Аравдугаар ангиа тєгсєєд сургуульд орж чадсангvй. Ээж vглэж, аав уцаартай байх болов. Ангийнх нь хvvхдvvд ихэнх нь сургуульд орчихсон байхад манай энэ хvvхдийн байж байгааг, аймгийн худалдааны сургуульд оруулья гэж ээжийг єгvvлэхэд цэрэгт явуулъя даа хэмээн аав єгvvлж хоорондоо ярилцахыг сонслоо. Хийсэн ажилгvй єдєр хоногийг єнгєрєєж байтал долдугаар сарын сvvлээр нэг єдєр гадуур тэнэж яваад ирвэл ээж аавтай нэгэн зvйлийг аминчлан ярилцаж байлаа.
-Цаад Оцрон чинь жимсэнд явах гэнээ, энэ хvvхдийг хамт явуулвал ямар вэ хє, аймгийн тєв дээр хийсэн ажилгvй дэмий тэнэх нь ихдээд байх юм. Ядахдаа агаар салхинд гарч амарч яваад ирэг сэтгэл санаа нь сэргэг хэмээн єгvvллээ.
Оцрон гэдэг нь манай аав ээжтэй хєдєє суманд багшилж байгаад саяхан аймгийн тєв дээр орж ирсэн, vлэмж сайхан сэтгэлтэй манайхаар орж гарч байдаг нэгэн гэдгийг би сайн мэдэх билээ. Зураг хєдєлмєрийн багш мэргэжилтэй тvvнд мэдэхгvй чадахгvй зvйл нэгээхэн ч vгvй бєгєєд vvгээрээ тэр намайг бишрvvлж орхидогсон. Манайд ирэх болгондоо намайг vргэлж магтах бєгєєд Манай Бааваа багадаа улаан онц байсан одоо ч гэсэн сайн л байх ёстой доо /тэр vед би базаахгvй дvнтэй сурдаг байв/ гэж ирээд магтахад нь ичсэндээ нvvр хийх газаргvй болдогсон.
Маргааш орой нь Оцрон ах, хадам ахынхаа хамтаар аавын цээж машинтай хvрч ирэхэд тvvнтэй хамт манай ангийн Саруул бас нэг дvvтэйгээ машин дээр сууж байхыг хараад ичсэндээ дэмий л доошоо харж билээ. Саруул бол эдний хадам ахын охин бєгєєд ангидаа дээгvvр эс боловч дундуур орох сурлагатнуудын нэг билээ. Энэ жил дээд сургуулийн хуваарь авсан учир их л нэр хvндтэй, аав нь тvvнийг сургуульд явахаас нь ємнє амрааж яваа энэ ажээ. Жимс хийх сав бидон нэжгээдийг бэлдэж аваад Оцрон ахын хамтаар аавын цээж машин дээр хэвтэр засан тухлаж Улиастай хотоос гарахад шєнийн сэрvvн салхи vлэмж таатайгаар сэвшин, агаар тэнгэрт шєнийн одод гялалзан, тvvний хамтаар Оцрон ахын хєгжилтэй нєхєрсєг яриа намайг туйлын ихээр хєгжєєж байлаа.
Тvvний єгvvлэх нь: За Бааваа хоёулаа жимсийг ёстой уут уутаар нь овоолоод байна шvv. Жимсний тєлєє бригад урагшаа хэмээн гараа єргєн уухайлахад нь миний инээд хvрэн элгээ хєштєл инээж явсансан.
Зам зуур хоноглоод маргааш нь vдийн хэрд Тосонцэнгэл хот орж Оцрон ахын танил айлд vдлээд аль зvгрvv гарахыг асуусанд
-Нам руу гарвал та нар хоосонгvй шvv гэснээр бид нутгийн хvнээр газарчлуулан явсаар оройхон хэрд хоноглох газартаа хvрэв. Оцрон ахын хоёр хvний жижиг майханд бид хоёр байрлахаар болж, нєгєє хэд маань тусдаа нэг майханд байрлахаар болов. Маргааш єглєєнєєс нь эхлэн бид хоёрын хєгжилтэй хэрнээ заримдаа залхмаар ч юм шиг жимсийг хvрэлцэхvйц хэмжээгээр олборлох аян /тvvний нэрлэсэнээр/ эхэлж билээ.
Нєгєє майхны хижээл хар хvн /хадам ах/ єглєє эртлэн босоод хvvхдvvдээ дагуулан гарч одох бєгєєд бид хоёр тvvнээс нэлээд хожуухан гарч олборлолтоо эхлvvлдэг байв. Залхмаар нь юу гэвээс Булнайн нурууны их хєвчид єглєєнєєс vдэш болтол бороо шиврэх бєгєєд єглєє ємсєж гарсан хувцас тєдхєнєє норж даагдахгvй болох бєгєєд авч гарсан хальсан цув эхний єдєр л модонд єлгєгдєн урагдаж орхисон билээ. Хєгжилтэй нь гэвэл тvvний ярьсан шог хошин ярианаас гадна єєрєє ч намайг алмайруулж орхих vйлийг нэлээдгvй хийнэ. Нэгээхэн зуур холдон явахад тvvний бачимдсан дуу модон дотор хаа нэгтэйгээс цуурайтах бєгєєд яаран гvйж очвол бєхийж унасан модон доогуур нуруугаараа тулан амьсгаадан зогсох нь тэр
– Дvv хvv энэ модыг єргєєдхєєч сая энvvгээр явж байтал дээрээс дарж орхилоо хэмээхэд би давагдаснаа мэдэн уурлах биш харин ээрч мууран инээх нь энvvхэнд бєгєєд яван явсаар ойн чєлєєнд гарахад
– За дvv нэг vзчихье хэмээн барилдах дуртай бєгєєд бяд муутай би тvvнд нас тоолуулан унах боловч сvvлдээ насаар олон ах болохоор аргагvй амьсгаадаад ирэхээр нь хоёр гурав хаясандаа туйлын их баяртай байдагсан. Дараа нь тэр намайг дуул хэмээн шахах бєгєєд vгийг нь эс мэдэх боловч аавын аялах дуртай дуунаас нэгийг нь аялавал дуунд шалихгvй боловч хоолойгоо бvдvvн нарийн болгон vнэн сэтгэлээсээ дуулах тvvний ачаар хэд хэдэн дууны vгийг тэр дор нь цээжилж орхисон билээ. Заримдаа шvлэг унш хэмээн шалаад тун болж єгєхгvй болохоор нь гавьяат Сосорбарам ахын Тєвгєрийн нуруунд єссєн хvv би Тєвийж ч явна Товойж ч явна хэмээх омогшил мєртvvдийг тvvнд уншиж єгєхєд тэр их л тааламжтайгаар сонсож байснаа тэр дор нь Тєлєгний нуруунд єссєн хvv би, Тємбийж ч явна Томбойж ч явна, Шувууны нуруунд єссєн хvv би, Шомбойж ч явна Шємбийж ч явна, хэмээн уншихад нь угийн инээд муутай би тvvнийг сонсоод ээрч муурах нь холгvй юм болдогсон. Тєлгєн, Шувуун гэдэг нь манай нутгийн жижигхэн уул гэдгийг би сайн мэдэх билээ. Ингэж хєгжилдэн явсаар жимс тvvж шальсан ч юмгvй, их vдээс нэлээн хойхно бид хоёр майхан руугаа буцах зуур мань ах мєн л ам хуурайгvй
– Чи манай энэ Саруулыг эргvvлчихмээр юм даа Ах нь туслаад єгєх vv гэхэд ичсэндээ vг дуугарахгvй явсаар нэг л мэдэхэд майхандаа ирсэн байдаг байв. Майхандаа ирээд хоёул норж хvндэрсэн хувцсаа тайлан нэлээд унтаж амрах бєгєєд vvний дараа их гал єрдєж хувцсаа тайлан хатаагаад хоол хийх зуур хижээл эр хvvхдvvдээ дагуулсаар хvрч ирнэ. Орой нь унтах болоход Оцрон ах
– Ах ч жимсийг мєн пижигнvvлж байнаа /хадам ахаа хэлэв/ ха ха хэмээн инээгээд дvжигнэтэл хурхирсаар унтаад єгєх. Явахын урд єдєр бид нэгэн зvгрvv єглєє эртлэн гарцгаав. Бид хоёр аанай л тvvж шальсан юмгvй ойн чєлєєнд амарч байгаад, тvvсэн жоохноо аван майхандаа ирэхэд нєгєє хэд маань тєд удалгvй араас хvрч ирсэн бєгєєд харин хижээл эрийн бага охин нь бугын эвэр олжээ. Тvvний яриагаар бид хоёрын сууж байсан ойн чєлєєнєєс дээхнvvр яваад эврийг олсон ажээ. Сайхан сэтгэлт ах минь нутаг буцах замдаа хоёул жоохон дээшээ гараад суусан бол тэр эврийг олохгvй юу. Бааваа чи л олох байсан юм даа хэмээн vнэн сэтгэлээсээ єгvvлсэнсэн. Ингэж уйдах завгvй арван дєрєв хоноход бид хоёр нэг нь дєчин литр, нєгєє нь тvvнээс арай ахиутай жимс тvvсэн байсан бєгєєд тvvсэн жимс маань Улиастай орох замд савныхаа тэн хагаст хvртэл суусан байж билээ.
Тэр жилийнхээ намар манайх хот нvvж, Оцрон ахтай ахин уулзаж чадсангvй хэдэн жилийн нvvр vзлээ. Би ч Улаанбаатар хотноо багшийн сургууль дvvргэж, хотын нэгэн сургуульд багшлах боллоо. Нэг єдєр хичээл завсарлах зуур чамтай хvн уулзахаар ирлээ гэхээр нь доошоо бууж жижvvр дээр очвол Оцрон ах зогсож байлаа. Улаанбаатар хотод ирээд хэдэн жилийн нvvр vзэж байгаа бєгєєд санчиганд нь буурал cop орсоныг эс тооцвол огт єєрчлєгдєєгvй ажээ. Нутаг орон амьдрал ахуй нэлээд ярилцсаны дараа ахдаа нэг тус болох хэрэгтэй болсоноо ухаарав. Учир юу хэмээвээс нутгийн ах маань удахгvй Америк орныг зорих гэж байгаа бєгєєд тvvний эл хэрэгт боловсролын байгууллагад олон жил vр бvтээлтэй ажилласан гэсэн бичиг хэрэгтэй ажээ. Энэ ажил алга урвуулах тєдийд бvтэх учир миний бие туйлын амархан бvтээснээр нутгийн ах маань Америк орныг зорьж билээ. Одоо дvv нь сайхан сэтгэлтэй ахаа санагалзахын сацуу арван хэдтэй байхад минь алагчилалгvй vерхсэн дvvгээ мартаагvй гэдэгт итгэнэм.
Пvрэвчимэдийн Наранбаатар /Дулаан уул/ богино єгvvллэгийн номноос…
