хянагч ажиллахаас гадна хүн бүр далдлалтад орох журамтай байсан байна. Бүр зарим эмнэлэг хүртэл байшингийн сууриндаа хамгаалалттай байсан бол ихэнх хүүхдийн эмнэлгүүдийг хотоос бүрэн гаргаж нүүлгэн шилжүүлсэн байв.

$\"\"$

Зөвлөлтийн бөмбөгдөлтийг Финляндын цэргийнхэн хараад зүгээр суусангүй. Тэд өөрсдийн бөмбөгдөгч онгоцнуудаа агаарт хөөргөж, Ленинград хотын ойролцоох зөвлөлтийн алсын зайн бөмбөгдөгч онгоцны нисэх буудлуудыг хариу бөмбөгддөж байв. Үүндээ Финляндууд германы Жункерс \”Жу-88\”, Дорниер \”До-17\”, английн Бристол Бленхем зэрэг бөмбөгдөгч онгоцнуудыг ашиглан хариу цохилт өгдөг байсан гэнэ. Финляндын нисгэгчид Хельсинк хотыг бөмбөгдөөд буцаж яваа зөвлөлтийн бөмбөгдөгч онгоцны цуваанд мэдэгдэлгүй орж хамт нисдэг. Зөвлөлтийн бөмбөгдөгч онгоцнууд бааздаа ирж яг газардах үед нь финляндын онгоцнууд бөмбөгөө мулталж бууж байгаа болон газарт буй зөвлөлтийн онгоцнуудыг буудал дээр нь сөнөөгөөд харанхуйг далимдуулан буцаад нисдэг байсан гэнэ.

Иймэрхүү байдлаар финляндын бөмбөгдөгч онгоцны хариу цохилт 1944 оны 3 дугаар сарын 9-нөөс 5 дугаар сар хүртэл үргэлжилсэн байна.

Р.Энхболд